'Đế chế' nhà sách 4.200 tỷ đồng trên vai những người kế nghiệp

Sau 50 năm, hệ thống nhà sách FAHASA đang bước vào giai đoạn chuyển giao thế hệ lãnh đạo. Trọng trách điều hành doanh nghiệp nghìn tỷ này đang dần được Chủ tịch HĐQT Phạm Minh Thuận giao lại cho hai người con trai: Phạm Nam Thắng, Phó chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc FAHASA Retail và Phạm Minh Nhật Hùng, Trưởng phòng Marketing.

Quá trình chuyển giao này diễn ra trong thời điểm FAHASA đang tái cấu trúc mô hình vận hành và áp dụng công nghệ. Kết thúc năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận mức doanh thu hơn 4.228 tỷ đồng.

Bài toán đặt ra cho thế hệ kế cận là duy trì đà tăng trưởng đồng thời giải quyết những thách thức mới từ thương mại điện tử và sự thay đổi trong thói quen của người tiêu dùng.

Bài học quản trị

Đại diện cho cả em trai Phạm Minh Nhật Hùng trả lời Tri Thức - Znews, ông Phạm Nam Thắng cho biết quá trình tiếp quản tập đoàn gia đình không phải là một con đường bằng phẳng. Gia nhập FAHASA từ năm 2013, ông vẫn nhớ những áp lực và khó khăn trong giai đoạn đầu làm quen với hệ thống vận hành đồ sộ của hệ thống bán lẻ này.

Thời điểm đó, thị trường nhà sách, nói riêng, và xuất bản nói chung, đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ. Sự xuất hiện của các nền tảng thương mại điện tử và những đối thủ mới đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục thay đổi nếu không muốn đánh mất thị phần.

"Mỗi ngày mở mắt ra là bản thân phải liên tục tư duy, động não trước xu hướng của thị trường và các đối thủ bên ngoài. Có những đối thủ mà trước đây chúng ta có thể không nhìn thấy được, họ chỉ mới vào thị trường nhưng sự thay đổi mang lại là rất khủng khiếp", ông Thắng nhớ lại những thách thức buộc thế hệ kế nhiệm phải bứt tốc.

Vượt qua những áp lực ban đầu, ông Thắng cho rằng những người thuộc thế hệ sau như ông có lợi thế khi được cha - Chủ tịch Phạm Minh Thuận - cùng các cộng sự kỳ cựu rèn giũa tư duy quản trị ngay từ sớm. Những bài học thực tiễn từ thế hệ sáng lập đã giúp ông định hình phong cách điều hành, đặc biệt là tính kỷ luật và sự tỉ mỉ.

Ông Phạm Minh Thuận - Chủ tịch HĐQT FAHASA - cho biết bản thân đã để thế hệ tiếp theo quản lý hệ thống nhà sách, bản thân chỉ đóng vai trò định hướng, đánh giá. Ảnh: Đức An.

Nhắc về sự nghiêm khắc của người đi trước, ông Thắng chia sẻ: "‘Sếp’ Thuận từng nói: ‘Trong mọi việc, mình phải luôn nhìn ra rằng, thứ nhất, mọi người phải làm đúng chức năng và trách nhiệm của mình. Dù bản thân là người lao công, nhân viên nhà sách, người quản trị hay người lãnh đạo, tất cả phải làm đúng chức năng, nhiệm vụ và làm tốt nhất với tính sát sao cao nhất có thể.

Thứ hai, trong quá trình làm việc, nên nhìn nhận mọi thứ bằng cách lập kế hoạch chi tiết và nhìn kỹ. Chỉ cần lên kế hoạch kỹ hơn một tí, mọi việc sẽ hoàn thành với chất lượng tốt nhất’. Chính định hướng này đã giúp tôi vận hành một cách tốt nhất; tất cả công việc hiện nay đều được vận hành và lên kế hoạch từ rất sớm".

Chia sẻ với Tri Thức - Znews trước đó, ông Phạm Minh Thuận cho biết hiện đã giao phần lớn công việc điều hành thực tế cho thế hệ sau. Ông nói thêm bản thân hiện chỉ tập trung vào chiến lược vĩ mô, định hướng phát triển và đào tạo nhân sự.

"Tôi chỉ giải quyết vấn đề về tổ chức bộ máy, chiến lược phát triển, đào tạo, đánh giá mô hình. Tuy nhiên, đây không phải một cuộc chuyển giao dứt khoát mà là đan xen các nội dung. Giới trẻ thì mạnh về công nghệ, tổ chức kỹ thuật nhưng còn thiếu kỹ năng tổng hợp, định hình. Cuộc chuyển giao này mang tính giao thoa và kế thừa từ từ”, ông cho biết.

Đưa AI vào nhà sách truyền thống

Trong bối cảnh nhiều đơn vị xuất bản và phát hành đối mặt với tình trạng sụt giảm, FAHASA lại ghi nhận kết quả kinh doanh trái ngược.

Dữ liệu nửa đầu năm 2026 cho thấy mảng sách của doanh nghiệp này vẫn duy trì đà tăng trưởng hai con số, đạt mức trên 10%. Với khoảng 70% hệ thống nhà sách đang ghi nhận sức mua cao, chuỗi nhà sách còn tự tin về khả năng hoàn thành các chỉ tiêu tài chính trong 6 tháng cuối năm.

Ông Thắng nói thêm doanh thu tốt xuất phát từ việc bán sách chứ không hề dựa vào chuyện kinh doanh văn phòng phẩm. Theo ông, hiện nay, mặt hàng sách chiếm 55-60% tỷ trọng trưng bày tại các điểm bán vật lý và đóng góp hơn 60% doanh thu trên kênh trực tuyến.

Phân tích sâu hơn về thị hiếu, ông Thắng chỉ ra sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi mua sách của người tiêu dùng. Cụ thể, dòng sách tâm lý - kỹ năng đang ghi nhận sức mua giảm mạnh, mảng sách kinh tế cũng có dấu hiệu giảm nhẹ. Bù lại, các mảng sách khác vẫn duy trì đà tăng trưởng tốt.

Ông Phạm Nam Thắng (trái), Phó chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc FAHASA Retail và ông Phạm Minh Nhật Hùng, Trưởng phòng Marketing, tại nhà sách trên đường Nguyễn Huệ.

Theo ông, biến động này xuất phát từ việc giới trẻ dần hình thành thói quen đọc sâu. Họ tìm kiếm những tựa sách có chất lượng nội dung cao thay vì đọc dàn trải.

"Chiến lược của chúng tôi là đưa AI vào mọi điểm chạm để cá nhân hóa hành trình mua sắm. Hệ thống nhà sách thông minh sẽ phân tích chuyên sâu thói quen và thị hiếu của từng cá nhân để đưa ra các gợi ý sách chính xác, giúp độc giả dễ dàng tìm thấy tác phẩm phù hợp", ông Thắng nói.

Dựa trên nền tảng quản trị tự động hóa, đơn vị này đang chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng thị phần với trọng tâm là khu vực miền Bắc. Theo lộ trình dài hạn, hệ thống này đặt mục tiêu nâng quy mô lên 200-220 nhà sách trên toàn quốc vào năm 2035.