|
|
Chương trình nhà ở xã hội đang tăng tốc với triển vọng hoàn thành sớm mục tiêu 1 triệu căn. Tuy nhiên, nghịch lý nơi tranh mua, nơi bán chậm đã bắt đầu xuất hiện. Ảnh: Ngọc Mai/Tiền Phong. |
Sau nhiều năm được xem là điểm nghẽn của thị trường bất động sản, chương trình phát triển nhà ở xã hội đang ghi nhận những chuyển biến tích cực. Hàng loạt vướng mắc về thủ tục đầu tư, giao đất, giải phóng mặt bằng và lựa chọn chủ đầu tư được tháo gỡ, tạo động lực để nguồn cung mới tăng tốc trên cả nước.
Dự án nhà ở xã hội 'mọc lên như nấm'
Theo Bộ Xây dựng, cả nước hiện có 781 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô khoảng 720.055 căn. Chính phủ đánh giá nếu duy trì tiến độ hiện nay, mục tiêu hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội có thể đạt ngay trong năm 2028, sớm hơn khoảng 2 năm so với kế hoạch ban đầu.
Những chuyển biến về nguồn cung diễn ra trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá phù hợp tại các đô thị lớn vẫn rất lớn, tại nhiều dự án nhà ở xã hội, hàng nghìn người tranh nhau để có suất mua.
Đầu năm nay, hơn 12.000 người dân nộp hồ sơ đăng ký mua nhà ở xã hội tại dự án Lý Thường Kiệt ở TP.HCM. Tuy nhiên, số căn hộ mở bán chỉ khoảng 750 căn. Đáng chú ý, khoảng một nửa quỹ nhà được bố trí cho đối tượng ưu tiên. Trong số còn lại, phần lớn tiếp tục dành cho các nhóm người bị thu hồi đất để thực hiện các dự án của Nhà nước. Điều này đồng nghĩa số căn thực tế dành cho nhóm đối tượng đủ điều kiện thông thường chỉ còn hơn 100 căn.
Tại Hà Nội, hơn 3.600 hồ sơ cũng được nộp để đăng ký mua, thuê và thuê mua nhà ở xã hội tại dự án ở xã Thiên Lộc (huyện Đông Anh cũ), trong khi nguồn cung chỉ có 929 căn.
Trước đó, cuối năm ngoái, hàng nghìn người dân Thủ đô đã mang theo ghế nhựa, đồ ăn và nước uống đến xếp hàng xuyên đêm trước một dự án nhà ở xã hội tại Đông Anh để chờ nộp hồ sơ.
Trong hơn nửa năm qua, nhiều dự án nhà ở xã hội mở bán tại Hà Nội đều ghi nhận lượng đăng ký cao gấp nhiều lần số căn hộ được phân phối.
Sức hút của phân khúc này không khó lý giải. Trong khi giá căn hộ thương mại tại Hà Nội, TP.HCM liên tục thiết lập mặt bằng mới, nhiều dự án đã vượt ngưỡng 100 triệu đồng/m2, thậm chí cao hơn, giá nhà ở xã hội chỉ bằng khoảng 25-30%. Nhà ở xã hội do đó trở thành lựa chọn gần như duy nhất đối với nhiều người lao động và người có thu nhập trung bình tại các đô thị lớn.
Vẫn có hiện tượng "ế" nhà ở xã hội
Nguồn cung tăng nhanh là tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, khả năng hấp thụ của thị trường lại không đồng đều ở các khu vực và dự án, tạo nên những nghịch lý mới trong phân khúc nhà ở xã hội.
Ngay tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, khi nhiều dự án liên tục quá tải hồ sơ đăng ký, một số dự án nhà ở xã hội vẫn đối mặt với bài toán tiêu thụ sản phẩm.
Đơn cử, dự án THT New City (còn được gọi là Bright City hay AZ Thăng Long) ở phía tây Hà Nội vẫn chưa bán hết căn hộ sau hơn 10 năm triển khai. Tại phía Nam, dự án nhà ở xã hội Thanh Tân ở phường Dĩ An không chỉ vướng tình trạng chậm bàn giao cho nhiều khách hàng đã đóng tiền từ nhiều năm trước mà còn gặp khó trong việc tìm người mua tại các đợt mở bán gần đây.
 |
| Nguồn cung nhà ở xã hội tăng nhanh nhờ chính sách được tháo gỡ, song có dự án đối mặt với áp lực tiêu thụ. Ảnh: Duy Hiệu. |
Tình trạng bán hàng chậm cũng xuất hiện tại một số địa phương như Lào Cai, Gia Lai hay Bắc Ninh - địa phương được xem là thủ phủ công nghiệp phía Bắc.
Ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group, cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn mới khi các thủ tục phát triển nhà ở xã hội đã được cải thiện đáng kể.
Theo ông, thời gian thực hiện chủ trương đầu tư trước đây thường kéo dài 2-4 năm, nay đã giảm xuống còn khoảng 3-12 tháng. Nhiều thủ tục liên quan đến đất đai và giải phóng mặt bằng cũng được rút ngắn đáng kể.
Tuy nhiên, áp lực dư cung ở một số địa phương đang hiện hữu. Chủ tịch G6 Group dẫn chứng tại Lào Cai, nhiều dự án đang bán chậm. Tại Gia Lai (khu vực thuộc tỉnh Bình Định cũ), một dự án nhà ở xã hội gần khu công nghiệp mở bán gần 400 căn từ tháng 3 nhưng đến nay mới tiêu thụ được 17 căn. Hay tại Bắc Ninh, một số dự án quy mô hàng nghìn căn hộ cũng đang gặp khó khăn trong việc tìm khách hàng.
Theo ông Quê, nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều địa phương triển khai nhà ở xã hội theo chỉ tiêu được giao nhưng chưa đánh giá đầy đủ nhu cầu thực tế. Đặc biệt, việc phát triển nhà ở xã hội quanh các khu công nghiệp có thể tiềm ẩn rủi ro nếu định hướng chủ yếu là bán cho công nhân.
Theo ông, lực lượng lao động tại các khu công nghiệp hiện có tính dịch chuyển cao, công việc mang tính thời vụ và không phải ai cũng có nhu cầu định cư lâu dài tại nơi làm việc.
"Nhà ở công nhân để bán là mô hình rất rủi ro. Nếu Nhà nước đầu tư để cho thuê với giá thấp thì có thể hiệu quả hơn. Còn để doanh nghiệp tư nhân xây nhà ở xã hội bán cho công nhân thì không đơn giản như nhiều người nghĩ", ông nói.
Ngoài câu chuyện cung - cầu, Chủ tịch G6 Group cho rằng một số quy định hiện hành cũng đang bộc lộ hạn chế.
Theo ông, đối tượng mua nhà ở xã hội ban đầu được thiết kế cho nhóm thu nhập thấp tại đô thị. Trong khi đó, phần lớn dự án hiện nay lại được triển khai ở khu vực ven đô hoặc gần các khu công nghiệp.
"Luật hiện chưa có khái niệm người thu nhập thấp ở nông thôn. Điều này khiến nhiều người dân địa phương có nhu cầu thực nhưng không thuộc diện được mua nhà ở xã hội", ông nói.
Ông Quê đề xuất giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyền xác định ngưỡng thu nhập được mua nhà ở xã hội thay vì áp dụng một mức chung trên toàn quốc. Theo ông, mức thu nhập được xem là thấp tại Hà Nội, TP.HCM có thể rất khác so với các tỉnh miền núi hoặc khu vực nông thôn, thậm chí các xã, phường trong cùng một tỉnh cũng không giống nhau. Do đó, việc cơ quan quản lý Nhà nước áp chung một mức trần thu nhập mua nhà ở xã hội cho 34 tỉnh, thành phố, theo ông là chưa hợp lý.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
