Hai bộ mặt của bóng đá châu Á

Nhật là lá cờ đầu của châu Á tại World Cup 2026.

Sau khởi đầu đầy hứa hẹn với chuỗi trận bất bại, các đại diện châu Á đang trở lại với thực tế quen thuộc khi phần lớn vẫn đóng vai trò "kẻ lót đường" tại sân chơi lớn nhất hành tinh. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh chung ấy là một sự phân hóa rất đáng chú ý: trong khi các đội Đông Á tiếp tục khẳng định vị thế, các đại diện Tây và Trung Á lại gây thất vọng lớn.

Khi bóng đá phía Tây Á không có gì lạ

Trước khi World Cup 2026 khởi tranh, các đội châu Á được kỳ vọng sẽ tạo nên bước tiến mới. Thành công của nhiều đội tuyển tại các kỳ World Cup gần đây, đặc biệt là việc Nhật Bản và Hàn Quốc thường xuyên vượt qua vòng bảng, khiến người hâm mộ tin rằng khoảng cách giữa châu Á với các châu lục hàng đầu đang dần thu hẹp.

Thế nhưng sau hai lượt trận vòng bảng, thực tế lại không mấy khả quan. Trong số 9 đại diện châu Á tham dự giải đấu năm nay, có tới 5 đội đang đứng cuối bảng gồm Qatar, Saudi Arabia, Jordan, Iraq và Uzbekistan. Đây là tỷ lệ khá cao nếu đặt cạnh châu Phi, nơi có 10 đội góp mặt nhưng chỉ có Nam Phi và Tunisia đang xếp cuối bảng.

Thậm chí, trong khi Tunisia là đội duy nhất của châu Phi chưa giành được điểm nào, thì châu Á có tới ba đội vẫn trắng tay sau hai lượt đấu là Jordan, Iraq và Uzbekistan.

Điều đáng chú ý là nhóm đội gây thất vọng nhất đều đến từ khu vực Tây Á và Trung Á. Trong số các đại diện châu Á tại World Cup lần này, có tới sáu đội thuộc khu vực này gồm Iran, Saudi Arabia, Qatar, Jordan, Iraq và Uzbekistan. Sau tổng cộng 12 trận đã đấu, không đội nào giành được chiến thắng.

Iran là trường hợp khả quan nhất khi có hai trận hòa và đang xếp nhì bảng. Ngược lại, những đội còn lại đều đang đối mặt nguy cơ bị loại sớm. Thành tích này cho thấy bóng đá Tây Á vẫn chưa thể chuyển hóa những lợi thế về thể hình, thể lực hay nguồn lực tài chính thành sức cạnh tranh thực sự tại World Cup.

Trong nhiều năm qua, các nền bóng đá khu vực Trung Đông đầu tư rất mạnh cho cơ sở vật chất, đào tạo và nhập tịch cầu thủ. Tuy nhiên, khi bước ra sân chơi lớn nhất thế giới, những yếu tố đó dường như vẫn chưa đủ để tạo ra khác biệt trước các đối thủ có nền tảng chiến thuật và tổ chức tốt hơn.

Uzbekistan vừa thua đậm Bồ Đào Nha.

Đông Á tiếp tục chứng minh con đường đúng đắn

Trái ngược với bức tranh ảm đạm của Tây Á, ba đại diện phía Đông gồm Nhật Bản, Hàn Quốc và Australia lại đang mang đến nhiều tín hiệu tích cực. Hành trình theo dõi các đội phía Đông càng chân thực nhờ VPBank là một trong những đơn vị đồng hành cùng Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) đưa FIFA World Cup 2026 về Việt Nam. Qua đó, thương hiệu thực hiện sứ mệnh phụng sự khán giả, mang sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh đến với hàng triệu trái tim người hâm mộ Việt.

Sau hai lượt trận, cả ba đội đều đứng nhì bảng và đều đã có ít nhất một chiến thắng. Quan trọng hơn, họ đang nắm quyền tự quyết trong cuộc đua giành vé vào vòng knock-out. Ở lượt đấu cuối, Nhật Bản gặp Thụy Điển, Hàn Quốc đối đầu Nam Phi còn Australia chạm trán Paraguay. Chỉ cần giành thêm một trận hòa, cả ba đội đều sẽ đi tiếp.

Thành công của các đội Đông Á không phải điều bất ngờ. Đây là kết quả của quá trình phát triển bóng đá kéo dài hàng chục năm với định hướng rất rõ ràng.

Nhật Bản và Hàn Quốc đều xây dựng lối chơi dựa trên tính tổ chức, kỷ luật chiến thuật và khả năng vận hành tập thể. Các cầu thủ được đào tạo bài bản từ nhỏ, có tư duy chiến thuật tốt và luôn duy trì cường độ thi đấu cao. Họ không sở hữu nhiều lợi thế về thể hình như các đội Tây Á, nhưng bù lại có khả năng kiểm soát trận đấu, di chuyển hợp lý và thích ứng nhanh với nhiều đối thủ khác nhau.

Australia tuy có nền tảng thể chất mang phong cách châu Âu nhưng cũng là đội tuyển đề cao tính hệ thống và kỷ luật chiến thuật. Điều đó giúp họ duy trì sức cạnh tranh ổn định tại các giải đấu lớn. Sự tương phản giữa hai khu vực cho thấy một thực tế đáng suy ngẫm: trong bóng đá hiện đại, tổ chức chiến thuật, tư duy chơi bóng và chất lượng đào tạo ngày càng quan trọng hơn những lợi thế đơn thuần về thể lực hay thể hình.

Nhìn từ góc độ Việt Nam, đây có thể xem là tín hiệu tích cực. Người Việt Nam có nhiều nét tương đồng về thể trạng và đặc điểm phát triển bóng đá với Nhật Bản hay Hàn Quốc hơn là các quốc gia Trung Đông. Điều đó đồng nghĩa với việc con đường mà Nhật Bản và Hàn Quốc đang đi có thể là mô hình tham khảo phù hợp nhất.

World Cup 2026 có thể chưa phải giải đấu thành công của bóng đá châu Á nói chung. Nhưng những gì các đội Đông Á đang thể hiện cho thấy châu lục này vẫn có những hướng đi đúng đắn để thu hẹp khoảng cách với thế giới. Và nếu Việt Nam kiên trì theo đuổi triết lý phát triển dựa trên đào tạo, chiến thuật và tính tổ chức, cơ hội vươn tầm trong tương lai hoàn toàn không phải là điều xa vời.