FOMO là viết tắt của “fear of missing out”, chỉ cảm giác cho rằng người khác liên tục có những trải nghiệm thú vị, ý nghĩa mà mình không được tham gia. Đây là trạng thái nhiều người trưởng thành từng trải qua, nhưng trẻ em ở mọi lứa tuổi cũng có thể gặp phải.

Irin Rubin, chuyên gia nuôi dạy con, tác giả cuốn The MamaZen Parenting Method, cho rằng mạng xã hội có thể làm gia tăng FOMO ở trẻ.

“Trẻ thường xem ảnh những người bạn cùng tuổi, đi chơi hoặc khoe những món đồ mới mà ai cũng muốn có”, Rubin nói.

Với trẻ, những hình ảnh này có thể được xem là hoàn toàn chân thực. Các em khó nhận ra rằng người dùng mạng xã hội thường chỉ chia sẻ những khoảnh khắc đẹp, trong khi những điều không hoàn hảo ít xuất hiện. Việc so sánh bản thân với những hình ảnh được chọn lọc như vậy có thể khiến trẻ cảm thấy thua kém, ghen tỵ hoặc hình thành cái nhìn tiêu cực về chính mình.

Dấu hiệu trẻ đang trải qua FOMO

Theo Rubin, FOMO ở trẻ thường biểu hiện qua cảm giác cấp bách, áp lực hoặc khó chịu khi nghĩ đến những món đồ và hoạt động của bạn bè. Trẻ có thể quá chú ý đến việc bạn bè đang làm gì và liên tục nghĩ về những trải nghiệm mà mình không có cơ hội tham gia. Cảm giác thất vọng có thể chuyển thành buồn bã, tức giận hoặc cảm giác bị loại khỏi nhóm vì sợ không được hòa nhập.

Tuy nhiên, không phải trẻ nào cũng trực tiếp nói ra nỗi lo này. Theo tiến sĩ Tâm lý học lâm sàng Kanchi Wijesekera, đôi khi, trẻ bộc lộ rõ cảm xúc qua những câu như “Mọi người đều làm điều này, chỉ có con là không!”. Nhưng trong nhiều trường hợp, dấu hiệu kín đáo hơn.

Cha mẹ có thể chú ý nếu con:

Đối mặt với FOMO thế nào?

Khi nhận thấy con thường xuyên lo lắng vì sợ bỏ lỡ, cha mẹ có thể giúp trẻ từng bước điều chỉnh cảm xúc và cách nhìn nhận các mối quan hệ.

Theo TS Wijesekera, cha mẹ nên tạo không gian an toàn để con chia sẻ cảm xúc mà không lo bị phán xét. Thay vì vội vàng khuyên con đừng buồn hoặc cho rằng chuyện đó không đáng kể, cha mẹ nên lắng nghe và tìm hiểu điều gì khiến trẻ cảm thấy bị bỏ lại.

Để giúp con giảm FOMO do mạng xã hội, cha mẹ cần giải thích rằng những gì trẻ nhìn thấy trên mạng không phải lúc nào cũng phản ánh đầy đủ cuộc sống của người đăng. TS Wijesekera khuyến nghị cha mẹ rèn luyện tư duy phản biện cho trẻ để phân biệt cuộc sống trên mạng và thực tế.

Ngoài ra, FOMO có thể xuất hiện ở nhiều khía cạnh. Việc bỏ lỡ một buổi sinh hoạt câu lạc bộ, một trận đấu thể thao hoặc cuộc gặp gỡ bạn bè cũng có thể ảnh hưởng đến cách trẻ nhìn nhận bản thân và lòng tự trọng. Vì vậy, cha mẹ nên giúp con xây dựng bản sắc cá nhân, không phụ thuộc vào mạng xã hội hay sự công nhận của nhóm bạn.

Cha mẹ cũng cần trao đổi với con về giới hạn sử dụng thiết bị. Tuy nhiên, giới hạn không có nghĩa là cấm trẻ sử dụng. Theo hướng tiếp cận của Richard Culatta trong cuốn Digital for Good - Để trẻ thành công trong thời đại số, cha mẹ cần giúp trẻ hiểu cách sử dụng công nghệ có trách nhiệm.

Phụ huynh không chỉ quan tâm con dành bao nhiêu thời gian trên mạng, mà nên tìm hiểu trẻ làm gì, tương tác với ai và cảm thấy thế nào sau những trải nghiệm trực tuyến.

Khi cha mẹ cùng con trao đổi và hướng dẫn cách sử dụng công nghệ, trẻ sẽ học cách chủ động lựa chọn nội dung, dành thời gian cho những hoạt động có ích và duy trì các mối quan hệ ngoài đời thực, thay vì liên tục lo lắng về những gì mình bỏ lỡ trên mạng.