|
Hai bàn thắng vào lưới á quân châu Âu, một trong những ứng viên vô địch World Cup U17 2026, đủ để U17 Việt Nam tự hào về trận ra quân. Nhưng nếu chỉ nhìn vào tỷ số 2-3 và những khoảnh khắc xuất thần của Lê Sỹ Bách, Chu Ngọc Nguyễn Lực, người ta có thể bỏ qua nhiều vấn đề đáng suy nghĩ hơn.
Đội bóng của HLV Cristiano Roland chơi một trận đáng khen, song Bỉ vẫn tạo ra những cơ hội rõ rệt hơn và biết cách tận dụng sai sót của đối phương. Thống kê cho thấy sự khác biệt.
U17 Bỉ kiểm soát bóng 55%, tung ra 15 cú sút, trong khi Việt Nam có 9 lần dứt điểm. Đáng chú ý hơn, chỉ số bàn thắng kỳ vọng (xG) của Bỉ đạt 2,0, gấp năm lần mức 0,4 của Việt Nam.
Đội bóng châu Âu có 34 lần chạm bóng trong vùng cấm đối phương, so với 13 của thầy trò Roland. Những con số ấy phản ánh một thực tế: Việt Nam tạo ra hai bàn thắng rất đẹp, nhưng Bỉ mới là đội thường xuyên đưa bóng đến những vị trí thuận lợi để ghi bàn.
Sự tự tin đáng ghi nhận
Phút thứ 4, Lê Sỹ Bách đánh gót ghi bàn từ quả phạt góc của Nguyễn Minh Thủy. Trong lần đầu góp mặt ở World Cup, các cầu thủ Việt Nam không cần quá nhiều thời gian để tạo ra một khoảnh khắc đáng nhớ. Pha xử lý của Sỹ Bách thể hiện sự nhanh nhạy, khả năng quan sát và cả sự táo bạo cần có ở một cầu thủ tấn công.
Bàn thắng ấy còn cho thấy sự chuẩn bị của ban huấn luyện. Trước một đối thủ vượt trội về thể hình, Việt Nam vẫn tìm được cơ hội từ tình huống cố định mà không cần phụ thuộc vào khả năng không chiến. Đến phút 84, Nguyễn Lực tiếp tục khiến thủ môn Mattis Seghers bất ngờ bằng cú đá phạt góc thẳng vào lưới.
Hai bàn thắng xuất phát từ những tình huống khác nhau, nhưng đều cho thấy các cầu thủ trẻ Việt Nam dám thực hiện những pha xử lý khó trước đối thủ mạnh. Họ không bước vào trận đấu với tâm lý chỉ tìm cách hạn chế bàn thua.
Báo chí Bỉ cũng dành sự chú ý cho hai tình huống này. VoetbalNieuws sử dụng cụm từ "hai bàn thắng đẳng cấp thế giới" ngay trong tiêu đề bài tường thuật. Walfoot gọi pha đánh gót của Sỹ Bách là một khoảnh khắc xuất thần, còn VoetbalPrimeur nhận xét những quả phạt góc của Việt Nam đã gây nhiều khó khăn cho hàng thủ Bỉ.
|
| U17 Việt Nam có màn trình diễn đáng ghi nhận dù thua á quân châu Âu Bỉ 2-3 trong trận ra quân World Cup. |
Tuy nhiên, truyền thông Bỉ không xem chiến thắng của đội nhà là một kết quả may mắn. VoetbalNieuws chỉ ra rằng Bỉ gặp khó trước hàng phòng ngự Việt Nam trong phần lớn hiệp một, dù liên tục gây sức ép và được hưởng tới 10 quả phạt góc. Khi tìm được bàn gỡ, đội bóng của Sven Vermant lập tức tận dụng cơ hội để vượt lên.
Chính diễn biến ấy cho thấy U17 Việt Nam đã làm tốt một phần nhiệm vụ. Đội giữ được lợi thế trong hơn nửa giờ đầu, hạn chế phần nào khả năng tạo cơ hội của Bỉ và buộc đối thủ phải tìm cách điều chỉnh.
Từ góc độ chuyên môn, khả năng cạnh tranh còn thể hiện ở cách Việt Nam phản ứng sau khi bị dẫn 1-3. Thay vì buông xuôi, các học trò Roland tiếp tục tìm đường lên bóng. Trong hiệp hai, Việt Nam kiểm soát bóng 55%, tung ra 6 cú sút và hưởng 8 quả phạt góc. Bỉ chỉ có 5 lần dứt điểm và một quả phạt góc trong cùng khoảng thời gian.
Những con số cần được nhìn trong bối cảnh Bỉ dẫn cách biệt hai bàn, nhưng vẫn đáng ghi nhận. Việt Nam không hoàn toàn mất khả năng tổ chức tấn công khi bị đặt vào thế bất lợi. Các cầu thủ vẫn có thể giành lại bóng, đưa đội hình lên và tạo sức ép ở phần sân đối phương.
Với một đội bóng lần đầu dự World Cup, việc duy trì được tinh thần thi đấu và sự chủ động trong những thời điểm khó khăn mang ý nghĩa nhất định. Song, tinh thần ấy cần đi cùng khả năng tạo cơ hội tốt hơn nếu Việt Nam muốn giành điểm trước các đối thủ cùng đẳng cấp.
Khoảng cách nằm ở những thời điểm quyết định
U17 Việt Nam có bàn dẫn trước từ rất sớm, nhưng không giữ được lợi thế đến giờ nghỉ. Chỉ trong ba phút, từ phút 39 đến 42, Bỉ ghi liên tiếp hai bàn để đảo ngược tỷ số. Khoảng thời gian ngắn ngủi ấy phơi bày một trong những hạn chế quan trọng của đội bóng trẻ Việt Nam: khả năng duy trì sự tập trung và tổ chức phòng ngự trước sức ép kéo dài.
Ở bàn gỡ hòa, Tinus Moorthamer nhận đường chuyền của Louie Van Gelder rồi dứt điểm từ góc hẹp. Thủ môn Lý Xuân Hòa không xử lý tốt tình huống. Chưa đầy ba phút sau, Xander Dierckx thoát xuống sát đường biên ngang, chuyền vào cho Kiyan Achahbar đệm bóng cận thành.
|
| U17 Việt Nam để thủng lưới hai lần trong ba phút cuối hiệp một, đánh mất lợi thế dẫn trước Bỉ. |
Hai bàn thua đến theo những cách khác nhau. Tình huống đầu liên quan đến việc kiểm soát khoảng trống và bảo vệ góc gần. Ở bàn thứ hai, Việt Nam để đối thủ đưa bóng xuống quá sâu bên cánh phải trước khi thực hiện đường chuyền quyết định. Hàng thủ không kịp ngăn Achahbar tiếp cận vị trí thuận lợi để ghi bàn.
Bàn thua thứ ba ở phút 60 còn đáng suy nghĩ hơn. Jelle Driessen cắt được bóng, Achahbar nhanh chóng chuyền cho Anthony Philips ghi bàn. Bỉ tận dụng một tình huống mất bóng của Việt Nam để phản công, thay vì phải triển khai một đợt tấn công dài.
Pha bóng phản ánh sự khác biệt về tốc độ xử lý. Khi Việt Nam mất quyền kiểm soát, Bỉ lập tức nhận ra khoảng trống và đưa bóng đến đúng vị trí có thể gây nguy hiểm. Những tình huống như vậy đòi hỏi khả năng phản ứng nhanh của cả tập thể, từ cầu thủ vừa mất bóng đến những người đứng phía sau.
HLV Roland thừa nhận chính sức ép liên tục của Bỉ khiến đội bộc lộ khoảng trống. Theo nhà cầm quân người Brazil, sau bàn mở tỷ số, đối phương tăng cường độ thi đấu và đẩy Việt Nam vào thế phải di chuyển, phòng ngự với nhịp độ cao. Ông cũng thừa nhận thể lực là một khó khăn của đội tuyển.
Nhận xét của Roland đáng chú ý vì hạn chế của Việt Nam không chỉ nằm ở khả năng tranh chấp. Khi phải phòng ngự trong thời gian dài, khoảng cách giữa các cầu thủ dễ bị kéo giãn.
Một người bước ra áp sát nhưng đồng đội không kịp hỗ trợ sẽ khiến khoảng trống xuất hiện. Trước những cầu thủ có khả năng tăng tốc và chuyền bóng nhanh như Dierckx hay Achahbar, chỉ một lần phối hợp thiếu đồng bộ cũng đủ dẫn đến bàn thua.
Thống kê càng làm rõ vấn đề. Theo dữ liệu của Kickly, Bỉ tạo ra 4 cơ hội rõ rệt, trong khi Việt Nam không có cơ hội nào được xếp vào nhóm này. Đội bóng châu Âu có 12 cú sút trong vùng cấm, gấp ba lần Việt Nam.
|
| Chu Ngọc Nguyễn Lực ghi bàn trực tiếp từ quả phạt góc, rút ngắn tỷ số xuống 2-3 ở phút 84. |
Đáng nói, hai bàn thắng của Việt Nam đều đến từ phạt góc. Khả năng tận dụng bóng chết là điểm tích cực, nhưng không thể trở thành phương án tấn công duy nhất. Một đội bóng muốn cạnh tranh ổn định cần tạo ra cơ hội từ những pha phối hợp bóng sống, đưa cầu thủ vào vùng cấm và có đủ người hỗ trợ khi bóng bật ra.
Chênh lệch về khả năng tạo cơ hội cũng lý giải vì sao tỷ số sít sao chưa phản ánh hết khoảng cách chuyên môn. Việt Nam có những khoảnh khắc xuất sắc, còn Bỉ thường xuyên đặt các cầu thủ vào vị trí thuận lợi hơn để dứt điểm. Một đội dựa nhiều vào những pha bóng khó khó có thể duy trì hiệu suất ghi bàn cao qua nhiều trận.
Điều quan trọng lúc này là không biến hai bàn thắng đẹp thành thước đo toàn bộ năng lực của đội tuyển. Sỹ Bách và Nguyễn Lực xứng đáng được ghi nhận, nhưng những khoảnh khắc xuất thần không đồng nghĩa các cầu thủ đạt đến trình độ của đối thủ châu Âu.
Sau trận thua Bỉ, Việt Nam còn hai cuộc đối đầu với New Zealand ngày 23/11 và Mali ngày 26/11. Mali vừa đánh bại New Zealand 3-0, cho thấy thử thách phía trước vẫn không đơn giản. Trong thể thức cho phép tám đội đứng thứ ba có thành tích tốt nhất vào vòng 32 đội, Việt Nam vẫn có cơ hội cạnh tranh suất đi tiếp.
Từ trận gặp Bỉ, Roland có cơ sở để giữ lại những điều tích cực: tinh thần thi đấu, khả năng tận dụng bóng chết và sự tự tin khi đối diện đội bóng mạnh. Nhưng ông cũng phải giúp các học trò xử lý tốt hơn khi bị pressing, bảo đảm cự ly đội hình và hạn chế mất bóng ở những khu vực nguy hiểm.
Một thế hệ cầu thủ trẻ không thể được đánh giá chỉ qua 90 phút, dù thắng hay thua. Việc Việt Nam ghi hai bàn trước á quân châu Âu cho thấy đội có những phẩm chất đáng để tiếp tục phát triển. Thất bại 2-3 đồng thời chỉ ra những việc cần cải thiện nếu muốn cạnh tranh ở cấp độ này.
Sau cùng, giá trị lớn nhất của trận ra quân không nằm ở việc Việt Nam chỉ thua Bỉ một bàn. Nó nằm ở chỗ các cầu thủ đã có cơ hội kiểm chứng khả năng của mình trước một đối thủ mạnh, nhìn thấy những gì bản thân làm được và hiểu rõ hơn những gì còn thiếu.
Hai bàn thắng là phần thưởng cho sự tự tin, còn ba bàn thua mang đến những bài học mà các cầu thủ cần rút kinh nghiệm ngay từ trận đấu tiếp theo.
Cuốn sách “Leading: Learning from Life and My Years at Manchester United” được Sir Alex Ferguson viết chung với Michael Moritz xuất bản năm 2015 đem tới kinh nghiệm sống quý báu cho bất kỳ ai.