Ngày 24/11 sắp tới đánh dấu lần đầu tiên Ngày Văn hóa Việt Nam được tổ chức trên phạm vi cả nước. Hướng tới sự kiện này, hàng trăm chương trình nghệ thuật, triển lãm, lễ hội và hoạt động cộng đồng được chuẩn bị tại các địa phương để phục vụ quần chúng nhân dân.
Một trong những hoạt động nổi bật trong công tác tổ chức và lan tỏa ngày hội là đưa Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam (CMAP) vào phục vụ cộng đồng.
Kết nối hàng trăm sự kiện và nguồn lực văn hóa
Kho tàng di tích lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh của Việt Nam trải rộng trên khắp các vùng miền. Tuy nhiên, thông tin về các địa điểm, hoạt động và giá trị di sản hầu như chưa được hệ thống hóa một cách chi tiết trên một nền tảng chung. Người dân muốn tìm kiếm một chương trình biểu diễn, một lễ hội địa phương hay địa điểm tham quan thường phải tra cứu qua nhiều nguồn thông tin đơn lẻ.
CMAP được xây dựng để giải quyết phần nào bài toán đó. Nền tảng hướng tới tập hợp dữ liệu về di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, bảo tàng, thư viện, nhà hát, không gian sáng tạo, cơ sở thể dục thể thao cho tới các điểm đến du lịch... Người dân có thể tìm kiếm theo địa điểm, thời gian, chủ đề hoặc vị trí. Ngoài ra, bản đồ cũng cho phép quan sát các địa điểm lân cận và lựa chọn hoạt động phù hợp với lịch trình.
|
| Giao diện của CMAP. |
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đến 22h ngày 31/10, CMAP đã công bố 366 sự kiện tại 34/34 tỉnh, thành phố. Đến 12h ngày 1/11, con số đạt 391, tăng 25 sự kiện chỉ trong chưa đầy 14 giờ. Cùng thời điểm, các thiết chế văn hóa trực thuộc Bộ cũng đã công bố 33 hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026.
Đến ngày 5/11, CMAP thống kê cả nước có 406 hoạt động, chương trình được chuẩn bị để giới thiệu tới công chúng. Trong đó, 282 hoạt động thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, 85 hoạt động trưng bày, triển lãm và 36 hoạt động thể dục, thể thao. Mới nhất, Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam cập nhật ngày 16/11 cho thấy 644 sự kiện đã được lên lịch trình tại 34 tỉnh, thành phố khắp cả nước.
Nội dung trên CMAP khá phong phú, từ chương trình nghệ thuật, triển lãm, trình diễn di sản đến hoạt động giáo dục trải nghiệm và sinh hoạt cộng đồng. Chẳng hạn, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu hoạt động giáo dục trải nghiệm dưới hình thức trò chơi trực tuyến, dự kiến kéo dài từ ngày 17/11/2026 đến 24/6/2027.
Hay tại Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, trưng bày ảnh chuyên đề “Lai Ký” diễn ra từ ngày 11 đến 20/11, kể câu chuyện về làng Lai Xá - làng nghề nhiếp ảnh nổi tiếng ở Hà Nội. Ở Đồng Tháp, không gian Chợ nổi - Ẩm thực “Hương sắc phương Nam” tại khu vực chợ nổi Cái Bè dự kiến mở cửa từ ngày 19 đến 22/11.
Mở rộng cách tiếp cận và trải nghiệm văn hóa
Không chỉ là công cụ tra cứu địa điểm, Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam được “định vị” là kênh thông tin số hóa hạ tầng văn hóa, thể thao và du lịch toàn diện, cho phép cập nhật liên tục các sự kiện văn hóa nghệ thuật, lễ hội truyền thống, giải đấu thể thao quần chúng hay hành trình du lịch di sản theo thời gian thực.
Giá trị của CMAP nằm ở khả năng tạo liên kết giữa di sản, các sự kiện văn hóa với trải nghiệm ngoài đời thực. Ví dụ, di sản khi được giới thiệu kèm thông tin về lịch sử, thời gian mở cửa, hoạt động đang diễn ra và các điểm đến lân cận sẽ có thêm cơ hội thu hút du khách. Với làng nghề, nghệ nhân và các hoạt động văn hóa cộng đồng, nền tảng có thể trở thành kênh quảng bá bổ sung, giúp những địa điểm ít xuất hiện trong các tuyến du lịch quen thuộc dễ tiếp cận công chúng hơn.
Mặt khác, công nghệ số cũng đang làm thay đổi cách các bảo tàng và di tích lịch sử lan tỏa sức hút. Tại Đà Nẵng, Bảo tàng Điêu khắc Chăm lưu giữ gần 2.000 hiện vật, trong đó khoảng 500 hiện vật tiêu biểu được trưng bày thường xuyên. Bên cạnh không gian tham quan trực tiếp, bảo tàng ứng dụng công nghệ 3D, thuyết minh đa ngôn ngữ và Audio Guide để người xem chủ động tìm hiểu thông tin.
|
| Hơn 600 hoạt động diễn ra trên cả nước trong Ngày văn hóa Việt Nam. Ảnh: Việt Hà. |
Tại Ninh Bình, địa phương có hệ thống hơn 5.000 di tích, công tác xây dựng cơ sở dữ liệu số đang được triển khai để phục vụ lưu trữ và quản lý. Ở hai phường Nam Định và Thiên Trường, các công trình số hóa di tích bằng công nghệ thực tế ảo VR360 cho phép người xem quan sát không gian 360 độ, tiếp cận hình ảnh, video và tư liệu lịch sử qua website hoặc điện thoại.
Những mô hình này cho thấy công nghệ 2D, 3D, VR360 hay AI có thể giúp công chúng tiếp cận di sản, không gian và câu chuyện lịch sử theo cách trực quan hơn. Khi kết hợp với hệ thống dữ liệu tập trung như CMAP, thông tin về địa điểm và hoạt động văn hóa giúp người dân dễ dàng tìm kiếm, trải nghiệm.
Cuốn sách Lược sử âm nhạc của nhà nghiên cứu âm nhạc bậc thầy thế giới Robert Philip, dẫn dắt độc giả trên hành trình khám phá cực kỳ lôi cuốn mọi hình thái âm nhạc. 40 chương sách đưa người đọc đi từ dạng thức sơ khai của âm nhạc đến khi con người sử dụng âm nhạc, qua giai đoạn sự lên ngôi của các nhạc cụ, dàn nhạc, đến khi âm nhạc tạo ra những cơn bão trong tâm trí con người thời cách mạng, cuối cùng là âm nhạc trong nhịp sống hiện đại và âm nhạc hướng về tương lai.