Mức độ trưởng thành của phổi ảnh hưởng rất lớn tới cơ hội sống của trẻ sinh non. Ảnh minh họa: M.D.

Bệnh viện nhắn tin yêu cầu tôi đến NICU. Rebecca, nữ y tá đã gửi tin nhắn, gặp tôi ở chỗ rửa tay và thuật lại vắn tắt về hai ca sinh non mới được tiếp nhận vài ngày trước. Hai anh em sinh đôi, Jordan và Emily, ra đời khi chỉ mới 25 tuần tuổi, sớm hơn ba tháng so với ngày dự sinh.

Tôi khoác lên người chiếc áo choàng sạch, đeo găng tay cao su nitrile và khẩu trang, để những đứa trẻ sơ sinh này không bị phơi nhiễm với bất cứ thứ gì tôi có thể vô tình rước từ sân bệnh viện vào. Tôi đã ngồi ngoài sân mấy phút trước khi máy nhắn tin đổ chuông.

Rebecca đã công tác tại bệnh viện hơn ba thập kỷ, và bất chấp những giờ làm việc dài đằng đẵng với công việc rất vất vả ở NICU, trông bà trẻ trung hơn hẳn người ở độ tuổi sáu mươi có lẻ.

Rebecca có chất giọng và phong thái khiến người ta yên lòng, bất kể tình thế ngặt nghèo đến đâu. Đa số các nhân viên, trong đó có không ít bác sĩ, thường nghiêng về gợi ý của bà khi cân nhắc việc thay đổi kế hoạch chăm sóc y tế cho những bệnh nhân nhỏ tuổi nhất bệnh viện.

Một y tá kỳ cựu làm việc trên tầng bốn của NICU như Rebecca quả là người mách bảo siêu hạng. Và những gì bà nói với tôi tối hôm ấy không chỉ thay đổi định hướng nghiên cứu mà còn thay đổi cả cuộc đời tôi.

Thật may vì đa số chúng ta đều xa lạ với những cuộc đấu tranh mà trẻ sinh non phải trải qua chỉ để sống trọn một ngày. Nhỏ bé và mong manh, chúng phải chiến đấu để sinh tồn khi hoàn toàn cô độc trong ngôi nhà kính mờ tí hon. Những lồng ấp, hay những tử cung nhân tạo này sẽ là môi trường được kiểm soát chặt chẽ cho đến khi đứa bé đủ lớn và không cần tới chúng nữa.

Tầng bốn của NICU thường tiếp nhận những đứa trẻ mới sinh non nớt và ốm yếu nhất. Nhiều lồng ấp được sử dụng với hệ thống lọc không khí giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng như một cách để bảo vệ những đứa bé khỏi thế giới bên ngoài. Các lồng ấp cũng tạo ra độ ẩm vừa phải trong không khí. Khi ra đời quá sớm, da bọn trẻ thường chưa phát triển hoàn thiện và không thể cung cấp lá chắn bảo vệ cần thiết để ngăn chặn sự mất nước.

Nguồn nhân lực và vật lực khổng lồ được đầu tư vào một số ít sinh linh kỳ diệu đang cư ngụ trong những chiếc lồng kính này. Các y tá, bác sĩ và thành viên trong gia đình phải cùng nhau vật lộn liên tục để duy trì sự sống cho bọn trẻ và động viên chúng mau lớn.

Bạn sẽ không thể quen được với âm thanh mà các thiết bị tại NICU phát ra. Quạt kêu vù vù, màn hình điều khiển xè xè, thi thoảng còi báo động lại rú inh ỏi đủ khiến những nhân viên y tế lão luyện nhất phải rối trí. Chẳng có gì khó hiểu khi các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, màn trình diễn ánh sáng và âm thanh của y học hiện đại có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe của trẻ sinh non (các bác sĩ đang cố cải thiện điều này).

Khởi đầu của tôi tại NICU đầy khó khăn và rất chóng vánh, ban đầu tôi ở đó với tư cách sinh viên y khoa, sau này là bác sĩ. Khi ấy, tôi luôn chấp chới giữa trạng thái kinh ngạc thuần túy và hãi hùng tột độ, mà thường thì cả hai, đôi khi cùng một lúc.

Nhưng phần lớn thời gian, tôi phải chờ đợi. Chúng ta đã đạt được nhiều tiến bộ y học trong những năm qua, nhưng thứ mà những cơ thể non nớt kia cần hơn cả vẫn là thời gian. Những đứa trẻ đang ở khúc cua cuối cùng trong cuộc đua với thời gian, bộ máy sinh học của chúng cần tận dụng tối đa thời gian để lớn mạnh hết mức có thể. Bọn trẻ phải vào NICU hẳn vì nhiều lý do, nhưng chủ yếu là vì sinh non sẽ đe dọa não và phổi, hai bộ phận này phát triển chậm hơn các cơ quan khác.

Thường thì thách thức lớn nhất đối với trẻ sinh non, và cũng là thứ quyết định cơ hội sống sót của chúng, là mức độ phát triển của phổi. Phổi của trẻ sinh non buộc phải hít oxy và thở ra cacbonic trong khi phải rất lâu nữa nó mới sẵn sàng thực hiện công việc này. Dù vẫn chưa biết nguyên nhân khiến trẻ bị sinh non, nhưng may mắn là theo thời gian, chúng ta đã phát triển được những cách can thiệp rất tiến bộ trong việc tăng cơ hội sinh tồn cho trẻ.