|
|
Kính AI của Mark Zuckerberg gây lo ngại về nạn quay lén, thu thập thông tin trái phép. Ảnh: Reuters. |
Ngày càng nhiều người muốn trở thành influencer dùng loại kính thông minh của Meta để biến các tương tác đời thực thành nội dung, như lang thang tại khu vui chơi đêm, trung tâm mua sắm hay trên phố để quay lại những màn bắt chuyện không được mời mà đến, theo Wired.
Các video thường theo một “kịch bản” quen thuộc: mở đầu bằng lời khen, sau đó là câu tán tỉnh, rồi tìm cách xin tên hoặc số điện thoại, cuối cùng được đăng lên TikTok hay Instagram để "câu view", trong khi nhân vật trong video có thể không hề biết mình bị quay.
Những tương tác này đôi khi trở nên khó xử, thậm chí mang tính ép buộc, khi phụ nữ rõ ràng từ chối nhưng vẫn bị ghi hình. Các đoạn video khiến thiết bị này bị gán biệt danh “kính biến thái”, còn hành vi thì bị chỉ trích là mang tính “săn mồi”.
Kassy Zanjani, sống tại Vancouver (Canada), kể rằng cô không hề nhận ra điều bất thường khi bị một người lạ bắt chuyện trong một buổi tối đi chơi hồi đầu năm nay, cho đến khi bạn cô gửi một video ghi lại toàn bộ cuộc trò chuyện đó, với hàng chục nghìn lượt xem.
 |
| Kassy Zanjani hoảng hốt khi phát hiện đoạn video nói chuyện với người lạ bị ghi lại và lén phát tán lên mạng. Ảnh: @KassyZanjani/Instagram. |
“Khi xem, tôi thực sự sốc và rất lo lắng”, cô nói, cho biết cảm thấy bị xúc phạm vì đoạn video được quay mà không có sự đồng ý, và tin rằng nó nhằm “hạ thấp phụ nữ để câu tương tác rẻ tiền”.
Hơn 70 tổ chức dân sự và bảo vệ quyền riêng tư hiện đã lên tiếng cảnh báo, cho rằng kính thông minh của Meta có thể đẩy xu hướng này từ đáng lo ngại sang nguy hiểm nếu bổ sung các tính năng mới.
Trong thư gửi CEO Mark Zuckerberg, liên minh này kêu gọi hủy kế hoạch phát triển công nghệ nhận diện khuôn mặt - thứ có thể cho phép người dùng xác định danh tính người lạ theo thời gian thực.
Phía Meta phản hồi rằng họ hiện không cung cấp tính năng này, nhưng nếu triển khai trong tương lai sẽ cân nhắc kỹ lưỡng.
Thực tế đáng lo ngại phía sau những chiếc “kính AI” - được sản xuất cùng Ray-Ban và Oakley - còn vượt xa các video tán tỉnh lan truyền.
Một cuộc điều tra của các tờ báo Thụy Điển Svenska Dagbladet và Goteborgs-Posten cho thấy thiết bị có thể ghi lại cả những cảnh cực kỳ riêng tư như đi vệ sinh, thay đồ, thậm chí quan hệ tình dục - trong khi người bị quay không hề hay biết.
Những dữ liệu này không chỉ được lưu trữ mà còn bị các nhân viên hợp đồng xem xét để huấn luyện hệ thống AI của Meta.
Các nhân viên tại Kenya cho biết họ thường xuyên phải xem “mọi thứ - từ phòng khách đến cơ thể trần trụi”, với lượng lớn video riêng tư từ người dùng dường như không biết mình đang bị ghi lại.
Những đoạn video này đôi khi còn để lộ thông tin nhạy cảm như thẻ ngân hàng, cuộc trò chuyện riêng tư hay nội dung nhạy cảm.
  |
Nhiều người lợi dụng tính năng của kính thông minh để ghi lại hình ảnh người khác mà chưa được cho phép. Ảnh: @itspolokidd/Instagram. |
Meta cho biết người dùng phải tuân thủ pháp luật, và thiết bị có đèn LED báo hiệu khi đang ghi hình. Tuy nhiên, các nhà phê bình chỉ ra rằng đèn này có thể dễ dàng bị che lại.
Ngoài ra, dù hệ thống được thiết kế để làm mờ khuôn mặt, các nhân viên cho biết tính năng này thường xuyên lỗi, khiến danh tính người trong video vẫn có thể bị nhận diện trong quá trình chia sẻ nội bộ để huấn luyện AI.
Các tổ chức như Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ và Trung tâm Thông tin Bảo mật Điện tử cảnh báo rằng công nghệ này có thể giúp “kẻ theo dõi, lừa đảo hoặc lạm dụng” âm thầm thu thập thông tin cá nhân - từ nơi làm việc đến địa chỉ nhà - mà nạn nhân không hề hay biết.
Họ nhấn mạnh việc kết hợp camera kín đáo hoạt động liên tục với nhận diện tức thì sẽ “làm trầm trọng thêm tình trạng quấy rối và theo dõi”, đặc biệt với phụ nữ và các nhóm dễ tổn thương, đồng thời xóa bỏ khả năng ẩn danh khi di chuyển trong không gian công cộng.
“Con người cần được sống và di chuyển hàng ngày mà không phải lo sợ bị nhận diện hay theo dõi bí mật”, liên minh này viết, gọi đây là “lằn ranh đỏ mà xã hội không được vượt qua”.
Cẩm nang 'sống sót' nơi công sở
Trong MENTOR - Từ sinh viên chất đến nhân sự chiến, tác giả Lê Công Minh chia sẻ trải nghiệm vượt qua và học hỏi từ thất bại: Từ nam sinh thi trượt đại học đến giám đốc truyền thông kỹ thuật số, nhân viên Big 4 kiểm toán, sáng lập trung tâm tiếng Anh… Đây là nơi những bạn trẻ "lênh đênh" chốn công sở dễ tìm thấy mình và học hỏi để vươn lên trên con đường sự nghiệp.
