Từ những dấu ấn đặc biệt và nhu cầu đọc sách, nghiên cứu của người dân, đặc biệt là giới sinh viên, học sinh, xuất phát từ nhiều ý tưởng của các bạn đọc và các tác giả của Báo Tuổi Trẻ, một đường sách như mong ước của nhiều người đã được UBND TP.HCM chính thức khai trương vào ngày 9/1/2016.

Ảnh chụp tại Đường sách TP.HCM đêm giao thừa năm 2024. Ảnh: Thanh Trần.

Đường sách hình thành trên đoạn đường mang tên Nguyễn Văn Bình, thuộc phường Bến Nghé, quận 1 sau 3 tháng xây dựng. Đây là con đường nhỏ, dài khoảng chừng 150 m, nối từ đường Hai Bà Trưng đến đường Công Xã Paris, bên hông nhà thờ Đức Bà và sát với Bưu điện TP.HCM.

Đường sách TP.HCM được chia thành 3 khu vực riêng biệt: gian hàng sách, khu triển lãm, khu cà phê sách. Gian hàng sách quy tụ 20 quầy sách của những đơn vị xuất bản nổi tiếng với rất nhiều đầu sách hay, thu hút những người yêu sách tìm đến đọc giữa một không gian mở và thư giãn.

Triển lãm có lẽ là khu vực được yêu thích nhất, vì là nơi quy tụ các nhà sưu tập sách cũ, sách quý hiếm, cũng là nơi thường xuyên tổ chức giao lưu giữa tác giả và độc giả. Ngoài ra, bạn có thể tìm đến khu cà phê sách nằm ở phía Bưu điện TP.HCM để vừa đọc sách, vừa uống nước hay chụp ảnh. Đường sách đã trở thành “người bạn” thân thiết của tôi không biết tự lúc nào.

Tại đây, buổi đầu, tôi đã nghe và giao lưu với học giả, giáo sư Larry Berman - tác giả quyển Điệp viên hoàn hảo - trong lần tái bản và bổ sung tác phẩm mà tôi đặc biệt ưa thích. Ngày nghỉ hay những lúc rảnh rỗi, tôi lại rủ một vài người bạn vốn là văn nghệ sĩ ra đường sách uống cà phê và tìm kiếm những quyển sách còn thơm mùi mực in, giấy mới để mua, bổ sung cho tủ sách của mình.

Những cái tên, tác giả là nhà văn, nhà thơ cùng thời với tôi đã định hình tên tuổi của mình tại Sài Gòn - TP.HCM như Nguyễn Nhật Ánh, Nguyễn Thái Dương, Hồ Thi Ca, Phạm Công Luận, Phạm Sỹ Sáu... cũng gặp gỡ, ra mắt, giới thiệu và ký tặng sách ở đây, với bao kỷ niệm, cùng sự trân quý.

Trước đây, khi chưa có Đường sách Nguyễn Văn Bình, muốn tìm hay gặp gỡ các cây viết của Sài Gòn, địa điểm quen thuộc thường là quán nhậu số 81 Trần Quốc Thảo, nơi có tòa soạn Báo Văn nghệ TP.HCM, Hội Nhà văn TP.HCM. Song, nơi đây lại rất bất tiện cho các bạn trẻ, nhất là sinh viên, học sinh. Khi đã có đường sách, các em vô tư, hồn nhiên đến, chờ đợi, gặp mặt thần tượng, trao đổi, tâm sự và xin chữ ký một cách dễ dàng. Cho nên, một số trường phổ thông, trường đại học đã tổ chức cho học sinh, sinh viên đến đường sách, gặp các nhà văn, nhà thơ mà các em đã được học tác phẩm của họ, từ đó tạo ra nhiều ấn tượng đẹp khó quên.

Tiếng lành bay xa, nhiều nhà nghiên cứu, học giả gốc Việt từ các nước Úc, Đức, Mỹ... như Nguyễn Đức Hiệp với 3 tác phẩm Nghiên cứu về Sài Gòn - Chợ Lớn, Nguyễn Duy Chính với bộ sách 8 quyển viết về Thời đại Tây Sơn với Thanh Triều đều ra mắt sách, ký tặng ở đường sách.

Đường sách còn trở thành không gian hội tụ quan trọng cho những cuộc gặp gỡ thú vị, không liên quan đến sách, như tuần lễ triển lãm áo dài và tưởng nhớ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, triển lãm ảnh nghệ thuật, triển lãm phóng sự ảnh về biển đảo, về hoạt động cộng đồng.

[…]

Ai đã vài lần đến với đường sách sẽ nhận thấy con người văn minh, lịch sự hơn, chắc sẽ có vài kỷ niệm để yêu mến và gửi thương, gửi nhớ, để mãi mãi không quên.