Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Mini Magazine

Elon Musk nói về tỷ suất sinh thấp ở Hong Kong

Tỷ phú Elon Musk cảnh báo người dân Hong Kong (Trung Quốc) có thể biến mất nếu tỷ lệ sinh tiếp tục ở mức thấp.

Elon Musk ảnh 1

Elon Musk ủng hộ việc khuyến khích sinh thêm con nhằm hạn chế suy giảm dân số. Ảnh: Reuters.

Ngày 16/11, Elon Musk, nhà sáng lập Tesla và SpaceX, cảnh báo người dân Hong Kong (Trung Quốc) có thể sớm biến mất nếu tỷ lệ sinh tại thành phố này không được cải thiện. Phát ngôn của tỷ phú Mỹ thu hút chú ý trong bối cảnh Hong Kong có tỷ suất sinh thuộc nhóm thấp nhất thế giới, theo HK01.

Theo số liệu của chính quyền Hong Kong, tổng tỷ suất sinh năm 2025 tại đây chỉ đạt 0,733 con/phụ nữ, trong khi số trẻ chào đời khoảng 31.000, chưa bằng một nửa so với 10 năm trước.

Dù triển khai nhiều chính sách như thưởng tiền cho trẻ sơ sinh, giảm thuế và hỗ trợ nhà ở, Hong Kong vẫn chưa thể thuyết phục nhiều gia đình sinh thêm con. Áp lực tài chính, chi phí nhà ở và gánh nặng chăm sóc trẻ tiếp tục là những rào cản lớn.

Nguy cơ suy giảm dân số

Phát ngôn của Elon Musk được đưa ra sau bài đăng của John LeFevre, cựu nhân viên ngân hàng đầu tư Mỹ kiêm nhà văn, trên mạng xã hội X.

Trong bài viết, LeFevre chia sẻ rằng sau một thời gian quen làm việc với trí tuệ nhân tạo (AI), ông dần mất kiên nhẫn khi tương tác với con người. Nhà văn cũng nhớ lại môi trường làm việc tại Hong Kong trước đây, nơi ông từng gặp nhiều đồng nghiệp thông minh và giàu tham vọng.

Bình luận dưới bài đăng, Musk đề cập đến tỷ lệ sinh thấp kéo dài tại Hong Kong và cảnh báo: "Nếu tình hình không thay đổi, người Hong Kong có thể tuyệt chủng".

Đây không phải lần đầu tỷ phú Mỹ đưa ra nhận định về tình trạng suy giảm dân số tại châu Á. Tháng 5/2022, ông từng cảnh báo Nhật Bản cuối cùng sẽ không còn tồn tại nếu số người tử vong tiếp tục vượt số trẻ được sinh ra, theo The Standard.

Tháng 12 năm ngoái, Musk chia sẻ dữ liệu về tình trạng suy giảm dân số tại Đài Loan (Trung Quốc), cảnh báo tốc độ sụt giảm đang ngày càng nhanh. Ông cũng nhiều lần nhắc đến Hàn Quốc, cho rằng quốc gia này đang trải qua một trong những cuộc khủng hoảng dân số nghiêm trọng nhất thế giới.

Elon Musk ảnh 2

Hong Kong đối mặt tình trạng tỷ suất sinh thấp kéo dài, bất chấp nhiều chính sách khuyến khích người dân sinh con. Ảnh: The New York Times.

Musk từng công khai cho rằng suy giảm dân số có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng hơn cả biến đổi khí hậu. Ông phản đối quan điểm thế giới đang đối mặt với tình trạng quá đông dân và nhiều lần kêu gọi các gia đình, đặc biệt là giới giàu có, sinh thêm con.

Quan điểm này cũng thể hiện trong cuộc sống cá nhân của tỷ phú. Theo thông tin công khai, tính đến năm 2026, Musk có 14 người con với 4 phụ nữ. Trong đó, con trai đầu lòng Nevada, với người vợ đầu tiên, đã qua đời khi còn nhỏ.

Musk ủng hộ chủ nghĩa khuyến sinh (pronatalism), quan điểm khuyến khích sinh thêm con nhằm hạn chế suy giảm dân số. Ông cũng tin rằng AI và năng suất do máy móc tạo ra có thể góp phần bù đắp những tác động kinh tế khi lực lượng lao động ngày càng thu hẹp.

Tại Hong Kong, hệ lụy của tỷ lệ sinh thấp đã thể hiện ở nhiều lĩnh vực. Số trẻ trong độ tuổi đến trường giảm khiến một số cơ sở giáo dục không tuyển đủ học sinh, phải giảm số lớp hoặc đóng cửa.

Trong khi đó, các ngành y tế, xây dựng, hàng không và công nghệ đối mặt nguy cơ thiếu hụt nhân lực khi lực lượng lao động ngày càng già hóa.

Vì sao người Hong Kong ngại sinh con?

Chi phí nuôi dạy trẻ là một trong những nguyên nhân khiến nhiều gia đình tại Hong Kong không muốn có con. Theo khảo sát năm 2022 của Ngân hàng Hang Seng, một gia đình trung lưu tại thành phố này có thể phải chi hơn 6 triệu HKD (khoảng 20 tỷ đồng) để nuôi một đứa trẻ đến năm 22 tuổi.

Chloe Liang (29 tuổi, giáo viên tại Hong Kong) là một trong những người chưa muốn làm mẹ vì áp lực tài chính. Cô và bạn trai đã dành khoảng một năm bàn bạc về tương lai, dự định kết hôn nhưng không có kế hoạch sinh con, theo TYR.

Liang tính toán một cặp vợ chồng có thể phải chi khoảng 20.000 HKD mỗi tháng để thuê một căn hộ đủ tốt và thêm 10.000 HKD cho sinh hoạt. Khi có con, gia đình cần chi thêm khoảng 10.000 HKD cho sữa, quần áo, đồ chơi và các nhu cầu thiết yếu khác.

Vì vậy, cô cho rằng khoản tiền thưởng sinh con của chính quyền chỉ như "muối bỏ biển" so với tổng chi phí phải bỏ ra.

Thực tế, khảo sát do Liên đoàn Công đoàn Hong Kong và Cửu Long thực hiện vào tháng 2 cho thấy khoảng 60% trong số 550 phụ nữ từ 18 đến 45 tuổi không có ý định sinh con. Áp lực tài chính và chi phí nhà ở là những lý do phổ biến.

Elon Musk ảnh 3

Chi phí nhà ở, nuôi dạy trẻ và áp lực công việc khiến nhiều cặp vợ chồng tại Hong Kong ngần ngại sinh con. Ảnh: Elson Li.

Trước tình trạng này, chính quyền Hong Kong triển khai nhiều biện pháp khuyến sinh. Từ tháng 10/2023, thành phố thưởng 20.000 HKD (khoảng 66 triệu đồng) cho mỗi trẻ sơ sinh đủ điều kiện. Chính sách được gia hạn thêm 3 năm, đồng thời nâng mức hỗ trợ lên 30.000 HKD (khoảng 99 triệu đồng) đối với trẻ thứ hai trở đi.

Trong Tuyên bố chính sách năm 2026, chính quyền đưa ra 11 biện pháp nhằm khuyến khích người dân sinh con. Ngoài tiền thưởng, các gia đình đủ điều kiện còn được hưởng ưu đãi thuế, giảm tiền đặt cọc mua nhà, miễn giảm thuế trước bạ và tiếp cận thêm dịch vụ chăm sóc trẻ, hỗ trợ điều trị hiếm muộn.

Một số gia đình có trẻ sơ sinh cũng được ưu tiên trong chương trình thuê nhà ở xã hội. Với những hộ đủ điều kiện thuộc diện White Form, chính quyền cho phép vay tối đa 95% giá trị căn hộ trong chương trình nhà ở trợ giá, qua đó giảm số tiền cần trả trước.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hỗ trợ tài chính chưa đủ để thay đổi quyết định của nhiều gia đình. Bởi bên cạnh tiền bạc, trách nhiệm chăm sóc con và nguy cơ gián đoạn sự nghiệp cũng là những rào cản đáng kể, đặc biệt với phụ nữ.

Nghiên cứu năm 2020 của Hiệp hội Nữ thanh niên Cơ đốc giáo Hong Kong (YWCA) cho thấy gần 70% trong số 351 nam giới tham gia khảo sát nói sẵn sàng chia đều việc chăm sóc con với vợ. Tuy nhiên, chưa đến 40% thực sự làm điều này. Phần lớn công việc vẫn do người vợ đảm nhận.

Đáng chú ý, hơn 80% phụ nữ tham gia khảo sát cho biết trách nhiệm gia đình khiến họ có ít thời gian dành cho bản thân và thường xuyên cảm thấy kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần.

Stuart Gietel-Basten, giáo sư khoa học xã hội và chính sách công tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong, nhận định việc làm mẹ đôi khi trở thành bất lợi đối với phụ nữ. Sau khi mang thai và sinh con, họ có thể bị gián đoạn sự nghiệp, đồng thời phải đảm nhận phần lớn công việc chăm sóc trẻ và người cao tuổi.

Sự chênh lệch còn thể hiện trong chính sách nghỉ phép. Theo quy định hiện hành tại Hong Kong, lao động nữ được nghỉ thai sản 14 tuần, trong khi lao động nam chỉ có 5 ngày nghỉ khi vợ sinh con. Thành phố cũng chưa có chế độ nghỉ phép chung để cha mẹ cùng chia sẻ thời gian chăm sóc trẻ.

Giáo sư Adam Cheung Ka-lok thuộc Đại học Baptist Hong Kong cho rằng chính quyền cần khuyến khích nam giới tham gia nhiều hơn vào công việc gia đình, đồng thời xây dựng môi trường làm việc thân thiện với các bậc cha mẹ. Theo ông, việc chỉ tăng hỗ trợ tiền bạc khó giải quyết được những rào cản sâu xa.

Một số chuyên gia đề xuất Hong Kong học hỏi Singapore, nơi chính quyền triển khai nhiều chính sách đồng bộ như tăng hỗ trợ tài chính, kéo dài thời gian nghỉ phép cho cha mẹ và mở rộng dịch vụ chăm sóc trẻ, theo ThinkChina.

Bên cạnh các chính sách, quan niệm xã hội về việc sinh con cũng được cho là yếu tố cần thay đổi.

Choi Sze-hang, giảng viên tại Đại học Trung Văn Hong Kong, nhắc đến chiến dịch kế hoạch hóa gia đình với khẩu hiệu "Hai con là đủ" được triển khai từ năm 1975. Theo ông, thông điệp này có thể đã góp phần hình thành suy nghĩ rằng một gia đình chỉ cần một hoặc hai con.

Choi cho rằng chính quyền cần xây dựng những chiến dịch truyền thông tích cực về niềm vui khi làm cha mẹ, thay vì chỉ tập trung vào các khoản hỗ trợ tài chính.

Thực trạng tại Hong Kong cho thấy quyết định sinh con không đơn thuần phụ thuộc vào tiền thưởng. Chi phí nhà ở, cơ hội phát triển sự nghiệp, trách nhiệm chăm sóc trẻ và môi trường sống đều ảnh hưởng đến lựa chọn của các cặp vợ chồng. Đây cũng là những vấn đề mà chính quyền thành phố cần giải quyết nếu muốn đảo ngược xu hướng suy giảm tỷ lệ sinh.

Cuốn sách viết cho mẹ

Có những tình yêu không cần nói thành lời, nhưng vẫn luôn hiện diện, dịu dàng và vĩnh cửu. Trong Triệu lá thư gửi mẹ, mỗi trang sách là một phong thư nhỏ, chứa đựng lời nhắn gửi chân thành và sâu sắc để dành tặng những người phụ nữ quan trọng trong cuộc đời mỗi chúng ta.

Các cặp vợ chồng Hàn ám ảnh sinh con gái: Chỉ ăn rau, quan hệ đúng giờ

Từ quốc gia từng chuộng con trai, Hàn Quốc chứng kiến xu hướng ngược lại khi nhiều cặp vợ chồng trẻ tìm mọi cách để sinh con gái, giữa bối cảnh tỷ lệ sinh chạm đáy.

Tin vui cho người sinh con thứ 2 từ 1/7

Tin vui cho người sinh con thứ 2 từ 1/7

0

Đề xuất mới liên quan đến chế độ thai sản đang thu hút sự quan tâm của nhiều gia đình, khi đưa ra phương án mẹ sinh con thứ 2 được nghỉ 7 tháng, bố nghỉ 10 ngày.

3 nữ MC Đường lên đỉnh Olympia rời VTV

3 nữ MC Đường lên đỉnh Olympia rời VTV

0

Nhà báo Tạ Bích Loan, Tùng Chi, Diệp Chi để lại nhiều dấu ấn qua chương trình Đường lên đỉnh Olympia. Họ rời VTV sau nhiều năm gắn bó để nghỉ hưu hoặc có định hướng cá nhân.

Hoàng Hoàng

Bạn có thể quan tâm