Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Khám phá ít người biết của Aristotle

Ngoài triết, toán và thiên văn học, sinh thời Aristotle hứng thú với sinh học. Ông dành nhiều thời gian nghiên cứu về chọn lọc giới tính trước sinh và việc sinh con theo ý muốn.

Aristotle ảnh 1

Sinh thời, Aristotle đã dày công nghiên cứu về chọn lọc giới tính trước sinh. Ảnh minh họa: iStock.

Sự phát triển giới tính ở người rất phức tạp. Thậm chí hiện nay, các nhà di truyền học và sinh học phát triển vẫn đang cố gỡ rối cho lộ trình biệt hóa giới tính tưởng như vô tận của loài người. Chúng ta vẫn biết nhiễm sắc thể giới tính và những khác biệt do nó tạo ra đều có tính sinh học.

Lý do là: Trứng của người nữ chỉ chứa một nhiễm sắc thể X, do đó tinh trùng của người nam sẽ quyết định giới tính sinh học của đứa trẻ. Thông thường, nếu tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y, thì nó sẽ hình thành một bé trai về mặt di truyền. Và thế là các tế bào bên trong cậu bé phải sử dụng nhiễm sắc thể X giống hệt nhau, thứ mà cậu được thừa hưởng từ mẹ.

Ngược lại, nếu tinh trùng mang nhiễm sắc thể X thì trứng đã thụ tinh sẽ phát triển theo con đường di truyền đã được lập trình sẵn để trở thành một bé gái.

Trong phần lớn lịch sử nhân loại, chúng ta không hề hay biết giới tính của một đứa trẻ được quyết định bằng cách nào, hay ít nhất, chúng ta không có công cụ nào để chứng minh kèm theo bảo chứng của khoa học về cách thức giới tính biệt hóa.

Đã có rất nhiều học thuyết, và các thành viên được nể trọng trong nhiều nền văn hóa từng dựa vào điềm báo của thần linh hoặc bộ lịch âm phức tạp để dự đoán. Một số người tại Ấn Độ vẫn tin vào những bài thuốc dân gian của hệ thống y học Ayurveda cổ truyền để cố sinh con trai.

Tôi từng nghe nhiều phụ nữ mộ đạo kể rằng họ được khuyến khích hướng tâm về hình ảnh của các vị thánh trong lúc giao hợp để tăng tối đa khả năng mang thai một bé trai thánh thiện.

Trong lịch sử, tầm quan trọng của việc sinh con trai (nhất là ở xã hội gia trưởng, nơi địa vị và tài sản chỉ được truyền cho người thừa kế nam) đẩy người ta tới chỗ tìm mọi cách để thụ thai bằng được một XY. Hơn hai nghìn năm trước, Aristotle đã rất để tâm đến vấn đề này, mà có lẽ là để tâm đến hành vi của một số địa chủ có tuổi muốn đảm bảo rằng mình sẽ có con trai nối dõi.

Vốn rất hứng thú với nguồn gốc các loài vật từ trong trứng nước, ông đã trở thành một tay sưu tập nhiệt tình và sẵn sàng mổ xẻ bất kỳ phôi thai nào mình bắt gặp. Đặc biệt dồi dào, có kích cỡ tương đối phù hợp và khá dễ lấy, là trứng của một loài gia cầm phổ biến - loài gà.

Aristotle đã biên chép lại các khám phá của mình trong cuốn The Generation of Animals (tạm dịch: Thế hệ động vật) xuất bản vào giữa thế kỷ thứ IV trước Công nguyên. Trong cuốn sách, Aristotle mô tả chính xác theo tiêu chuẩn khoa học hiện đại về một số biến thể ở thời điểm sự sống mới hình thành.

Ông đã đưa ra lý thuyết đúng đắn rằng một số loài vật (như loài gà mà ông giải phẫu) sinh ra từ trứng, còn một số loài có vú có nhau thai sẽ chào đời thông qua một cuộc sinh nở. Nhưng trứng của một số động vật khác, chẳng hạn như cá mập, có thể nở ngay khi còn trong bụng mẹ. Aristotle được cho là người đầu tiên tìm ra mục đích của nhau thai và dây rốn.

Nhưng về việc nam và nữ phát triển khác nhau như thế nào thì lý thuyết của Aristotle không tồn tại được lâu. Ông khẳng định rằng nhiệt lượng mà người nam cung cấp trong lúc giao hợp sẽ quyết định giới tính của đứa trẻ. Ông cho rằng một lượng nhiệt nhất định là vật chất năng lượng cần thiết để mọi đứa trẻ sinh trưởng.

Người cha càng cung cấp nhiều nhiệt lượng cho phôi thai thì phôi thai càng có khả năng phát triển thành bé trai. Nếu không có đủ nhiệt, con bạn sẽ trở thành con gái. Xét cho cùng, cánh đàn ông cầm quyền đương thời cho rằng nữ giới là một dạng đàn ông nửa mùa ấp chưa đủ nhiệt. Sức nóng của ngọn lửa bùng cháy từ đam mê càng mãnh liệt, thì phụ nữ càng có khả năng sinh con trai.

Sharon Moalem/ Huy Hoàng Books & NXB Dân trí

SÁCH HAY

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

Đại hội Hội Xuất bản Việt Nam lần thứ V

0

Việc chuyển đổi mô hình hoạt động có thể giúp đơn vị xuất bản chủ động sản xuất từ sách giấy, ebook cho đến sách nói để tạo sự sôi nổi và đa dạng cho thị trường.

BOOK SPACE

BOOK SPACE

0

Một không gian lấy cảm hứng từ chốn đàm đạo với tài tử văn nhân khi xưa của Hồ Xuân Hương mới được mở ra, nhằm tiếp nối những khát vọng cách đây hơn 200 năm của nữ sĩ.

Nghề viết văn

Nghề viết văn

0

Nhiều nhà văn có con đường học vấn khá sâu rộng, ngược lại một số người chủ yếu tự học và viết bằng trải nghiệm. Các nhà văn sẽ tự học bằng việc đọc, nó giúp họ tích lũy tri thức.

Sống một đời xứng đáng

Sống một đời xứng đáng

0

Chừng nào mẹ còn năng lượng, thì chừng đó mẹ còn có quyền quyết định tiếp tục dùng nó để mang lại niềm vui cho chính mình và những người xung quanh. Thấy hai cha con tôi cười phá lên, với mẹ, thế là xứng đáng.

Vũ trụ tuần hoàn

Vũ trụ tuần hoàn

0

Sau khoảng một nghìn tỷ năm hoặc hơn, một vụ nổ lớn mới xảy ra và một chu kỳ mới bắt đầu.

Giải mã hoóc-môn dopamine

Giải mã hoóc-môn dopamine

0

Nhân vô thập toàn, con người ai cũng có khuyết điểm. Có điều cách bạn đối diện với nó ảnh hưởng rất nhiều từ thái độ sống mà chúng ta được cha mẹ hình thành tự nhỏ.

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

6 vật liệu định hình văn minh nhân loại

0

Nó nhẹ đến mức nổi trên dầu, mềm đến mức có thể cắt bằng dao nhà bếp, nhưng lại phản ứng mạnh đến mức sôi sục và phát nổ khi tiếp xúc với nước và không khí.

Điểm kỳ dị đã cận kề

Điểm kỳ dị đã cận kề

0

Công nghệ truyền thông đầu tiên do điện hỗ trợ là radio. Phát thanh thương mại ở Mỹ khởi phát năm 1920 tới thập niên 1930 đã trở thành phương tiện truyền thông đại chúng chủ đạo.