Tại thị trường Mỹ, trung bình mỗi tháng có hơn 1.000 đầu sách kinh doanh mới ra đời. Giữa một "ma trận" tri thức ngập tràn thông tin trùng lặp, thói quen khoe khoang danh sách hàng chục cuốn đã đọc mỗi năm hoàn toàn không mang lại giá trị thực tế.
Là người sáng lập tổ chức tư vấn đào tạo lãnh đạo LeaderFactor và có kinh nghiệm 30 năm làm việc với các CEO và đội ngũ lãnh đạo toàn cầu, Timothy R. Clark khẳng định lợi tức đầu tư (ROI) thời gian của người đọc phải được đo bằng sự thay đổi hành vi tích cực và kết quả công việc, chứ không phải số lượng trang sách đã lật, theo Harvard Business Review.
"Giải mã" một cuốn sách kinh doanh
Timothy R. Clark cho rằng trước khi bắt đầu tiếp cận bất kỳ tác phẩm nào, người đọc cần lùi lại một bước để hiểu rõ cấu trúc căn bản của dòng sách này.
Hầu như mọi cuốn sách kinh doanh trên thị trường đều được xây dựng từ 4 thành phần chính bao gồm: khái niệm (ý tưởng cốt lõi), số liệu (dữ liệu và thống kê minh chứng), công cụ (khung lý thuyết và công cụ chẩn đoán) cùng các ví dụ (nghiên cứu trường hợp và câu chuyện thực tế).
Mục tiêu duy nhất của người đọc không phải là ghi nhớ từng chữ, mà là chắt lọc các hiểu biết sâu sắc để nâng cao khả năng phán đoán, từ đó cải thiện hiệu suất công việc.
 |
| Chân dung Timothy R. Clark. Ảnh: Enterprisersproject. |
Bên cạnh đó, việc nhận diện người viết cũng giúp định hình kỳ vọng nội dung. Sách kinh doanh hiện nay thường được viết bởi ba nhóm tác giả chính. Nhóm người thực hành là những nhà sáng lập và CEO thường mang đến bài học xương máu từ góc nhìn thực chiến.
Các nhà nghiên cứu và học giả cung cấp dữ liệu kiểm chứng cùng lý thuyết hệ thống có độ tin cậy cao.
Trong khi đó, nhóm cố vấn lại dung hòa giữa lý thuyết và thực tiễn để đưa ra các giải pháp cho từng bài toán cụ thể.
Chiến lược "nén" thông tin
Để việc đọc đạt hiệu quả tối ưu, Timothy R. Clark đề xuất quy trình ba giai đoạn, bắt đầu bằng việc "nén" dữ liệu đầu vào. Bước đầu tiên và quan trọng nhất là xác định mục tiêu rõ ràng. Người đọc cần lập kế hoạch đọc dựa trên nhu cầu hoặc bài toán cụ thể đang đối mặt, chẳng hạn như cần ra quyết định, phân tích tình huống hay phát triển kỹ năng.
Việc đọc không mục đích sẽ dẫn đến lãng phí thời gian vào những cuốn sách kém chất lượng và nhanh chóng quên sạch kiến thức.
Tiếp theo, việc đọc phân tích phần giới thiệu đóng vai trò như một bộ lọc tự động. Phần giới thiệu tốt là sự cô đọng của toàn bộ tác phẩm, chứa đựng luận điểm trung tâm và các hiểu biết sâu sắc nhất.
Nếu phần mở đầu không thể nêu bật vấn đề một cách thuyết phục, người đọc hoàn toàn có thể cân nhắc bỏ qua cuốn sách để tiết kiệm thời gian, đồng thời có thể bỏ qua các phần lời cảm ơn hay lời tựa mang tính thủ tục.
Chuyên gia này cũng cảnh báo người đọc cần cảnh giác với những cuốn sách dài dòng cố chứng minh tính xác thực bằng cách nhồi nhét nội dung.
Dẫn lời nhà sử học Yuval Noah Harari rằng "sự rõ ràng chính là sức mạnh", Timothy R. Clark chỉ ra rằng những tác giả không thể đi thẳng vào vấn đề thường là những người chưa kết tinh được tư duy. Với những cuốn sách chứa ý tưởng hay nhưng bị nhồi nhét quá nhiều câu chuyện phụ họa, giải pháp tốt nhất là chủ động đọc lướt hoặc bỏ qua các đoạn minh họa tẻ nhạt đó.
Tranh luận với tác giả và chấp nhận "cắt lỗ"
Ở giai đoạn hấp thụ, nguyên tắc quan trọng nhất là không bao giờ ủy thác tư duy phản biện cho tác giả. Dù tin tưởng tác giả hay dữ liệu đến đâu, người đọc vẫn phải giữ vai trò của một "người phản biện trung thành", liên tục đặt câu hỏi và tranh luận với các lập luận trong sách. Tác giả là người đồng hành cùng suy nghĩ chứ không phải người suy nghĩ thay độc giả.
Kỹ năng đọc lướt cũng cần được áp dụng một cách linh hoạt sau khi đã nắm được phần giới thiệu. Người đọc nên phân tích mục lục, đọc tiêu đề, các chú thích, sơ đồ và phần kết luận, sau đó đọc chậm lại ở những nội dung liên quan trực tiếp đến công việc của mình.
Đặc biệt, Timothy R. Clark nhấn mạnh tiêu chí ROI. Nếu tại bất kỳ thời điểm nào, dù ở trang đầu tiên hay trang thứ 100, người đọc nhận thấy giá trị thu về không tương xứng với thời gian bỏ ra, hãy dũng cảm đóng cuốn sách lại. Không có gì mang tính đạo đức hay anh hùng trong việc cố hoàn thành một cuốn sách dở.
Ngược lại, nếu mật độ tri thức trên mỗi trang vượt kỳ vọng, hãy sẵn sàng quay lại chương một để đọc lại một cách cẩn trọng.
Biến tri thức thành hành động thực tế
Giai đoạn cuối cùng và mang tính quyết định là ứng dụng. Khi gặp một cuốn sách thực sự giá trị, người đọc cần "thu hoạch" nó bằng cách ghi chú các điểm cốt lõi, lập danh sách bài học và các điểm cần phê bình, sau đó lưu trữ ở định dạng dễ truy cập.
Việc chia sẻ lại những thu hoạch này với đồng nghiệp và đội ngũ cũng là phương pháp hiệu quả nhất để biến tri thức bên ngoài thành kỹ năng của bản thân.
Sách kinh doanh không bảo người đọc phải suy nghĩ điều gì, mà dạy họ cách tư duy để giải quyết vấn đề. Một cuốn sách kinh doanh hay được đọc hai lần luôn mang lại giá trị vượt trội so với việc đọc qua loa 100 cuốn sách tầm thường.
Trong bối cảnh môi trường kinh doanh biến động liên tục, năng lực của nhà lãnh đạo không nằm ở số lượng sách xếp trên kệ, mà nằm ở sự khắt khe trong chọn lọc và tính kỷ luật khi đưa tri thức vào thực tiễn.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
