|
|
Hai robot thực hiện ca phẫu thuật túi mật trên lợn. Ảnh: SCMP. |
Một nhóm nhà khoa học tại Đại học California San Diego (UCSD) vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi cắt túi mật trên lợn với sự hỗ trợ của robot hình người do Trung Quốc phát triển.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature cho thấy robot hình người Unitree G1 đã đảm nhận vai trò phẫu thuật chính dưới sự điều khiển từ xa của hai bác sĩ tại UCSD.
Trong ca mổ, robot có biệt danh Surgie trực tiếp thực hiện các thao tác cắt bỏ túi mật thông qua phương pháp phẫu thuật nội soi. Một robot thứ hai đảm nhiệm vai trò hỗ trợ, điều khiển ống nội soi để quan sát khu vực phẫu thuật và giữ, kéo các mô nhằm tạo điều kiện cho robot chính thao tác.
Theo giáo sư Michael Yip, thuộc Khoa Kỹ thuật Điện và Máy tính của UCSD và là tác giả cấp cao của nghiên cứu, robot hình người điều khiển từ xa hoặc có khả năng tự động hóa có thể mở rộng cơ hội tiếp cận các ca phẫu thuật quan trọng cho nhiều bệnh nhân trên thế giới.
"Điều này có thể góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt dịch vụ y tế không chỉ tại Mỹ mà còn trên phạm vi toàn cầu", ông Yip chia sẻ với UCSD Today.
 |
| Surgie hỗ trợ các bác sĩ trong ca phẫu thuật. Ảnh: SCMP. |
Surgie được phát triển dựa trên mẫu robot hình người Unitree G1, cao khoảng 1,5 m và nặng khoảng 27 kg. Để biến robot thành một "bác sĩ phẫu thuật", nhóm nghiên cứu đã thiết kế thêm bộ chuyển đổi giúp hai bàn tay của robot có thể cầm và sử dụng các dụng cụ phẫu thuật tiêu chuẩn vốn dành cho con người.
Những robot y tế chuyên dụng như Da Vinci Surgical System được thiết kế riêng cho phòng mổ, có giá thành rất cao và yêu cầu hạ tầng lắp đặt phức tạp. Trong khi đó, robot hình người có thể tận dụng ngay các thiết bị và dụng cụ hiện có trong bệnh viện, qua đó giảm đáng kể chi phí triển khai.
Để đánh giá khả năng của hệ thống, nhóm nghiên cứu đã thực hiện 2 ca phẫu thuật nội soi cắt túi mật trên lợn. Tác giả chính của nghiên cứu là Liang Zekai, nghiên cứu sinh tiến sĩ người Trung Quốc tại UCSD.
Ở ca đầu tiên, một robot Unitree G1 phối hợp cùng một bác sĩ phẫu thuật hỗ trợ là con người để hoàn thành quy trình. Sang ca thứ hai, 2 robot G1 cùng phối hợp thực hiện toàn bộ ca mổ.
Kết quả cho thấy cả 2 ca phẫu thuật đều thành công, song hệ thống vẫn bộc lộ một số hạn chế. Thời gian phẫu thuật bằng robot dài hơn đáng kể so với bác sĩ con người hoặc các robot phẫu thuật chuyên dụng hiện nay.
Trong quá trình thao tác, robot phải được hiệu chỉnh và thay đổi vị trí nhiều lần, đồng thời chưa thể thực hiện các chuyển động liên tục và mượt mà như bàn tay của bác sĩ.
Ở ca phẫu thuật thứ hai, nhóm nghiên cứu ghi nhận hiện tượng rò rỉ dịch mật nhẹ và chảy máu tại vị trí cắt túi mật. Tuy nhiên, cả 2 biến chứng đều được xử lý ngay trong quá trình mổ và không gây ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tiến sĩ Liu Shanglei, trợ lý giáo sư phẫu thuật tại Trường Y UC San Diego, người trực tiếp điều khiển robot trong nghiên cứu, cho biết tốc độ phát triển của công nghệ đang diễn ra rất nhanh. "Năm 1997, ca phẫu thuật nội soi cắt túi mật bằng robot đầu tiên phải mất tới 6 giờ để hoàn thành. Hiện nay, robot G1 chỉ cần khoảng 30 phút", ông nói.
Theo ông Liu, lợi thế lớn nhất của robot hình người nằm ở khả năng triển khai linh hoạt. Thay vì chỉ hoạt động trong các phòng mổ hiện đại, hệ thống này có thể được sử dụng tại các vùng nông thôn thiếu bác sĩ, bệnh viện dã chiến trên chiến trường hoặc thậm chí trong các sứ mệnh không gian, nơi việc đưa bác sĩ chuyên khoa đến trực tiếp là điều không khả thi.
Những nhà khoa học tiên phong
"Những nhà khoa học tiên phong" là một cuốn sách thú vị về lịch sử của những phát minh nổi tiếng. Để có được những đóng góp vĩ đại cho nhân loại, các nhà khoa học nổi tiếng đã làm việc với lòng say mê và tinh thần học hỏi không ngừng.
