Sassoon: Gia tộc Rothschild của phương Đông

Gia tộc Sassoon và Rothschild đều là người Do Thái Sefadi. Từ thời cổ đại họ đã sinh sống trên bán đảo Iberia (chủ yếu là lãnh thổ Tây Ban Nha ngày nay), làm thợ kim hoàn và kinh doanh trao đổi tiền, thường xuyên làm người đại diện của gia tộc Genève để tham gia điều tra tín dụng, cho vay nợ và các nghiệp vụ khác.

Trong quá trình đó, Sassoon dần dần thiết lập mạng lưới tín dụng và tài chính kinh doanh của riêng mình. Vào những năm 1890, khi các tín đồ Kitô ở Iberia trục xuất chính quyền Hồi giáo, người Do Thái Sefadi cũng bị trục xuất khỏi Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.

Gia tộc Rothschild phải sống lưu vong ở Đức và theo nghề cũ của mình, sau đó trở thành “chủ ngân hàng hoàng gia” của vương thất Đức. Một gia tộc tài chính Do Thái khác đã lánh nạn sang Hà Lan và Bỉ, nhanh chóng trỗi dậy với mạng lưới kinh doanh mà họ đã tích lũy trong nhiều năm.

Họ tham gia thành lập Ngân hàng Amsterdam, Ngân hàng Hà Lan và Công ty Đông Ấn Hà Lan. Chính nhờ khoản tiền tài trợ 2 triệu đồng guilder từ các chủ ngân hàng Do Thái Hà Lan mà vào năm 1688, William III của Anh đã lãnh đạo 15.000 người từ Hà Lan đặt chân lên đất Anh để bắt đầu cuộc “cách mạng vinh quang”.

Trong khi đó, gia tộc Sassoon đã di chuyển về phía đông và chuyển đến Baghdad, trung tâm thương mại của khu vực Vịnh Ba Tư ở Trung Đông. Tại đây, dựa vào sự nhạy bén và kinh nghiệm tài chính hết sức độc đáo của người Do Thái, lợi dụng quy định cấm các tín đồ Hồi giáo vay nặng lãi ở Trung Đông và tận dụng điều kiện thuận lợi là người Do Thái không chịu sự ràng buộc từ các phép tắc của đạo Hồi, gia tộc Sassoon đã cung cấp những khoản vay cho người dân Trung Đông và nhanh chóng trở thành gia tộc tài chính hàng đầu khu vực.

Họ cũng đảm nhận vị trí thống lĩnh tài chính hàng đầu của Baghdad trong suốt thời gian dài, và đã trở thành tộc trưởng của toàn bộ cộng đồng Do Thái ở Baghdad, được gọi là “Naxi”, tức là vua của người Do Thái.

Nhưng khoảng thời gian đẹp đẽ đó không kéo dài. Vào cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX, phong trào bài Do Thái ở Baghdad lên cao. Viên quan tổng quản do đế chế Ottoman phái tới đóng quân ở Baghdad bắt đầu trục xuất người Do Thái trên quy mô lớn. Với tư cách là “vua của người Do Thái”, gia tộc Sassoon dính nạn đầu tiên, họ bất đắc dĩ phải chuyển đến Mumbai, Ấn Độ vào năm 1832. Và David Sassoon, người sáng lập đế chế Sassoon, đã bắt đầu một câu chuyện huyền thoại mới ở Ấn Độ.

Chân dung người sáng lập đế chế Sassoon. Ảnh: Town & Country Magazine.

Do gia tộc Sassoon đến Ấn Độ quá muộn, chiếc bánh khổng lồ mang tên buôn bán nha phiến đã không còn lại bao nhiêu. Mặc dù công ty Đông Ấn đã tan rã, thế nhưng ba hiệu buôn khổng lồ dưới sự hỗ trợ của gia tộc Bahrain, vẫn tiếp tục độc quyền nhập khẩu nha phiến của Trung Quốc và chuỗi cung ứng nha phiến của Ấn Độ.

Toàn bộ chuỗi thương mại nha phiến, sản xuất, vận chuyển, bảo hiểm, bán hàng, tài chính và trao đổi gần như hoàn toàn nằm trong tay của Jardine Matheson, một con ruồi cũng chẳng thể lọt qua. Trong đế chế nha phiến hết sức chặt chẽ mà gia tộc Bahrain kiểm soát, gia tộc Sassoon muốn chen chân vào quả thực khó như lên trời.

Vào thời điểm này tại thủ phủ tài chính London, gia tộc Rothschild mới nổi đã áp đảo Bahrain. Gia tộc Rothschild cũng muốn cắt một miếng bánh của riêng họ trong thị trường kinh doanh nha phiến. Khổ nỗi khả năng kiểm soát của gia tộc Bahrain đối với các thương nhân bán lẻ của công ty Đông Ấn quá cao, thế nên gia tộc Rothschild buộc phải thông qua con đường đó.

Vừa hay, sự xuất hiện của Sassoon hoàn toàn phù hợp với kế hoạch phát triển chiến lược của gia tộc Rothschild. Họ cũng là những người Do Thái Sefadi. Với sự hậu thuẫn tài chính mạnh mẽ của gia tộc Rothschild, Sassoon chuẩn bị “sải cánh tung hoành” một phen.

Sau khi nghiên cứu kỹ lưỡng, Sassoon phát hiện ra rằng sự kiểm soát nha phiến Ấn Độ của Jardine Matheson tồn tại một lỗ hổng rõ ràng, đó là Jardine Matheson chưa thể kiểm soát được các đồn điền nha phiến ở vùng nội địa Ấn Độ. Sassoon nắm bắt cơ hội này và tận dụng nguồn vốn mạnh mẽ để cung cấp tới 75% khoản vay cho các thương nhân nha phiến Ấn Độ.

Đoàn người thu mua từ khắp nơi trên thế giới sau khi nghe tin đã lũ lượt kéo đến, và Sassoon đã kiểm soát được nguồn trồng nha phiến với một tốc độ kinh hoàng, đồng thời nắm được thế độc quyền trong nguồn cung. Trên thực tế, suy nghĩ của Hồ Tuyết Nham gần như giống hệt Sassoon. Sự khác biệt là Sassoon được hỗ trợ bởi một thế lực bá quyền tài chính quốc tế - gia tộc Rothschild.

Đến năm 1871, cục diện đã trở nên rất rõ ràng. Trong màn tranh đoạt quyết liệt nguồn cung nha phiến với Sassoon, Jardine Matheson đã thất bại. Sassoon được công nhận là người nắm giữ chính tất cả các kho nha phiến ở Ấn Độ và Trung Quốc và kiểm soát tới 70% tổng lượng tất cả các loại nha phiến! Từ năm 1840 đến 1914, gia tộc Sassoon đã kiếm được tới 140 triệu lạng bạc nhờ nắm độc quyền thị trường kinh doanh nha phiến! Đây chính là sức mạnh của sự lũng đoạn!

Được hậu thuẫn bởi một thế lực như vậy, con gái của Rothschild đã được gả sang gia tộc Sassoon và kể từ đó, mối quan hệ liên minh kinh doanh này càng được củng cố và duy trì bởi sức mạnh tông pháp truyền thống của người Do Thái. Đế chế Sassoon uy chấn khắp vùng Viễn Đông.