Cơn đau thấu xương từ viên sỏi nhỏ: Bài học đắt giá cho người chủ quan

Viên sỏi niệu quản chỉ 5 mm mắc kẹt khiến nước tiểu không thể thoát xuống bàng quang, gây vỡ bể thận trái ở người đàn ông 65 tuổi. Ảnh: BSCC.

Bác sĩ Mai Văn Lực, khoa Thận tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E (Hà Nội), cho biết trong ca trực cấp cứu vừa qua, ông nhận được cuộc gọi nhờ hỗ trợ từ người đồng nghiệp có người thân đang trên đường đến bệnh viện.

Bệnh nhân là người đàn ông 65 tuổi, trước đó từng siêu âm phát hiện sỏi thận. Tuy nhiên, do được thông báo viên sỏi còn nhỏ nên ông chủ quan, không điều trị cũng không tái khám định kỳ.

Trong đợt này, bệnh nhân bất ngờ xuất hiện cơn đau quặn dữ dội vùng thắt lưng trái. Ông đến nhờ một bác sĩ ở quê tiêm thuốc giảm đau. Sau tiêm, cơn đau tạm thời dịu xuống khiến người bệnh nghĩ tình trạng đã ổn.

Tuy nhiên, sang ngày hôm sau, cơn đau tái phát với mức độ dữ dội hơn. Thuốc giảm đau không còn hiệu quả, bệnh nhân đau đớn, ăn uống gì cũng nôn, cơ thể mệt lả. Gia đình phải thuê xe đưa ông vượt hàng chục cây số đến Bệnh viện E trong đêm.

Cơn đau dữ dội giữa đêm

Khoảng 23h, bệnh nhân được đưa đến bệnh viện. Qua thăm khám, bác sĩ Lực nhận định đây là cơn đau quặn thận điển hình do sỏi niệu quản gây biến chứng cấp. Người bệnh có biểu hiện sốt nhẹ, gai rét. Khi thực hiện nghiệm pháp rung thận trái, chỉ cần gõ nhẹ vào vùng hố thắt lưng, bệnh nhân đã đau giật nảy người.

Bác sĩ Mai Văn Lực, khoa Thận tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E. Ảnh: BSCC.

Ê-kíp nhanh chóng triển khai điều trị tích cực và chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) để xác định nguyên nhân. Kết quả chụp cho thấy một viên sỏi kích thước 5 mm mắc kẹt ở 1/3 dưới niệu quản trái. Dù kích thước nhỏ, viên sỏi đã gây tắc nghẽn đường thoát nước tiểu, dẫn đến biến chứng vỡ bể thận trái.

Theo bác sĩ Lực, hệ thống đài bể thận và niệu quản có thể hình dung như đường ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi sỏi mắc kẹt, đường thoát nước tiểu bị chặn trong khi thận vẫn tiếp tục bài tiết. Áp lực bên trong hệ thống đường dẫn tăng cao, có thể khiến bể thận bị nứt, vỡ.

Ở trường hợp này, hình ảnh CT cho thấy nước tiểu đã rò rỉ ra khoang sau phúc mạc và khoang quanh thận trái với lượng lớn. Nếu không được xử trí kịp thời, dịch nước tiểu ứ đọng có thể trở thành ổ nhiễm trùng, hình thành ổ mủ, thậm chí làm tăng nguy cơ nhiễm trùng huyết.

Bệnh nhân lập tức được chuyển lên phòng mổ cấp cứu. Các bác sĩ tiến hành nội soi tán sỏi, lấy sạch viên sỏi và đặt ống thông JJ nhằm giải áp hệ thống tiết niệu, khôi phục đường lưu thông nước tiểu, tạo điều kiện để vị trí vỡ bể thận tự liền.

Sau điều trị, tình trạng nhiễm trùng của người bệnh được kiểm soát, dịch quanh thận tiêu biến. Qua kiểm tra, chụp chiếu lại, bệnh nhân tỉnh táo, sắc mặt cải thiện.

Viên sỏi nhỏ gây biến chứng nguy hiểm

Bác sĩ Lực cho biết trường hợp này là lời cảnh báo về tâm lý chủ quan với những viên sỏi có kích thước nhỏ. Trong thực tế, sỏi lớn như sỏi san hô có thể nằm trong bể thận một thời gian mà không gây ra cơn đau dữ dội. Ngược lại, những viên sỏi nhỏ khoảng 4-6 mm lại có khả năng di chuyển xuống niệu quản, gây tắc nghẽn đột ngột và dẫn đến biến chứng cấp tính.

Một sai lầm khác là cho rằng cơn đau thuyên giảm sau khi tiêm thuốc đồng nghĩa bệnh đã khỏi. Thuốc giảm đau chỉ giúp kiểm soát triệu chứng, không giải quyết được nguyên nhân tắc nghẽn. Trong khi đó, áp lực trong hệ thống tiết niệu vẫn có thể tiếp tục tăng, gây tổn thương thận.

Vì vậy, người bệnh không nên tự ý tiêm hoặc sử dụng thuốc giảm đau tại nhà khi chưa xác định được nguyên nhân, đặc biệt khi cơn đau xuất hiện đột ngột và dữ dội.

Bác sĩ khuyến cáo người dân cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa Tiết niệu nếu xuất hiện cơn đau quặn vùng thắt lưng, có thể lan xuống bụng dưới, nhất là khi đi kèm nôn ói liên tục, sốt, rét run hoặc không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường.

Với người đã phát hiện sỏi thận, việc tái khám và theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ cũng rất quan trọng, ngay cả khi viên sỏi có kích thước nhỏ và chưa gây triệu chứng. Phát hiện sớm, đánh giá đúng vị trí, kích thước và mức độ ảnh hưởng của sỏi sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, hạn chế nguy cơ biến chứng và bảo vệ chức năng thận.