Năm 2015, cũng chính là năm OpenAI được thành lập, một biên tập viên của tờ New York Times mời Altman giới thiệu một cuốn sách anh yêu thích trên chuyên mục cuối tuần. Anh đã chọn American Prometheus: The Triumph and Tragedy of J. Robert Oppenheimer (tạm dịch: Người khổng lồ Mỹ: Vinh quang và bi kịch của J. Robert Oppenheimer). Sau này, đạo diễn Christopher Nolan đã chuyển thể cuốn sách thành bộ phim Oppenheimer. Hiện nay, cuốn sách đó được đặt ở vị trí nổi bật trong thư viện tại trụ sở OpenAI.

Hiện tại, Altman đang ở cùng độ tuổi với Oppenheimer khi ông khởi động “Dự án Manhattan”. Mái tóc anh gần đây đã điểm bạc, khiến thoạt nhìn anh lại có vài phần giống Oppenheimer.

Sam Altman có nhiều điểm tương đồng với Oppenheimer - ‘cha đẻ của bom nguyên tử’. Ảnh: Cybernews.

Khi tôi phỏng vấn và hỏi liệu anh hùng của anh có phải là Oppenheimer không, Altman chỉ mỉm cười. Anh thừa nhận mình cùng ngày sinh nhật với Oppenheimer, nhưng đó không phải điều anh để ý, mà là người khác phát hiện ra.

Vì sao lại là Oppenheimer? Tôi nghĩ chắc chắn không chỉ đơn giản vì trùng ngày sinh nhật.

Robert Oppenheimer là nhà vật lý lý thuyết lỗi lạc của Mỹ, ông đã lãnh đạo Phòng thí nghiệm Los Alamos trong khuôn khổ Dự án Manhattan - một dự án khổng lồ quy tụ hàng chục nghìn nhà khoa học và kỹ sư. Cuối cùng, ông dẫn dắt nhóm nghiên cứu chế tạo thành công bom nguyên tử, và được tôn vinh là “Cha đẻ của bom nguyên tử”. Thành tựu này không chỉ là một bước đột phá về khoa học công nghệ, mà còn tác động sâu sắc tới việc kết thúc Thế chiến thứ hai và định hình cục diện chính trị quốc tế sau đó. Sau chiến tranh, Oppenheimer trở thành một trong những tiếng nói quan trọng kêu gọi kiểm soát vũ khí hạt nhân và duy trì hòa bình quốc tế. Ông tích cực tham gia hoạt động công cộng, kêu gọi giải trừ hạt nhân và hợp tác toàn cầu để ngăn chặn nguy cơ chiến tranh hạt nhân.

Cựu Ngoại trưởng Mỹ Henry Kissinger từng nhận xét: “Công trình của Oppenheimer đã góp phần tạo ra thế cân bằng chiến lược trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, duy trì trật tự quốc tế suốt nhiều thập kỷ sau chiến tranh.”

Nói cách khác, với tư cách một nhà khoa học, Oppenheimer chính là người đã định hình trật tự thế giới sau Thế chiến thứ hai.

Nếu Altman coi Oppenheimer là anh hùng, vậy liệu anh có đang coi OpenAI chính là “Dự án Manhattan” tiếp theo? Trong các tài liệu tòa án được công bố, ở giai đoạn ý tưởng ban đầu, Altman từng viết email cho Musk nhắc đến việc khởi động một “Dự án Manhattan” cho trí tuệ nhân tạo. Năm 2023, trong chuyến công du vòng quanh thế giới, anh cũng kêu gọi thành lập một tổ chức quốc tế tương tự Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế để giám sát AI.

Điều này khiến tôi không khỏi nghĩ rằng, ở nơi sâu thẳm trong tâm hồn Altman, luôn ẩn chứa một Oppenheimer - anh muốn dùng công nghệ để kiến tạo một tương lai lý tưởng cho nhân loại.