|
|
Đại biểu Trần Anh Tuấn chất vấn về sự công bằng giữa nghĩa vụ của doanh nghiệp và trách nhiệm của cơ quan thuế. Ảnh: Quochoi.vn. |
Sáng 12/11, tại phiên chất vấn của Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn đã nhận được nhiều câu hỏi của đại biểu liên quan đến tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT), ảnh hưởng đến dòng vốn và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Hơn 10.000 tỷ bị từ chối hoàn thuế
Cụ thể, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) đã phản ánh tình trạng chậm hoàn thuế VAT vẫn diễn ra, ảnh hưởng đến dòng vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, đặc biệt với các doanh nghiệp xuất khẩu có số thuế đầu vào được khấu trừ lớn.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp xử lý hồ sơ tồn đọng, rút ngắn thời gian hoàn thuế nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát gian lận, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.
 |
| Đại biểu Dương Khắc Mai phản ánh tình trạng chậm hoàn thuế VAT. Ảnh: Quochoi.vn. |
Trả lời, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn thừa nhận công tác hoàn thuế vẫn còn chậm so với yêu cầu, trong khi đây là vấn đề được Chính phủ đặc biệt quan tâm.
"Hầu như cuộc gặp nào Thủ tướng cũng nhắc tôi rằng Bộ trưởng xem thế nào, hoàn thuế vẫn còn kêu ca nhiều lắm, chậm lắm", ông chia sẻ.
Theo Bộ trưởng, trong bối cảnh doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn, việc tiền thuế chậm được hoàn trả khiến dòng vốn bị đọng lại, trở thành một trong những rào cản đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Để khắc phục, Bộ Tài chính đã chỉ đạo đẩy mạnh phân loại hồ sơ hoàn thuế dựa trên lịch sử tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.
Hiện khoảng 80% hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau (luồng xanh), chủ yếu là những doanh nghiệp có lịch sử chấp hành pháp luật tốt. Khoảng 20% hồ sơ còn lại thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau.
Nhờ việc phân luồng, tiến độ hoàn thuế năm nay đã cải thiện đáng kể. Theo Bộ trưởng, đến thời điểm báo cáo, cơ quan thuế đã hoàn khoảng 79.000 tỷ đồng, tương đương gần 99% dự toán hoàn thuế năm 2026 và tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, 88% hồ sơ thuộc luồng xanh đã được giải quyết trong vòng 7 ngày. Với nhóm hồ sơ phải kiểm tra trước, hoàn thuế sau, thời gian xử lý bình quân giảm từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày.
Bộ trưởng cho biết hiện 100% hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử. Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và phân loại hồ sơ nhằm rút ngắn thời gian giải quyết.
Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh công tác hoàn thuế vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Riêng 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã từ chối hoàn hơn 10.000 tỷ đồng do hồ sơ doanh nghiệp chưa đầy đủ và phải đối soát hóa đơn.
"Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, vừa bảo đảm chặt chẽ để không thất thoát ngân sách Nhà nước, vừa tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp trong công tác hoàn thuế", ông nói.
Chậm hoàn thuế có phải bồi thường cho doanh nghiệp?
Cũng tại phiên chất vấn, đại biểu Trần Anh Tuấn (đoàn TP.HCM) đặt vấn đề về sự công bằng giữa nghĩa vụ của doanh nghiệp và trách nhiệm của cơ quan thuế.
Theo đại biểu, doanh nghiệp chậm nộp thuế phải chịu tiền chậm nộp ở mức 0,03% mỗi ngày. Trong khi đó, Luật Quản lý thuế năm 2019 quy định trường hợp Nhà nước chậm hoàn thuế phải trả lãi cho doanh nghiệp với mức tương ứng 0,03% mỗi ngày, nhưng Luật Quản lý thuế năm 2025 không còn quy định này.
Từ thực tế trên, đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết có tiếp tục duy trì nguyên tắc Nhà nước chậm hoàn thuế phải trả lãi tương đương mức doanh nghiệp chậm nộp thuế hay không, nhằm bảo đảm công bằng, bình đẳng và nâng cao trách nhiệm của cơ quan thực thi công vụ.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội. Ảnh: Quochoi.vn. |
Theo Bộ trưởng, nguyên tắc xử lý là bảo đảm bình đẳng, bên nào có lỗi thì phải chịu trách nhiệm.
"Nếu người dân có đầy đủ hồ sơ, đúng quy định của pháp luật mà cơ quan thuế, cụ thể là cán bộ thuế tiếp nhận hồ sơ, không xử lý thì phải kiên quyết xử lý trách nhiệm, kể cả bồi thường vật chất cho người nộp thuế", Bộ trưởng khẳng định.
Tuy nhiên, ông lưu ý điều kiện quan trọng là hồ sơ hoàn thuế phải đầy đủ, hợp lệ và tuân thủ đúng quy định pháp luật.
Theo Bộ trưởng, cơ quan thuế đang nỗ lực giải quyết hồ sơ thuộc diện hoàn trước, kiểm sau trong vòng 7 ngày, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để rút ngắn thời gian xử lý những hồ sơ phải kiểm tra trước khi hoàn thuế.
Dù toàn bộ hồ sơ đã được tiếp nhận trực tuyến, quá trình kiểm tra, đối chiếu hóa đơn vẫn cần thời gian, nhất là đối với những doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro trong việc chấp hành pháp luật về thuế.
Về đề xuất khôi phục quy định trả lãi khi cơ quan thuế chậm hoàn thuế, Bộ trưởng cho biết Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu kỹ vấn đề này trong thời gian tới.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
