Dương Quốc Nam: "Tôi sẽ lịch lãm khi cần"

Nhà thiết kế nội thất Phố Xinh với những quan niệm thú vị của anh trong kinh doanh chia sẻ những ý tưởng lạ... 

Dương Quốc Nam

Gặp Tổng giám đốc Phố Xinh ở nơi làm việc với hình ảnh khác hẳn một doanh nhân: áo phông, quần soóc, dép bệt. Anh dí dỏm: “Tôi cũng có xe 300 ngàn (USD) để đi, quần áo đắt tiền kiểu gì tôi cũng có. Nhưng nếu đi xe đó, tôi phải mặc áo vest, thắt cravat, tới công ty chẳng làm được bao nhiêu, mà lại tốn thời gian. Nên tôi cứ mặc như thế và đi xe honda ôm, rất gọn gàng, mà lại lẹ. Tôi chỉ lịch lãm, chỉn chu khi cần thiết”. Vậy là, dễ dàng nhận thấy hai “xu hướng” trong một con người của Dương Quốc Nam. Điều này cũng giống như, đằng sau những sản phẩm nội thất rất nghệ thuật của anh, không phải là đôi mắt của một nhà thiết kế, mà là bộ óc của một nhà kinh doanh từng đoạt giải thưởng Sao Vàng Đất Việt.

Rất nhiều ông chủ của ngành trang trí nội thất là nhà thiết kế, còn anh, nên gọi là nhà thiết kế hay doanh nhân?

Tôi là một nhà kinh doanh đơn thuần. Nhà thiết kế nội thất thường bán những sản phẩm theo ý tưởng của họ, còn tôi bán cái thị trường cần. Hay nói cách khác, thị trường cần gì tôi đáp ứng ngay. Đi theo hướng này, tôi có nhiều cơ hội để phát triển hơn. Lượng hàng “chạy” nhiều, đồng nghĩa với việc anh em công nhân luôn có việc làm và không bị đình trệ. Khi có rủi ro, ảnh hưởng từ các thị trường xung quanh, như bất động sản lên xuống hay mưa bão… cũng không ảnh hưởng đến hoạt động của công ty nhiều.

Điều này chứng tỏ, anh là một nhà kinh doanh đi thẳng vào khu vực trang trí nội thất, vì đơn giản là thấy được lợi nhuận của nó?

Đúng là tôi tốt nghiệp đại học Kinh tế và chưa học qua thiết kế một ngày nào. Ông nội tôi bán đồ nội thất, bố tôi cũng bán đồ nội thất. Nhưng họ làm thiên về mỹ thuật, đồ chạm trổ. Điều đó đồng nghĩa, sẽ có rất ít khách hàng, và lâu lâu mới bán được một bộ, nên không thể nào có nhiều công nhân. Thấy được điều đó, tôi đã có kế hoạch cho riêng mình từ thời còn học phổ thông. Lúc đó, tôi có nói với bố tôi rằng: con không thích bán như vậy. Con muốn mở một siêu thị, trong siêu thị đó có đủ các mặt hàng trang trí nội thất, kể cả đồ gia dụng. Khách hàng tới không mua đồ nội thất cũng mua một món mang ra. Điều đó biến tôi trở thành một người kinh doanh đơn thuần từ nhỏ.

Đương nhiên, tôi phải mê trang trí nội thất, chứ thực sự tôi từng kinh qua rất nhiều nghề, từ bất động sản, đến thuê mặt bằng, set up xong bán lại, kể cả bán vàng… Nhưng dù yêu thích thì vẫn là kinh doanh đơn thuần. Nên tôi nhắm đến nhu cầu của thị trường và đáp ứng đúng nhu cầu đó. Nhờ đó, tôi bán hàng dễ hơn mà nhân viên của tôi có nhiều việc làm hơn. Nói về thẩm mỹ, tất nhiên tôi không thể nào bằng những người chuyên nghiệp như anh Khanh (Giám đốc công ty nội thất AA), chính xác thì tôi chỉ là bậc cháu chắt. Nhưng nói đến kinh doanh, tôi “thức” thị trường rất nhanh. Ví dụ, tham quan hội chợ đồ trang trí nội thất ở châu Âu và một số nước khác, tôi biết ngay năm nay người ta sẽ làm màu gì, kiểu dáng gì…

Không có thế mạnh của một nhà thiết kế nội thất, nên trong siêu thị của anh, phần lớn là hàng nhập khẩu?

Một công ty nội thất không thể nào làm từ A đến Z. Phố Xinh quá lớn, nên tôi chỉ sản xuất chuyên về gỗ và một số salon. Nhà máy của tôi mà làm tất cả thì số lượng công nhân phải 20.000 người, trong khi thực tế tôi chỉ có 1000 công nhân. Tôi có hai mảng: bán sĩ và bán lẻ. Mảng bán lẻ phải có nhiều hàng, nên tôi có một bộ phận lắp ráp và một bộ phận sản xuất. Có những đồ tôi sản xuất, có những đồ lắp ráp và có những đồ nhập nguyên thủy. Có như vậy thì trong hệ thống bán lẻ mới có đầy đủ mặt hàng để khách lựa chọn.

Vì hàng không cùng xuất xứ, và vì là một nhà kinh doanh đơn thuần, nên siêu thị nội thất của anh không có một “gu” nhất định, dù điều này rất quan trọng đối với thiết kế nội thất?

Thật ra, ở đây là một show room tổng hợp, nên không thể hiện gu, chứ show room ở Sư Vạn Hạnh (Tp.HCM) hay Hà Nội có gu rất rõ ràng. Tôi đi theo hai gu chính là cổ điển và hiện đại. Kế hoạch của tôi sẽ không lấy diện tích lớn nữa, mà lấy trung tâm chính, và xây dựng thành một gu tuyệt đối. Ở đó chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm, nếu muốn mua, họ có thể đến show room tổng hợp với rất nhiều sản phẩm để lựa chọn. Tôi đang có kế hoạch xây dựng một trung tâm 5 tầng, trong đó mỗi tầng là một dòng sản phẩm khác nhau, để khách hàng có nhiều lựa chọn hơn. Còn khi muốn nhập khẩu từ một công ty nào đó, tôi phải biết xuất sứ và phải có kế hoạch, chứ hoàn toàn không có chuyện thấy sao mua vậy. Tôi nhập hàng từ Ý, Đức, Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia, Ấn Độ… họ sản xuất theo kiểu dáng mà bộ phận thiết kế của tôi yêu cầu. Nhưng quan trọng nhất vẫn là chất lượng. Tôi có một dịch vụ bảo hành rất chắc chắn. Nhiều khi chỉ để một cành hoa trong Phố Xinh, nhưng nếu nó không đạt chất lượng sẽ ảnh hưởng đến cả thương hiệu. Đó cũng là lý do có rất nhiều đơn vị trong và ngoài nước ký gửi hàng, nhưng tôi từ chối vì không biết về nguồn gốc.

Là một nhà kinh doanh, tại sao anh lại không đề cao vấn đề PR và chiến lược giảm giá theo mùa như những nhà kinh doanh khác?

Tôi ít quảng cáo nhưng vẫn marketing cho công ty bằng con đường tiếp xúc trực tiếp với khách hàng: tư vấn, bảo hành trực tiếp, và quan trọng là đầu tư vào công nghệ sản xuất, thiết kế mẫu mã, chất lượng sản phẩm và giá cả cạnh tranh. Đi theo hướng đó thiết thực hơn. Hơn nữa, nội thất không giống điện máy. Thích sản phẩm đó thì giá 1 triệu bạn vẫn mua, nhưng không thích thì 100 ngàn bạn vẫn không mua. Đồ nội thất của mình càng không thể làm theo kiểu “mua trâu vẽ bóng” – đặt hàng theo mẫu thiết kế như các nước phát triển, vì văn hóa của người Việt là phải thấy thực tế thì mới mua. Nên tôi bớt quảng cáo để đầu tư vào show room, và tôi đầu tư ngay từ cái nhìn. Về vấn đề kinh doanh, tôi không có chính sách nâng giá lên rồi hạ giá xuống. Những mặt hàng sản xuất ra bán không được, tôi tìm cách xử lý chứ tuyệt đối không giảm giá. Thời gian qua, dù giá cả rất dao động, nhưng nguyên năm 2007 tôi không tăng giá. Mãi tới tháng 3/2008 tôi mới tăng 10%. Làm được điều đó vì tôi đã có những hợp đồng ký với đơn vị cung cấp nguyên vật liệu từ trước. Tôi chỉ lỗ về tiền bù trượt giá cho công nhân viên. Ở đây, tôi lại có một nguyên tắc nữa là: không tăng lương, nhưng có bù trượt giá theo sự lên giá của thị trường.

Sức cạnh tranh từ thị trường có làm anh mệt mỏi?

Phải nói là rất mệt mỏi! Sản phẩm mình bán ra 10 triệu đồng, chỉ mấy ngày sau đã thấy các công ty nhỏ bán có 4 – 5 triệu đồng, mẫu mã y nguyên. Lớp gỗ đã được phủ một lớp sơn, nên khách hàng không phân biệt được. Còn kiểu dáng không sắc sảo như mình, nhưng cũng na ná giống mình. Nghĩa là tôi bị đặt vào thế mẫu mã mất, giá cả bị cạnh tranh, chưa nói vấn đề hàng trôi nổi ngoài thị trường. Tôi mua nguyên lô hàng ghế văn phòng ở Malaysia, một tháng sau trên thị trường lại xuất hiện hàng giống như vậy. Tôi bán 10 họ bán có 3. Tìm hiểu mới biết, Malaysia chỉ sản xuất một số bộ phận, cũng có bộ phận nhập từ Trung Quốc. Mình phải trả chính ngạch, phải đóng thuế, lưu kho, vận chuyển. Còn hàng kia nhập từ Trung Quốc, đi đường bộ, lại trốn thuế. Họ tuôn hàng từ phía Bắc, trải dài xuống Tp.HCM. Bao nhiêu đó cũng đủ để mình mệt rồi! Tôi gọi người Malaysia qua, để chứng kiến việc họ đặt hàng từ Trung Quốc, người Trung Quốc thấy được mẫu mã đó, “nhái” lại và bán với giá rẻ. Tôi yêu cầu họ kiện nhà sản xuất Trung Quốc để bù tiền thiệt hại cho mình. Nhưng nói vậy thôi, chứ đợi bù tiền thiệt hại thì đến chừng nào!

Còn cạnh tranh chính ngạch thì sao?

Hiện nay cạnh tranh chính ngạch rất nhiều, ngoài các công ty lớn còn có rất nhiều công ty nhỏ và vừa, họ là những nhà thiết kế đứng ra mở công ty riêng. Họ sản xuất sản phẩm tập trung vào một số khách hàng nhất định, và thương hiệu của họ dành cho những người có gu riêng. Hiện nay, nổi bật có AA, Giám đốc của AA là bậc thầy trong vấn đề trang trí nội thất. Nhưng AA chỉ tập trung vào một đối tượng khách hàng nhất định. AA có những cái bàn giá bằng cả bộ giường của tôi. Thương hiệu của họ dành cho những người có thẩm mỹ rất cao. Còn thương hiệu của tôi nhắm đến khách hàng là những người giàu có sau này, họ hào nhoáng hơn. Bản thân tôi đi theo chiến lược nhiều dòng sản phẩm, vì tôi có sản phẩm nhập, sản phẩm lắp ráp và sản phẩm sản xuất. 

Sản phẩm của anh xuất ra thị trường nước ngoài khá nhiều, và có mặt ở nhiều nước khác nhau. Nhưng tại sao anh chỉ có một show room duy nhất ở nước ngoài, mà lại đặt ở một trong những thành phố đắt đỏ nhất thế giới: New York?

Thực chất, show room đó chỉ mang tính chất giới thiệu sản phẩm, chứ không phải show room lớn như ở Việt Nam. Đặt show room ở New York vì tôi có một số người bạn học chung ở bên đó, nên họ hỗ trợ tôi trong vấn đề nhân sự và PR. Những người bạn đó lại làm về xây dựng, họ có nhiều mối quan hệ, nên có thể giúp tôi giới thiệu trực tiếp đến những công trình xây dựng mới, không phải chỉ riêng New York. Một lý do nữa để tôi đặt show room ở New York là do thành phố này ở tầm chuyên nghiệp hơn so với các thành phố khác. Tuy nhiên, việc đặt show room ở đây cũng có những khó khăn nhất định. Cụ thể là ở Mỹ, một nhân viên bán hàng lương 3000USD/1 tháng, 1 giờ 12USD, nhưng đó chỉ là người bán hàng bình thường, còn muốn người bán hàng giỏi phải trả 15USD/1 giờ. Ngoài ra phải đóng tiền bảo hiểm, và bắt buộc phải có hoa hồng để tăng doanh thu. Trong khi đó, ở Việt Nam, nhân viên kinh doanh giỏi nhất của tôi lương chỉ có 400USD/1 tháng, mà lượng hàng bán rất lớn. Ngược lại, một bộ sản phẩm ở đây tôi bán 1000USD, nhưng qua Mỹ tăng lên 5.000USD vẫn bán được. Không chỉ bán ở Mỹ, hàng của tôi còn có mặt ở nhiều nơi như châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản…

Hàng anh xuất ra nước ngoài thường được thiết kế theo phong cách nào?

Nếu vào Mỹ, phong cách gồ ghề, hiện đại, lớn, vì nhà họ thấp. Vào các nước châu Âu hay một số nước châu Á khác thì lại thiết kế rất gọn gàng. Nói chung, mình phải thiết kế phù hợp với từng vùng văn hóa. Ngay ở Mỹ cũng đủ các kiểu văn hóa. Ví dụ trong một tiểu bang, có bao nhiêu người Mỹ đen, bao nhiêu người Do Thái, bao nhiêu người Mỹ trắng, bao nhiêu người Á Đông. Bạn nhắm đến thị phần nào trong khu vực đó thì thiết kế theo văn hóa của họ. Nếu là Mỹ đen thì thích sặc sở, Mỹ trắng thích màu kem, còn Á Đông lại thích màu sắc tươi vui. Có những người Mỹ cũng thích thiết kế ngôi nhà theo kiểu Á Đông. Nhưng cái đó chỉ là số ít, không phổ thông. Còn tôi bán số lượng nhiều, nên phải sản xuất thật linh hoạt để phù hợp với văn hóa từng vùng. Nói như vậy, tôi lại đang quay trở về vấn đề ban đầu: tôi là một nhà kinh doanh đơn thuần!

Xin cảm ơn anh và chúc anh luôn thành công trong vai trò của nhà kinh doanh đơn thuần!

(Theo Thể Thao Văn Hóa & Đàn Ông)