Chiếc ghế quyền lực hay 'ốc đảo cô đơn' của những người dẫn đầu

Càng ở vị trí cao, người lãnh đạo càng khó nghe được những điều thật lòng. Xung quanh họ có thể có nhiều người, nhưng không phải ai cũng dám phản biện hay nhìn họ ngoài chức danh và quyền lực. Vì thế, họ vẫn có thể cảm thấy cô đơn và thiếu sự thấu hiểu.

Chiếc ghế quyền lực hay "ốc đảo cô đơn" của những người dẫn đầu. Ảnh: Magnific.

Trong quản trị, khoảng cách này dễ bị che khuất bởi những con số. Một nhân viên được đánh giá qua KPI, năng suất và kết quả công việc; một nhà quản lý được nhìn qua khả năng hoàn thành mục tiêu. Nhưng phía sau mỗi con số vẫn là một con người với những trải nghiệm, áp lực, động lực và câu chuyện riêng. Nếu chỉ nhìn vào kết quả, người lãnh đạo có thể biết một nhân viên đang làm việc ra sao, nhưng chưa chắc hiểu vì sao họ hành động như vậy.

Đây chính là điểm đáng suy ngẫm mà David Brooks chia sẻ qua cuốn sách Để hiểu một người. Theo tác giả, con người có nhu cầu sâu sắc được người khác nhìn nhận và thấu hiểu. Muốn hiểu một người, chúng ta không thể chỉ dựa vào những gì họ thể hiện bên ngoài hay những nhãn mác xã hội gắn lên họ. Cần bước thêm một bước: quan sát kỹ hơn, lắng nghe sâu hơn và tìm hiểu câu chuyện phía sau hành vi.

Sách Để hiểu một người của tác giả David Brooks.

Với người lãnh đạo, khả năng này không chỉ có ý nghĩa trong các mối quan hệ cá nhân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cách họ xây dựng đội ngũ. Một nhân viên im lặng chưa chắc thiếu ý tưởng. Một người thường xuyên mắc lỗi chưa chắc thiếu năng lực. Một cộng sự từng rất chủ động, nhưng đột nhiên giảm hiệu suất có thể đang gặp một vấn đề mà người quản lý chưa nhìn thấy.

Điều quan trọng là không vội biến một biểu hiện thành một kết luận. Thay vì chỉ hỏi "Tại sao kết quả lại thấp?", người lãnh đạo có thể bắt đầu bằng câu hỏi "Điều gì đang khiến bạn gặp khó khăn?". Thay vì lập tức đánh giá một nhân viên thiếu trách nhiệm, hãy tìm hiểu những yếu tố đang tác động đến họ. Một cuộc trò chuyện đúng cách không đảm bảo giải quyết được mọi vấn đề, nhưng có thể giúp người lãnh đạo nhìn thấy những thông tin mà bảng báo cáo không thể cung cấp.

Thay vì lập tức đánh giá một nhân viên thiếu trách nhiệm, hãy tìm hiểu những yếu tố đang tác động đến họ. Ảnh: Magnific.

Đó cũng là lúc thấu cảm trở thành một năng lực quan trọng trong quản trị con người. Thấu cảm không có nghĩa là lãnh đạo phải đồng ý với mọi nhân viên hay bỏ qua những yêu cầu về hiệu suất. Mà đó là khả năng thấu hiểu trước khi phán xét, để từ đó đưa ra cách phản hồi phù hợp hơn.

Trong thời đại công nghệ, doanh nghiệp ngày càng có nhiều công cụ để đo lường và quản lý hiệu suất. Dữ liệu có thể cho biết ai đang hoàn thành mục tiêu, bộ phận nào đang gặp vấn đề hay quy trình nào cần cải thiện. Nhưng dữ liệu khó có thể trả lời một câu hỏi rất con người: người đang đứng phía sau những con số ấy thực sự đang trải qua điều gì?

Vì vậy, một nhà lãnh đạo giỏi không chỉ cần năng lực chiến lược mà còn cần khả năng kết nối với con người. Khi nhân viên cảm thấy mình được lắng nghe và tôn trọng, họ có nhiều cơ hội xây dựng niềm tin với tổ chức và người lãnh đạo. Ngược lại, nếu mọi tương tác chỉ xoay quanh mệnh lệnh, chỉ tiêu và đánh giá,… chỉ làm tăng khoảng cách giữa hai phía.