Hành trình đổi màu huy chương Toán quốc tế của nam sinh Hà Nội

Đình Tùng đạt 36/42 điểm, cao nhất đội tuyển Việt Nam tại IMO 2026. Ảnh: HUS.

Chiều 20/7, tại Thượng Hải (Trung Quốc), cầm trên tay lá cờ Việt Nam, Nguyễn Đình Tùng rạng rỡ tiến lên bục trao giải Olympic Toán quốc tế (IMO) 2026 và đón nhận huy chương vàng. Năm ngoái, khi mới học lớp 11, cũng tại cuộc thi này, Tùng đã mang về huy chương bạc cho đội Việt Nam.

“Em cảm thấy vui, tự hào vì đã đổi màu huy chương thành công”, nam sinh chia sẻ.

Đình Tùng là cựu học sinh lớp lớp 12, trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc Gia Hà Nội). Em là một trong hai học sinh Việt Nam giành huy chương vàng ở IMO năm nay.

Đạt 36/42 điểm, Tùng có số điểm cao nhất của đội tuyển Việt Nam, xếp thứ 14 trong khoảng 666 học sinh đến từ 119 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thành tích của nam sinh đã giúp đội tuyển Việt Nam đứng thứ 5, chỉ sau Trung Quốc, Mỹ, Nga và Singapore.

Từng tiếc nuối khi giành huy chương bạc

Olympic Toán quốc tế được tổ chức thường niên kể từ năm 1959, Việt Nam tham gia từ năm 1974. Đề thi Olympic Toán quốc tế gồm 6 bài toán: 2 bài số học, 2 bài tổ hợp, 1 bài hình học và 1 bài đại số.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, Đình Tùng cho hay trở về từ IMO 2025, em khá tiếc nuối vì chỉ hoàn thành đến một nửa bài số 5 và không giải được bài số 6. Việc mất nhiều điểm ở hai bài toán này khiến nam sinh dừng chân ở tấm huy chương bạc.

Dù vậy, Tùng đã nhanh chóng lấy lại tinh thần. Bước vào kỳ thi năm nay, nam sinh không đặt nặng áp lực phải đổi màu huy chương bằng mọi giá, mà chỉ tự nhủ cố gắng làm tốt nhất có thể, tập trung cải thiện những điểm còn yếu.

Các thí sinh trải qua 2 ngày thi chính thức, mỗi ngày gồm 3 bài toán trong 4,5 giờ. Điểm tối đa mỗi bài là 7. Chủ nhân huy chương vàng IMO nhận xét đề thi năm nay khó hơn năm ngoái, đặc biệt là ở những bài toán mang tính phân loại.

Tùng ấn tượng nhất ở bài số 3 - bài toán về trò chơi, đòi hỏi thí sinh phải xây dựng chiến thuật cho cả hai bên và xét nhiều trường hợp để suy đoán kết quả. Nam sinh mất gần 3 giờ để hoàn thành bài này, trong khi hai bài đầu chỉ mất hơn 1 giờ.

Với bài số 5, Tùng đã có sự cải thiện rõ rệt so với năm trước khi giải quyết trọn vẹn và giành điểm tuyệt đối 7/7. Riêng với bài số 6, nam sinh đánh giá rất khó, song em vẫn giành được thêm 1 điểm.

“Có thêm một năm để ôn tập, em cải thiện được kiến thức, đồng thời quen với áp lực phòng thi. Năm nay, em thấy mình bình tĩnh và tập trung hơn. Trong phòng thi, em cố gắng giữ tâm thế thoải mái, thư giãn, không hấp tấp và kiểm tra bài rất kỹ”, Tùng chia sẻ.

Đình Tùng (ngoài cùng bên trái) tại lễ trao giải IMO 2026. Ảnh: NVCC.

Hành trình 12 năm theo đuổi Toán học

Đình Tùng cho hay em thích Toán từ mẫu giáo, khi được làm quen với các con số và phép tính cộng trừ đơn giản. Nhà ở huyện Quốc Oai (cũ), ngoại thành Hà Nội, nên Tùng vốn học trường làng.

Đến khi Tùng 8 tuổi, nhận thấy tố chất của con - có thể giải cả những bài toán lớp trên - bố mẹ mới đưa Tùng vào nội thành học để có cơ hội phát triển tốt hơn. Ròng rã suốt 7 năm, từ lớp 3 đến lớp 9, hàng ngày, nam sinh đều cùng bố vượt 30 km mỗi lượt để theo học trường Archimedes (quận Cầu Giấy cũ). Đây cũng là giai đoạn em bắt đầu thử sức tại các kỳ thi Toán học trong nước và quốc tế.

Tùng chia sẻ việc học Toán với em luôn là sự chủ động và yêu thích tự nhiên, nên em không cảm thấy chán nản hay quá áp lực. Giảng dạy Tùng từ năm lớp 7, ThS Trần Quang Hùng, giáo viên trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên, kể chỉ sau khoảng 3 buổi học với Tùng, thầy đã phải tự soạn thêm những bài toán mới dành riêng cho nam sinh.

“Khả năng tiếp thu và tốc độ xử lý bài toán của Tùng khiến tôi bất ngờ”, thầy Hùng chia sẻ.

Theo thầy, Tùng có tư duy toán học rất nhanh, khả năng nhận ra bản chất của vấn đề tốt và đặc biệt không dễ hài lòng với một lời giải có sẵn. Em thường muốn hiểu tại sao một phương pháp lại có hiệu quả, liệu có thể tìm được một cách tiếp cận khác hay phát triển bài toán đi xa hơn không. Đây là phẩm chất rất đáng quý đối với một học sinh học Toán.

Về tính cách, Tùng khá điềm tĩnh, chân thành và hòa đồng. Nam sinh có sự tự tin nhưng không phô trương, biết lắng nghe và luôn giữ thái độ nghiêm túc khi học tập. Thầy giáo cho rằng chính sự kết hợp giữa năng lực, niềm say mê và thái độ học tập như vậy đã giúp em tiến bộ bền vững trong nhiều năm.

Năm lớp 9, Tùng giành giải nhất học sinh giỏi cấp thành phố môn Toán và được tuyển thẳng vào trường chuyên Tự nhiên. Vào đội tuyển học sinh giỏi của trường từ năm lớp 10, được các thầy cô bồi dưỡng chuyên sâu, nam sinh lần lượt vượt qua các vòng thi và chính thức góp mặt trong đội tuyển quốc gia tham dự IMO năm lớp 11, 12.

Quá trình thi IMO, Tùng có 2 tháng ôn tập trung cùng đội tuyển tại Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán. Lịch học được duy trì nghiêm ngặt 6 tiếng mỗi ngày. Ngoài ra, Tùng còn tự ôn theo tài liệu của các thầy, kết hợp nghiên cứu thêm từ sách và đề thi của các quốc gia khác.

Với kết quả xuất sắc ở các kỳ IMO, Tùng đã nhận được lời mời từ Đại học Quốc gia Singapore và Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore). Tuy nhiên, nam sinh đã chọn theo học lớp cử nhân Tài năng Toán của trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội). Sau đó, em dự định học ngành Toán ở trường Sư phạm Paris (École normale supérieure Paris), Pháp, để theo đuổi đam mê Toán học của mình.

“Thành quả của Tùng hôm nay là sự tổng hòa từ nỗ lực của chính em, sự chăm sóc và đồng hành của gia đình, cùng sự dìu dắt của nhiều thầy cô ở nhiều cấp học khác nhau”, ThS Trần Quang Hùng nhận định.

Thầy giáo tin rằng với những gì Tùng đã thể hiện, nam sinh có đủ năng lực để tiếp tục đi xa trong toán học hoặc trong bất kỳ lĩnh vực khoa học nào mà em thực sự lựa chọn và dành tâm huyết theo đuổi.

Nhắn nhủ tới học trò, thầy Hùng cho hay toán học nghiên cứu khác nhiều so với toán học thi đấu. Có những vấn đề phải theo đuổi trong thời gian dài, không có lời giải sẵn và cũng không phải lúc nào nỗ lực cũng đem lại kết quả ngay lập tức.

“Vì vậy, điều tôi mong nhất là Tùng tiếp tục giữ được niềm yêu thích toán học, sự khiêm tốn, tính kiên trì và tinh thần học hỏi của mình”, thầy Hùng nói.