Xuất bản
'Đời tám hoánh' là đời nào ở Việt Nam?
Có nhiều cách lý giải về nguồn gốc xuất hiện cách nói "từ đời tám hoánh" trong tiếng Việt.
Phan Chi
Cảnh mua bán trang sức tại tiệm vàng vào đầu thế kỷ 20. Ảnh: Saigoneer.
Tiếng Việt thường có cách nói "xong từ đời tám hoánh nào rồi", "chuyện từ đời tám hoánh",... nhằm nói một việc đã diễn ra từ rất lâu.
Trong cuốn Tiếng Việt ân tình , tác giả Lê Trọng Nghĩa dẫn một cách lý giải về cách nói "đời tám hoánh".
Theo đó, "tám hoánh" hay đúng hơn là Tám Hoánh, là tên một nhân vật có thật. Đây là một địa chủ xứ Thái Bình, Nam Định vào cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Tám Hoánh giàu có nhưng ăn chơi trác táng nên tài sản dần tiêu tan, nhưng miệng vẫn hay nói "Mọi thứ rồi sẽ về với thời Tám Hoánh". Thời huy hoàng đó chẳng bao giờ Tám Hoánh lấy lại được.
Cách dùng tên một nhân vật để gọi một sự việc cũng thường thấy trong cách nói của người Việt, ví dụ "nợ như chúa Chổm".
Một cách lý giải khác, "tám hoánh" nghĩa là mù mịt, không thể xác định. Trong văn hóa Á Đông, tám - trong tám cõi, tám phương, tám hướng, tám phía - thường là con số ước lệ, ám chỉ sự dài rộng, rộng lớn ngoài khả năng kiểm soát của người phàm ở nhân gian. Còn Đại Nam quấc âm tự vị (1985) ghi nhận: “rồi hoánh: đã rồi; hoánh chừng: xa chừng”. Khi nói “đi hoánh đế” là đi hẳn, thật đã đi, đi xa rồi.
Như vậy, "tám hoánh" theo hướng lý giải này ngụ ý thời gian và không gian đều đã cách rất xa thời điểm nói, không thể xác định.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.