Johan và anh trai Hennie lúc nào cũng chơi bóng đá và bóng chày trên những con đường lát sỏi gần như không có xe hơi qua lại ở Betondorp. Họ chơi trò bật bóng vào cạnh lề đường, hoặc học cách tránh né các pha tắc bóng để không bị ngã làm rách quần. "Tôi có sự thanh lịch của đường phố", Cruyff nói khi đã ở độ tuổi xế chiều. "Toàn bộ triết lý huấn luyện của tôi dựa trên những gì tôi nhớ được về những kỹ thuật học được từ đường phố".

Ngay từ khi mới 4 tuổi, Cruyff đã chập chững băng qua đường để đến sân vận động Ajax. Vào những ngày có trận đấu, cậu bé giúp người quản lý mặt sân (groundsman) cắm cờ và kẻ vạch. Trước trận đấu và trong giờ nghỉ giữa hai hiệp, cậu sẽ đến ngồi ở phòng thay đồ của đội bóng để hóng chuyện, nghe các cầu thủ nói về chiến thuật hay tiền bạc. "Ở đây, tôi là người nhà, kiểu như con cháu trong gia đình", ông ấy nhớ lại, chỉ một thời gian ngắn trước khi qua đời.

Johan Cruyff cho rằng những kỹ thuật học được từ bóng đá đường phố đã ảnh hưởng sâu sắc đến triết lý huấn luyện của ông. Ảnh: FC Barcelona.

Ở Ajax, mọi người gọi cậu là Jopie (tên rút gọn của Johan) hoặc Kleine (Chú nhóc) - và những biệt danh này gắn liền với Cruyff trong suốt chặng đường đến với đội tuyển quốc gia Hà Lan. 6 tuổi, cậu bé Jopie thường đến sân xem các anh 9, 10 tuổi thi đấu, hy vọng sẽ có ai đó vắng mặt để mình được vào thay. Còn những lúc không phải đến trường, cậu đi quét các khán đài. (Sau này, khi đang là ngôi sao ở thời kỳ đỉnh cao, khi nhớ lại chuyện này, Cruyff phàn nàn là người ta chỉ trả công cho ông vỏn vẹn 25 xu cho mỗi ca làm việc). Và khi Jopie 10 tuổi thì hội đồng quản trị đã ghi danh cậu ấy là thành viên câu lạc bộ. Thậm chí cậu không cần phải nộp đơn xin gia nhập.

Câu lạc bộ Ajax của Cruyff thời trẻ là một câu lạc bộ rất giống Barça: một hiệp hội tình nguyện của địa phương, cung cấp nhiều môn thể thao. Hồi nhỏ, thỉnh thoảng Cruyff cũng có chơi cricket cho Ajax, và ông là một tay bắt bóng và cướp gôn nổi tiếng trong bộ môn bóng chày của câu lạc bộ. Cruyff cho rằng tất cả các môn thể thao đều là biến thể của nhau.

Sau này, ông nhớ lại: "Là người bắt bóng thì trước khi nhận bóng, bạn phải biết mình sẽ ném tiếp đến đâu, điều đó có nghĩa là trước khi ném tiếp thì bạn phải có ý tưởng về toàn bộ vùng không gian xung quanh bạn và biết rõ vị trí của từng cầu thủ. Lúc nào trong đầu bạn cũng phải suy nghĩ ra quyết định trong tích tắc, chọn lựa giữa khoảng trống và rủi ro".

Nhu cầu về đoán trước được tình huống tiếp theo này về sau đã được Crufff đưa vào một trong những câu cách ngôn của ông: "Trước khi tôi phạm một sai lầm, tôi chưa hề phạm sai lầm đó".