Hệ lụy phim Việt dở, hạ thấp phụ nữ

Sau khi ra mắt, Chị chị em em 3 nhanh chóng thống lĩnh phòng vé Việt khi liên tục đứng đầu bảng xếp hạng doanh thu. Tác phẩm hiện ghi nhận con số hơn 90 tỷ đồng (tính đến tối 5/11), sau khoảng chưa đầy một tuần trình làng.

Bộ phim do Nguyễn Hữu Hoàng cầm trịch, hội tụ dàn diễn viên gồm Lan Ngọc, Chi Pu, Steven Nguyễn, Kỳ Duyên... cũng tạo ra những cuộc thảo luận sôi nổi, khen chê kịch liệt trên các diễn đàn, mạng xã hội về chất lượng, thông điệp cùng diễn xuất của các ngôi sao.

Theo chuyên gia, thành công về thương mại của phim đã giúp nhà sản xuất thở phào nhẹ nhõm. Song một tác phẩm với nhiều nội dung hạ thấp phụ nữ, gieo rắc định kiến và thông điệp có phần lệch lạc, nhưng lại "viral" sẽ để lại nhiều hệ lụy cho thị trường điện ảnh.

Vài ngày qua, sau khi làn sóng chê phim bùng nổ, Chị chị em em 3 bắt đầu giảm hiệu ứng, tốc độ bán vé sụt trông thấy. Ngày 4/11, tác phẩm "dắt túi" 5,4 tỷ đồng. Trong ngày 5/11 (tính đến 22h), phim mới thu hơn 2,6 tỷ đồng.

Lý do phim dở nhưng thắng doanh thu?

Trao đổi với Tri Thức - Znews, nhà nghiên cứu Nguyễn Anh Tuấn (Viện Văn hóa nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam) cho biết việc Chị chị em em 3 nhanh chóng cán mốc gần 90 tỷ đồng tính đến ngày 5/11 (trong đó có gần 17 tỷ đồng từ hơn 130.000 vé đặt trước và suất chiếu sớm cùng khoảng 53,6 tỷ đồng trong 3 ngày cuối tuần chính thức), xuất phát từ nhiều lý do.

Trong đó, chiến lược truyền thông, social hiệu quả là một trong số những yếu tố quan trọng làm nên thành công phòng vé của tác phẩm. Những chủ đề liên quan cảnh nóng, tên tuổi diễn viên, tình tay ba, cổ trang... liên tục gây bàn tán, tranh luận trên các nền tảng mạng xã hội "đánh" vào tâm lý FOMO của tệp khán giả đại chúng. Bên cạnh đó, thời điểm phát hành thuận lợi, khi hiện tượng phòng vé Trại buôn người và một vài dự án đối thủ đã hạ nhiệt, Chị chị em em 3 nghiễm nhiên chiếm số lượng suất chiếu. Có thời điểm, phim vượt qua mốc 5.000 suất chiếu/ngày (hơn 14.400 suất trong dịp cuối tuần).

Chị chị em em 3 có Lan Ngọc, Quốc Anh đang hốt tiền ở phòng vé.

Chị chị em em 3 cũng hút khách bởi sự hiện diện của dàn sao với lượng fan đông đảo. Trong đó, đáng chú ý là màn tái xuất "ngọc nữ" màn ảnh Ninh Dương Lan Ngọc, kết hợp cùng dàn mỹ nam, người đẹp như Chi Pu, Hoa hậu Kỳ Duyên, Quốc Anh và Steven Nguyễn. Dàn diễn viên cũng chăm chỉ tham gia các hoạt động quảng bá, cinetour, mediatour trong suốt quá trình phim ra mắt. Nhờ vậy, Chị chị em em 3 liên tục trở thành tâm điểm trên truyền thông, báo giới và tạo được độ phủ sóng mạnh cho dự án.

Bên cạnh đó, dự án của Nguyễn Hữu Hoàng cũng tạo ấn tượng về bối cảnh, trang phục và thiết kế mỹ thuật.

Theo đánh giá của Thạc sĩ Trần Minh Ngân, giảng viên khoa Âm Nhạc, Sân Khấu & Điện Ảnh của Đại học Văn Lang, lợi thế của Chị chị em em 3 là nhờ một phần vào "sức nặng của thương hiệu". Thành công thương mại của phần 1 (hơn 69 tỷ đồng) và phần 2 (hơn 117 tỷ đồng), Chị chị em em đã định vị là thương hiệu giải trí "bảo chứng mỹ nhân, gợi cảm và drama kịch tính", thu hút tệp fan riêng.

Ngoài ra, những cuộc tranh luận trên mạng xã hội, dù tích cực hay tiêu cực về chủ đề, chất lượng dự án, tình tiết phim lẫn cảnh kết kích thích sự tò mò từ khán giả. Ở những ngày đầu, người xem sẽ bỏ tiền mua vé nhằm tận mắt kiểm chứng xem phim "bất ổn" đến mức nào nhằm bắt kịp các cuộc thảo luận trên TikTok, Facebook, Threads.

Hệ lụy từ bộ phim dở, thông điệp độc hại

Theo chuyên gia những tranh luận về kịch bản phim được nhận xét là hạ thấp phụ nữ, gieo rắc định kiến và thông điệp có phần lệch lạc, có thể khiến doanh thu dự án bị tác động kể từ tuần thứ hai đổ đi.

Với đà thu gần 90 tỷ đồng, phim đã nắm chắc phần thắng về bài toán thu hồi vốn. Tuy nhiên, sức bền đường dài sẽ được quyết định bởi tốc độ giữ khách ở các ngày trong tuần và mức giảm doanh thu ở cuối tuần thứ hai. Nếu hiệu ứng truyền miệng tiêu cực chiếm ưu thế, phim rất dễ rơi vào cảnh "đầu voi đuôi chuột" (tốc độ bán vé tuần hai có thể sụt giảm 50%-65%) và bị khóa chặt "trần doanh thu", khó lòng tạo cú bứt phá chạm mốc 150 tỷ đồng.

"Dù nhà sản xuất đã tuyên bố khép lại vũ trụ Chị chị em em sau phần 3, nhưng nhìn rộng hơn, việc lạm dụng công thức 'mỹ nhân, cảnh nóng bạo liệt, drama lệch chuẩn' để kích nổ doanh thu ngắn hạn sẽ bào mòn niềm tin của công chúng. Khi khán giả cảm thấy bị 'bắt bài' bởi chiêu trò truyền thông gây sốc nhưng chất lượng nội dung không tương xứng, họ sẽ khắt khe và dè dặt hơn rất nhiều trước khi rút hầu bao cho các dự án thuộc dòng phim drama 18+ tiếp theo", ông Ngân nói.

Theo chuyên gia, những bộ phim dở, thông điệp độc hại nhưng doanh thu cao tạo ra nhiều hệ lụy cho thị trường điện ảnh.

Chung quan điểm, nhà nghiên cứu Nguyễn Anh Tuấn cho rằng việc nhiều nhà sản xuất, đơn vị lớn đổ tiền cho truyền thông, marketing trong khi chất lượng phim kém kỳ vọng ảnh hưởng tiêu cực tới thị trường điện ảnh. Không ít khán giả cho rằng họ bị "lừa" khi ra rạp bởi truyền thông, seeding, khen chê lẫn lộn.

Dần dần, người xem mất niềm tin vào phim Việt. Cơ hội cho những đạo diễn, nhà sản xuất vừa và nhỏ hay nhà làm phim đầu tay có chất lượng tốt nhưng thiếu tiềm lực tài chính, ngày càng thu bé lại.

"Nhiều hệ lụy sẽ xảy đến trong một thị trường phim không lành mạnh. Quan sát các cuộc thi phim ngắn, biên kịch..., tôi thấy tiềm năng rất lớn, nhân sự tốt khá nhiều nhưng điều các em đang thiếu là cơ hội và nguồn lực để biến ý tưởng thành phim. Mới nhất, có phim Bò sữa bay vừa ra mắt của đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt và nhà sản xuất Nguyễn Phạm Tường Vi, chất lượng khá tốt, có nhiều lớp lang và tầng ý nghĩa khá hay. Tôi hy vọng những phim như vậy thành công thương mại để những nhà làm phim tử tế có đất sống", ông Tuấn cho biết.