Huyết áp là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, không ít người vẫn chưa hiểu rõ mức huyết áp như thế nào được xem là bình thường, khi nào là cao huyết áp hoặc huyết áp thấp.
Chỉ số huyết áp có ý nghĩa gì?
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, huyết áp lý tưởng ở người trưởng thành khỏe mạnh thường ở mức dưới 120/80 mmHg. Trong đó:
- Huyết áp tâm thu là con số đầu tiên (số trên). Nó đo áp lực máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp.
- Huyết áp tâm trương là con số thứ hai (số dưới). Nó đo áp lực máu tác động lên thành động mạch trong thời gian cơ tim nghỉ giữa các nhịp đập.
Huyết áp cao, hay còn gọi là tăng huyết áp, có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng bao gồm đau tim hoặc đột quỵ. Đo huyết áp là cách duy nhất để biết bạn có bị huyết áp cao hay không. Kiểm soát huyết áp cao có thể giúp ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Các mức huyết áp thường được phân loại như sau:
| Phân loại huyết áp | Huyết áp tâm thu (mm Hg) (số trên) | và/hoặc | Huyết áp tâm trương (mm Hg) (số dưới) |
| Bình thường | dưới 120 | và | dưới 80 |
| Tăng nhẹ | 120-129 | và | dưới 80 |
| Tăng huyết áp độ 1 | 130-139 | hoặc | 80-89 |
| Tăng huyết áp độ 2 | trên 140 | và/hoặc | trên 90 |
| Cơn tăng huyết áp nguy hiểm | trên 180 | và/hoặc | trên 120 |
Đặc biệt, trường hợp tăng huyết áp cần cấp cứu là khi có chỉ số huyết áp từ 180/120 mm Hg trở lên kèm theo bất kỳ triệu chứng nào trong số này: Đau ngực, khó thở, đau lưng, tê bì, yếu cơ, thay đổi thị lực hoặc khó nói.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bước đo huyết áp cho kết quả chính xác:
- Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo.
- Không uống cà phê, hút thuốc hay vận động mạnh trước đó khoảng 30 phút.
- Ngồi thẳng lưng, chân đặt thoải mái.
- Đo 2-3 lần và lấy trung bình.
Các chuyên gia cho biết huyết áp có thể thay đổi theo độ tuổi, tâm trạng, hoạt động thể lực, chế độ ăn uống hoặc thời điểm trong ngày. Vì vậy, một lần đo cao hơn bình thường chưa đủ để kết luận mắc tăng huyết áp.
Thông thường, huyết áp dưới 90/60 mmHg được xem là huyết áp thấp. Một số người có cơ địa huyết áp thấp bẩm sinh nhưng vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu đi kèm các biểu hiện như chóng mặt, hoa mắt, mệt mỏi, ngất xỉu, lạnh tay chân, nên đi khám để kiểm tra nguyên nhân.
 |
| Huyết áp lý tưởng ở người trưởng thành khỏe mạnh thường ở mức dưới 120/80 mmHg. Ảnh: Shutterstock. |
Vì sao cần theo dõi huyết áp thường xuyên?
Tăng huyết áp được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng" vì nhiều trường hợp gần như không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ:
- Đột quỵ
- Nhồi máu cơ tim
- Suy tim
- Suy thận
- Tổn thương mạch máu não.
Các bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành nên kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt với người:
- Trên 40 tuổi
- Thừa cân, béo phì
- Hút thuốc lá thường xuyên
- Ít vận động
- Có tiền sử bệnh tim mạch hoặc tiểu đường.
Ngoài ra, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở, nhìn mờ hoặc tê yếu tay chân, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm vì có thể liên quan đến cơn tăng huyết áp nguy hiểm hoặc đột quỵ.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.
