 |
| Tại nhà văn hóa cộng đồng bản Lạ (xã Lượng Minh, Nghệ An) hiện bảo quản và thờ bức tượng Phật bằng đồng quý, có niên đại hàng trăm năm. Bức tượng Phật được xem như điểm tựa tinh thần của dân bản. Điều khiến nhiều người bất ngờ là câu chuyện bức tượng Phật này từng bị đánh cắp nhiều lần. Tuy nhiên, điều khó lý giải là sau những lần “mất tích” ấy, bức tượng vẫn quay trở về với bản làng. |
 |
| Theo các bậc cao niên trong bản kể lại, bản Lạ (xã Lượng Minh) được lập từ năm 1757. Sau khi ổn định nơi ở, người dân đã góp tiền xu, thuê thợ đúc tượng để cầu bình an, mùa màng thuận lợi. Tượng từng được đặt trong tháp thờ nhưng do chiến tranh tàn phá, từ năm 1953 được giao cho trưởng bản gìn giữ. Đến năm 2005, bức tượng được đưa về nhà văn hóa bản để thờ tự. |
 |
| Bức tượng Phật bằng đồng màu sẫm, cao hơn 70 cm, nặng 57 kg. Bức tượng được xem là điểm tựa tinh thần của dân bản nơi đây. “Từ khi có pho tượng, cuộc sống dân trong bản yên ổn, mùa màng luôn bội thu nên mọi người xem cổ vật này là điểm tựa tinh thần”, ông Lô Văn Đoàn (83 tuổi, trú xã Lượng Minh) nói. |
 |
| Tượng Phật có màu nâu sẫm nên nhiều người cho đó là “đồng đen” và thường bị dòm ngó. Năm 1987, khi đặt tại nhà trưởng bản, tượng bị kẻ gian khoét vách lấy đi. 20 ngày sau, tượng được tìm thấy ở một con suối gần bản. Khoảng 3 năm sau, tượng tiếp tục bị kẻ gian trộm đi nhưng ít ngày sau, người này đã mang trả. Năm 2006, tượng lại bị đánh cắp, dân bản tìm suốt một tháng trời mới phát hiện tượng bị giấu ở ven suối. |
   |
Đến nay, sau nhiều lần bị đánh cắp, pho tượng không còn nguyên vẹn. Phần chóp trên đỉnh đầu đã mất và được thay bằng vật liệu khác. Phía trước ngực của tượng có một vết nứt nhỏ do những lần bị kẻ gian trộm phá hoại. |
 |
| Nghe tin bức tượng Phật là đồ cổ, quý hiếm, nhiều người từ nơi khác đến bản hỏi mua. “15 năm trước, có nhóm buôn đồ cổ trả giá tiền tỉ xin mua lại bức tượng Phật này. Lúc đó nếu bán, chia đều cho hơn 100 hộ, mỗi gia đình sẽ nhận trên 40 triệu đồng”, ông Lô Văn Chinh - Bí thư bản Lạ nói. |
 |
| Tại trụ sở UBND xã Châu Tiến (tỉnh Nghệ An) cũng đang bảo quản chiếc vạc đồng được đúc vào khoảng thế kỷ XV. Chiếc vạc đồng này cũng từng bị trộm nhiều lần rồi tự quay trở lại với bản làng. |
 |
| Vạc bằng đồng đỏ, chu vi miệng 2,4 m, cao 45 cm, nặng 30 kg. Thân vạc nổi các đường gân chạy vòng quanh. Xung quanh vạc có bốn quai hình bán nguyệt bố trí cân xứng. Trong đó một quai từng bị gãy và đã được chính quyền hàn lại nhỏ hơn nguyên bản. |
  |
Trong khoảng 50 năm qua, chiếc vạc này đã 5 lần bị lấy trộm. Tuy nhiên, sau mỗi lần bị kẻ gian lấy đi, chiếc vạc cổ đều được mang trả lại trước sự ngỡ ngàng của người dân. |
 |
| Người dân địa phương cho hay chiếc vạc từ lâu được xem là tài sản chung của cộng đồng, gắn với lễ tục và ký ức nhiều thế hệ người dân. |
 |
| Theo tư liệu lịch sử, vùng đất này xưa gọi là Mường Chai, do nữ thủ lĩnh Chai đứng đầu. Chiếc vạc gắn với sự tích cả bản mổ trâu, nấu chung để đánh đuổi kẻ ác thuở lập Mường. Đến nay, vào lễ tế Thần Trời ngày 23 tháng Chạp hay dịp mừng lúa mới tháng 9 Âm lịch, người dân vẫn khiêng vạc ra sân, nhóm bếp lớn nấu thịt trâu làm lễ, duy trì nghi thức truyền thống. |
