Tiền bạc và vật chất luôn có sức cám dỗ rất lớn với con người. Ảnh minh họa: C.F.

Gotthold Ephraim Lessing - nhà văn, nhà triết học người Đức, một trong những nhân vật quan trọng của thời kỳ Khai sáng, từng kể một câu chuyện như thế này: Con chuột trong nhà kho cười nhạo đàn kiến: “Chúng mày đúng là lũ kiến đáng thương. Chúng mày làm việc quần quật, bận rộn cả một mùa hè chỉ để tích trữ chút lương thực ít ỏi như thế này, có đáng hay không? Chúng mày hãy nhìn xem lương thực của tao nhiều như thế nào!”.

“Nghe đây!”, một con kiến phẫn nộ trả lời, “Chính vì lương thực mà mày dự trữ luôn vượt quá nhu cầu, cho nên mày mới bị loài người đuổi đánh, kho lương thực của mày rồi sẽ bị phá hủy. Mày phải dùng tính mạng để chuộc tội cho hành vi cướp bóc tham lam của mình, loài người làm như vậy thật đúng đắn!”

Có một câu chuyện ngụ ngôn có tên Người nước Tề cướp vàng, kể về một người nước Tề thời cổ đại rất tham lam. Một ngày nọ, khi đi ngang qua một cái chợ, nhìn thấy có người bán vàng, hai mắt anh ta liền phát sáng, trong đầu toàn là vàng sáng lấp lánh.

Thế nên, anh ta làm như ở đó không có người, đi tới lấy một miếng vàng rồi bỏ đi. Sau khi bị bắt lại, anh ta vẫn còn nói với giọng điệu hùng hồn rằng: “Tôi không thấy người, chỉ thấy vàng”. Anh ta đã bị lòng tham làm cho mờ mắt nên đã đánh mất lý trí và làm ra chuyện nực cười này.

Lòng tham của con người giống như cái thùng không đáy. Trong câu chuyện cổ tích Nga Ông lão đánh cá và con cá vàng, đã miêu tả về bà vợ của ông lão đánh cá có tính cách rất tham lam. Bà ta đòi cá vàng cho một cái chậu mới, một ngôi nhà thật đẹp, đòi được làm nữ hoàng và thậm chí đòi làm cả Long Vương.

Hay ví dụ như, một nhân viên bán vé của Cục Hàng không Quảng Châu, Trung Quốc đã lợi dụng chức vụ để làm giả vé máy bay. Sau khi nếm được “trái ngọt”, người này ngày càng táo tợn hơn. Trong hai năm ngắn ngủi, người này đã làm giả 37.300 tấm vé máy bay, tham ô hơn 3,13 triệu NDT, tương đương với việc một chiếc máy bay Boeing 737 bay trên bầu trời một năm công cốc.

Đừng nên kỳ vọng quá cao về cuộc sống. Tuy mỗi người đều có nhu cầu và tham vọng, nhưng chúng phải phù hợp với tình hình thực tế, với năng lực và điều kiện của cá nhân. Cuộc sống có niềm vui, cũng có thiếu thốn, không thể phớt lờ điều kiện của bản thân, một mực ganh đua, so sánh với người khác.

Người xưa có câu “Ai cũng có sở trường, sở đoản”. Hãy luôn giữ tâm niệm “tri túc thường lạc” (biết đủ thường vui), “tri túc” sẽ khiến chúng ta không nảy sinh suy nghĩ tham lam không nên có, “thường lạc” chính là có thể giữ được sự cân bằng trong tâm lý.

Lòng tham của con người chịu ảnh hưởng của văn hóa thế tục trong môi trường xã hội. Nó khiến con người hình thành giá trị quan ích kỷ, chiếm đoạt, bất mãn, làm cho con người có hành vi bất thường. Nếu muốn sửa đổi, chỉ có thể tự mình điều chỉnh. Tham lam “ác tính” dễ chiếm cứ tư tưởng của một người, bởi vậy mỗi người cần phải ngăn chặn được “viên đạn bọc đường” này.

Có một số người thường vắt óc nghĩ xem làm thế nào để không làm mà hưởng, giàu có sau một đêm, sống cuộc sống giàu sang quyền quý. Để đạt được mục đích, họ không tiếc “đói ăn vụng túng làm càn”, làm ra đủ chuyện vi phạm pháp luật. Chúng ta có thể tưởng tượng ra kết cục mà những người đó phải đối mặt, nhưng suy cho cùng, chính lòng tham “ác tính” đã khiến họ bước lên con đường sai lầm.

Chúng ta nên trân trọng những thứ mình có thể đạt được, đừng quá cố chấp với những gì ngoài tầm với. Nếu không, sẽ được một mất mười, hối hận không kịp. Tham lam là một thói xấu, càng là một nhược điểm chết người của con người. Một người nhiễm thói tham lam, thường sẽ bị những người bụng dạ khó lường lợi dụng, khiến bản thân thân bại danh liệt.