CEO Tim Cook của Apple. Ảnh: Lucy Nicholson/Reuters.

Vào tháng 5 năm 2017, tạp chí Kinh doanh Harvard đã xuất bản một bài báo viết về một dự án tuyệt vời. Trong suốt 10 năm, “Dự án hệ gen CEO” đã thu thập dữ liệu của hơn 17.000 lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu (hay còn được gọi là những giám đốc điều hành cấp cao). Trong số này, có 2.000 người là CEO. Dữ liệu cũng được thu thập qua những buổi phỏng vấn dài từ bốn đến năm tiếng cùng những cuộc đối thoại với các đồng nghiệp, cấp trên và các bên liên quan… Nghiên cứu cũng bao trùm các khía cạnh như bối cảnh nghề nghiệp, hiệu suất làm việc và các đặc tính hành vi.

Mục đích chính của nghiên cứu là tìm ra lí do tại sao những CEO này lại được bổ nhiệm vào các vị trí quan trọng và điều gì đã giúp họ thành công trong suốt một thời gian dài. Những người được phỏng vấn đến từ mọi cấp lãnh đạo tại những doanh nghiệp với những quy mô khác nhau - từ các công ty nhỏ đến những công ty góp mặt trong danh sách Fortune 100. Mặc dù phạm vi nghiên cứu chỉ tập trung vào người Mỹ nhưng các chuyên gia nhận định rằng những phát hiện này cũng đúng với những đất nước hoặc nền văn hóa tương tự. Những kết luận quan trọng nhất được rút ra là:

- Mặc dù những ứng viên lôi cuốn và tự tin thường sẽ được ưu tiên cho các vị trí hàng đầu, nhưng chính những ứng viên hướng nội và có khả năng phân tích mới là người thành công hơn.

- 45% trong tổng số CEO đã mắc ít nhất một sai lầm nghiêm trọng trong sự nghiệp, khiến họ mất việc hoặc gây thiệt hại kinh tế khổng lồ cho công ty. 7% trong số này ứng tuyển trực tiếp vào vị trí CEO ở các công ty khác.

- Không có mối tương quan nào giữa trình độ học vấn và năng lực hay thành công cả. Chỉ 7% trong số những CEO đạt kết quả cao đã từng theo học ở các trường đại học top đầu, 8% không có bất kì bằng cấp đại học nào cả.

- Có bốn yếu tố quyết định làm nên những lãnh đạo giỏi trong tổng số 30 năng lực được liệt kê, và hơn 50% những người được khảo sát đều có ít nhất hai trong số bốn đặc điểm sau đây:

• Quyết định nhanh chóng và tự tin

• Tham gia mọi hoạt động để tạo sức ảnh hưởng

• Chủ động thích ứng

• Hành động thuyết phục

Ngay cả khi những năng lực quan trọng này nghe có vẻ chung chung thì chúng cũng cung cấp những định hướng rõ ràng cho các lãnh đạo hiện tại và tương lai:

- Quyết định nhanh chóng và tự tin: Đưa ra một quyết định vẫn tốt hơn là không đưa ra quyết định nào cả. Trong một thế giới VUCA (volatility - biến động, uncertainty - không chắc chắn, complexity - phức tạp và ambiguity - mơ hồ), thời gian dành cho việc phân tích và cân nhắc là có giới hạn; do đó những hành động nhanh chóng và hiệu quả trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

- Tham gia mọi hoạt động để tạo sức ảnh hưởng: Quy trình quản lý các bên có liên quan và kết nối với những đối tác kinh doanh quan trọng nhất một cách hợp lý sẽ cung cấp cho bạn lợi thế thông tin và nhờ đó tăng độ chắc chắn khi đưa ra quyết định. Đây cũng là chìa khóa quan trọng dẫn tới thành công.

- Chủ động thích ứng: Những giám đốc điều hành thành công nhất dành hơn một nửa thời gian của mình để cân nhắc, suy nghĩ về những mục tiêu dài hạn, những thách thức và cả rủi ro. Những nhà quản lý thành công coi hoạt động quản lý trong giai đoạn khủng hoảng là một phần của công việc, vậy nên họ có sự chuẩn bị tốt cho những biến cố và những trở ngại bất ngờ.

- Hành động thuyết phục: Một lần nữa, điều này không có gì đáng bất ngờ. Những thành công lâu dài và được kiểm chứng sẽ truyền động lực cho các nhà lãnh đạo và thúc đẩy họ đạt được thành công lớn hơn. Trích lời một nhà nghiên cứu thì đó là vì: “Hội đồng quản trị và các nhà đầu tư đều yêu thích những người làm việc ổn định”.