"Gánh nặng vô hình" trong mối quan hệ là những công sức về thể chất và tinh thần để duy trì tình yêu, chăm sóc gia đình và lo liệu việc nhà. Khi chỉ một người phải đảm đương phần lớn những công việc này, họ dễ cảm thấy mệt mỏi, bất mãn và dần xa cách đối phương.

Debra Feinberg, chuyên gia trị liệu cặp đôi tại Maplewood Counseling, và Victoria Murray, chuyên gia tâm lý trị liệu tại Root to Rise Therapy, chỉ ra 7 dấu hiệu cho thấy một người có thể đang gánh quá nhiều trách nhiệm trong mối quan hệ.

Bạn luôn là người lên kế hoạch

Một số người thích tự lên kế hoạch cho những chuyến đi, kỳ nghỉ hoặc buổi hẹn hò của cả hai. Tuy nhiên, nếu chỉ mình bạn dành thời gian và công sức để chuẩn bị những hoạt động này, có thể bạn đang phải gánh phần lớn trách nhiệm trong mối quan hệ.

Feinberg cho biết tình trạng này xảy ra khi một người cảm thấy mình phải làm mọi việc, kể cả lên kế hoạch cho các chuyến đi và buổi hẹn hò, để bảo đảm cuộc sống chung diễn ra suôn sẻ mỗi ngày.

Bạn khó thư giãn

Bạn khó có thể nghỉ ngơi thoải mái khi đầu óc luôn bận rộn với danh sách những việc cần giải quyết, nhất là khi biết rằng cuối cùng mình sẽ phải tự làm tất cả.

Bà Murray cho biết dù tình trạng này không chỉ xuất phát từ mối quan hệ tình cảm, những người luôn phải ghi nhớ mọi việc cần làm trong cuộc sống có thể duy trì thói quen đó cả khi ở bên người yêu.

Nói cách khác, ngay cả trong thời gian nghỉ ngơi, bạn vẫn phải lo nghĩ về những việc chưa hoàn thành và những trách nhiệm đang chờ mình giải quyết.

Phần lớn trách nhiệm đều đổ lên vai bạn

Trong mối quan hệ, bạn có cảm thấy mình là người phải lo liệu hầu hết công việc thường ngày?

Bạn là người nhận ra giấy vệ sinh sắp hết, chuẩn bị nguyên liệu cho bữa tối, mua quà sinh nhật hoặc lo liệu những dịp sum họp gia đình. Dần dần, bạn trở thành người mặc định phải ghi nhớ, sắp xếp và giải quyết mọi việc.

Theo Murray, nếu đối phương thường xuyên hỏi bạn đồ dùng trong nhà ở đâu, cách hoàn thành một công việc hoặc có nên làm việc gì đó hay không, dù họ hoàn toàn có thể tự tìm hiểu, đây có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang gánh phần lớn trách nhiệm trong mối quan hệ.

Trong cuốn Đồng Cảm Trong Hôn Nhân , James L. Creighton đề cập đến những khác biệt trong suy nghĩ, cảm xúc và cách mỗi người nhìn nhận mối quan hệ. Khi hai người có cách hiểu khác nhau về trách nhiệm, điều được xem là hiển nhiên với người này có thể lại là gánh nặng đối với người kia.

Tác phẩm tập trung vào vai trò của sự đồng cảm và giao tiếp trong việc giúp các cặp đôi hiểu góc nhìn của nhau. Khi mỗi người biết lắng nghe và nhìn nhận những điều đối phương đang trải qua, cả hai có thêm cơ hội nhận ra những khác biệt trong cách suy nghĩ, trao đổi về kỳ vọng và tìm cách giải quyết bất đồng trong đời sống chung.

Bạn cảm thấy bất mãn

Cảm giác bất mãn có thể là dấu hiệu rõ ràng cho thấy bạn đang phải gánh quá nhiều trách nhiệm trong mối quan hệ.

Theo Murray, cảm xúc này thường xuất hiện khi một người nhận thấy những gì mình đang đảm đương đã vượt quá sức chịu đựng, không còn cân bằng hoặc thiếu công bằng.

Ban đầu, bạn có thể sẵn lòng làm thêm một vài việc để giúp đối phương. Nhưng khi tình trạng đó kéo dài, bạn dễ cảm thấy mệt mỏi, khó chịu vì công sức của mình không được chia sẻ tương xứng. Sự bất mãn có thể tích tụ theo thời gian, khiến những vấn đề nhỏ cũng dễ trở thành nguyên nhân gây tranh cãi.

Bạn cảm thấy những nỗ lực của mình không được ghi nhận

Việc luôn phải là người có trách nhiệm trong mối quan hệ vốn đã gây mệt mỏi. Cảm giác thất vọng càng tăng khi những gì bạn làm không được đối phương nhận ra hoặc trân trọng.

Đó cũng là lý do phần gánh nặng này được gọi là "vô hình" khi nhiều công việc vẫn được hoàn thành mỗi ngày, nhưng người hưởng lợi từ chúng có thể không nhận ra đã có bao nhiêu công sức được bỏ ra.

Feinberg cho biết bà từng nghe nhiều cặp đôi chia sẻ rằng họ chỉ thực sự nhận ra khối lượng công việc mà một người đảm đương sau khi người đó không còn ở bên để tiếp tục làm những việc ấy.

Điều này cho thấy đôi khi, chỉ đến khi những công việc quen thuộc không còn được thực hiện, đối phương mới nhận ra chúng vốn cần nhiều thời gian và nỗ lực đến mức nào.

Bạn luôn phải đoán cảm xúc và nhu cầu của đối phương

Nhiều người cảm thấy mình có trách nhiệm phải tự tìm hiểu đối phương đang nghĩ gì, cảm thấy thế nào và cần điều gì, đặc biệt khi người kia gặp khó khăn trong việc bày tỏ cảm xúc hoặc nhu cầu của bản thân.

Murray cho biết một trong những khía cạnh gây kiệt sức nhất của gánh nặng vô hình là cảm giác lúc nào mình cũng phải chủ động đặt câu hỏi, suy nghĩ xem đối phương cần gì hoặc đoán tâm trạng của họ.

Khi chỉ một người liên tục cố gắng thấu hiểu và duy trì kết nối cảm xúc, còn người kia ít chủ động chia sẻ, trách nhiệm vun đắp mối quan hệ dễ trở nên mất cân bằng.

Theo chuyên gia, tình trạng này kéo dài có thể khiến người trong cuộc kiệt sức vì mối quan hệ và ngày càng bất mãn với đối phương.

Trong Giao tiếp bất bạo động (NXB Tổng hợp TP.HCM, 2024), Marshall B. Rosenberg trình bày cách nhận biết cảm xúc, xác định nhu cầu và diễn đạt mong muốn thông qua giao tiếp chân thành, đồng cảm. Những nội dung này liên quan đến việc các cặp đôi chia sẻ điều mình cảm nhận, nói rõ nhu cầu và lắng nghe nhau, thay vì để một người phải liên tục đoán đối phương đang nghĩ gì.

Bạn không còn hứng thú với sự thân mật

Khi liên tục phải gánh vác trách nhiệm, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi, cạn kiệt năng lượng hoặc tức giận. Nếu đối phương không nhận ra tình trạng này, chuyện chăn gối cũng có thể trở thành một nghĩa vụ thay vì sự gần gũi mà cả hai cùng mong muốn.

Feinberg cho biết khi một người muốn gần gũi nhưng không hiểu vì sao đối phương mất hứng thú, người đang kiệt sức có thể càng cảm thấy mình bị bỏ qua và không được thấu hiểu.

Theo chuyên gia, sự trân trọng và quan tâm đến cảm xúc của nhau là những yếu tố quan trọng trong một mối quan hệ. Việc giảm hứng thú với sự thân mật có thể là dấu hiệu cho thấy những vấn đề sâu xa hơn cần được cả hai nhìn nhận và giải quyết.