Sắt là khoáng chất thiết yếu giúp cơ thể tạo hemoglobin - thành phần trong hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển oxy đi khắp cơ thể. Khi trẻ không được cung cấp đủ sắt, lượng hemoglobin giảm, khiến cơ thể thiếu oxy và dễ dẫn tới thiếu máu do thiếu sắt.
Thiếu sắt là tình trạng khá phổ biến ở trẻ em và nhiều trường hợp có biểu hiện âm thầm nên cha mẹ khó nhận biết.
Nguyên nhân gây thiếu máu thiếu sắt ở trẻ
Theo Cleveland Clinic, tình trạng trẻ thiếu sắt thường xuất phát từ những nguyên nhân dưới đây:
Chế độ ăn thiếu sắt
- Trẻ không được cung cấp đủ thực phẩm giàu sắt.
- Dù thực phẩm có chứa sắt nhưng cơ thể chỉ hấp thu được một phần nhỏ.
- Trẻ ăn chay hoặc kén ăn kéo dài cũng có nguy cơ thiếu sắt cao hơn bình thường.
Dự trữ sắt thấp từ khi sinh
- Trẻ sinh đủ tháng thường nhận được lượng sắt dự trữ trong 3 tháng cuối thai kỳ.
- Nếu mẹ bị thiếu máu hoặc có bệnh lý trong thai kỳ, trẻ có thể không dự trữ đủ sắt.
- Trẻ sinh non dễ thiếu sắt hơn.
Nhu cầu sắt tăng khi trẻ lớn
Từ 4 đến 6 tháng tuổi, lượng sắt dự trữ bắt đầu giảm trong khi cơ thể phát triển nhanh hơn nên cần nhiều sắt hơn.
Các vấn đề tiêu hóa
Hấp thu sắt kém là hiện tượng phổ biến sau một số loại phẫu thuật đường tiêu hóa. Khi ăn các thực phẩm chứa sắt, hầu hết sắt được hấp thu ở phần trên của ruột non. Bất kỳ bất thường nào trong đường tiêu hóa đều có thể làm thay đổi quá trình hấp thu sắt và gây ra thiếu máu do thiếu sắt.
Mất máu
Mất máu có thể gây giảm lượng sắt. Các nguyên nhân gây mất máu có thể bao gồm chảy máu đường tiêu hóa, mất máu do kinh nguyệt ở trẻ đã dậy thì hoặc chấn thương.
 |
| Thiếu sắt kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập, trí nhớ, hành vi và sự phát triển thể chất của trẻ. Ảnh: Vecteezy. |
Triệu chứng cảnh báo trẻ thiếu sắt
Nồng độ sắt thấp ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách khác nhau, điều đó có nghĩa là có rất nhiều triệu chứng khác nhau mà bạn cần lưu ý. Các triệu chứng sau đây đều có thể là dấu hiệu cảnh báo trẻ thiếu sắt:
- Da xanh xao
- Cáu gắt, quấy khóc
- Mệt mỏi, thiếu năng lượng
- Tim đập nhanh
- Lưỡi sưng hoặc đau
- Lá lách to
- Thèm ăn những thứ bất thường như đất hoặc đá lạnh (hội chứng pica)
Các chuyên gia cảnh báo thiếu sắt kéo dài có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập, trí nhớ, hành vi và sự phát triển thể chất của trẻ.
Để phòng ngừa bệnh thiếu máu do thiếu sắt, Học viện Nhi khoa Mỹ (AAP) khuyến cáo:
- Từ 4 tháng tuổi, trẻ sơ sinh chỉ bú mẹ hoặc bú mẹ một phần nên được bổ sung sắt hàng ngày cho đến khi bắt đầu ăn các thực phẩm giàu sắt.
- Trẻ sơ sinh bú sữa công thức không cần bổ sung sắt. Sữa công thức đã có sẵn sắt. Không nên cho trẻ dưới 12 tháng tuổi uống sữa tươi nguyên chất.
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ từ 1 đến 3 tuổi nên ăn các thực phẩm giàu chất sắt. Chúng bao gồm ngũ cốc bổ sung sắt, thịt đỏ và rau củ chứa sắt. Trái cây giàu vitamin C cũng rất quan trọng. Vitamin C giúp cơ thể hấp thụ sắt tốt hơn.
Trẻ em không phải sinh ra đã khỏe mạnh về cảm xúc, trẻ phải được tôi luyện. Trẻ cần được nuôi dưỡng và dạy bảo các kỹ năng xác định cảm xúc của mình và thể hiện ra theo cách tích cực, từ đó, trẻ có thể kết nối với những người khác theo cách thông minh về cảm xúc.
Cuốn sách Đứa trẻ khỏe mạnh về cảm xúc mang tới cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của việc giáo dục trong quá trình định hình tính cách của con trẻ. Trong hành trình nuôi dưỡng một đứa trẻ việc xây dựng một thế giới tinh thần phong phú, quan trọng không kém gì quá trình phát triển về thể chất tới cho các bà mẹ nhiều kiến thức hữu ích trong năm đầu nuôi con.
