Chàng thủ khoa câm điếc và lớp học không âm thanh

Năm 1 tuổi, mũi tiêm kháng sinh mạnh đã cướp mất quyền được giao tiếp bình thường của Khiêm. Bằng nghị lực phi thường, Khiêm trở thành thủ khoa của ĐH Mỹ Thuật TP.HCM và là người câm điếc duy nhất tại Việt Nam trở thành sinh viên ĐH chính quy.

Bất kỳ ai lần đầu đến với lớp học này cũng không thể hiểu và cảm nhận hết tâm tư sau mỗi câu chuyện của các bạn trẻ ở đây. Mọi ngôn ngữ chỉ được thể hiện bằng cử động của đôi tay và những tiếng ú ớ từ khẩu hình miệng.

Những chia sẻ không lời

Sáng ngày 8/5, lớp học của CLB Người câm điếc TP.HCM thảo luận về vấn đề “Cách phòng ngừa và chữa trị khi bị chó dại cắn”. Vấn đề được các bạn trẻ ở đây thảo luận rất sôi nổi bằng cách “múa dấu” (cách thể hiện ngôn ngữ ký hiệu của người câm điếc). Phúc, một hội viên năng nổ của CLB cố gắng giải thích việc bị chó dại cắn có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe và tính mạng con người. Bên dưới lớp học, những cánh tay liên tục được giơ lên xin tranh luận bên cạnh những cái gật đầu đồng ý của các thành viên khác trong lớp.

Thảo luận sôi nổi tại buổi học ngôn ngữ ký hiệu dành cho người câm điếc.

Lớp học của CLB được bắt đầu từ 8h sáng chủ nhật hàng tuần tại trường Trần Văn Ơn, quận 1, TP.HCM. Được thành lập từ tháng 8/2010 trong điều kiện khó khăn, cho đến nay, CLB đã có 111 hội viên, đa phần là những người trẻ tuổi bị thiệt thòi.

Hiện nay, ở Việt Nam chỉ có chương trình giáo dục đến bậc Trung học cơ sở đối với người bị khiếm thính. Sự hạn chế trong việc truyền đạt và tiếp nhận kiến thức khiến cho người câm điếc khó có cơ hội tiếp cận với các bậc học cao hơn. Do đó, việc hòa nhập xã hội của họ gặp rất nhiều khó khăn, đồng thời cũng làm tăng thêm những nguy cơ về thất học, vi phạm pháp luật, đặc biệt là những người câm điếc còn trẻ.

Với mục đích đào tạo ngôn ngữ ký hiệu cho người câm điếc, lớp học được mở ra nhằm giúp những bạn trẻ câm điếc có thể hòa nhập tốt hơn với người bình thường, giúp họ tìm kiếm những cơ hội trong công việc, giao tiếp và tiếp cận giáo dục. Những chủ đề về y tế, luật pháp… được lồng ghép vào chương trình hướng dẫn sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, giúp người câm điếc ngoài việc giao tiếp tốt hơn, còn nâng cao thêm kiến thức và hiểu biết xã hội.

Bài học từ sự im lặng và tấm lòng một bà mẹ

CLB Người câm điếc TP.HCM được thành lập từ sự nỗ lực của Đoàn Phạm Khiêm, sinh viên trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM, và mẹ anh là bà Phạm Cao Phương Thảo.

Bản thân Khiêm sinh ra là một đứa trẻ bình thường. Năm lên 1 tuổi, Khiêm bị bệnh tiêu chảy nặng. Mũi tiêm kháng sinh mạnh đã cướp mất quyền được giao tiếp bình thường của anh. Bằng nghị lực phi thường, Khiêm đã hoàn thành bậc học THPT và sau đó anh trở thành thủ khoa của Khoa hội họa ĐH Mỹ Thuật TP.HCM. Đoàn Phạm Khiêm trở thành người câm điếc duy nhất tại Việt Nam trở thành sinh viên của một trường ĐH chính quy.

Bà Phạm Cao Phương Thảo đang hướng dẫn các học viên trong CLB trong một buổi học

Hơn 20 năm qua, bà Thảo và Khiêm sống rất khó khăn trong một căn gác chật chội của Fafilm, vốn được cho thuê với giá ưu đãi 70.000 đồng/tháng. Bà đã nhận ra một bài học quý giá về sự thiệt thòi của con trai mình. Một lần bà trách móc con trai vì nói mãi mà con không hiểu, Khiêm chỉ vào tai và miệng mình và dùng ngôn ngữ ký hiệu nói với mẹ: “Mẹ bịt tai lại một lát mà xem, mẹ sẽ hiểu con hơn". Bà Thảo thử làm theo con trai, và rồi ngay cả tiếng ú ớ của con trai bà cũng không còn nghe được. Nước mắt cứ thế trào ra, và bà quyết tâm dành trọn cuộc đời mình để giúp đỡ những người thiệt thòi như con mình.

Bà cùng con trai chạy khắp nơi để xin giấy phép thành lập, lên chương trình đào tạo, kêu gọi các tấm lòng hảo tâm dành cho CLB… Hai mẹ con trở thành những giảng viên tích cực nhất trong các buổi học. “Đến nay, ngoài 111 hội viên hiện có, còn hàng chục hồ sơ khác đã được gửi vào xin gia nhập CLB” - bà Thảo hồ hởi chia sẻ.

Mơ ước về Hội người câm điếc ở TP.HCM

Khác với những người khuyết tật vận động hoặc khiếm thị, người câm điếc có những khó khăn đặc thù. Do không thể nghe, nói nên việc truyền đạt, tiếp nhận kiến thức của họ rất chậm chạp. Họ còn gặp nhiều thiệt thòi trong cuộc sống khi bị chèn ép, thậm chí là bóc lột trong lao động.

Đoàn Phạm Khiêm hướng dẫn ngôn ngữ ký hiệu cho sinh viên Khoa Giáo dục đặc biệt, Đại học Sư phạm TP.HCM.

Theo bà Thảo: “Các bạn trẻ bị câm điếc ở TP.HCM cần có một tổ chức để tập hợp, trợ giúp giáo dục và giúp đỡ hướng nghiệp cho họ”. Vì những trăn trở đó, bà và Khiêm cùng tất cả các hội viên của CLB đã tích cực trong việc vận động thành lập Hội Người câm điếc TP.HCM.

Việc thành lập Hội đã có được những kết quả tích cực, nhưng không chờ đợi cho đến lúc có được tư cách pháp nhân cụ thể, Khiêm và bạn bè của mình trong CLB vẫn đang nỗ lực từng ngày để biến CLB trở thành mái nhà chung cho người câm điếc và cả những người có tấm lòng với người câm điếc.

Khiêm dự định trong đợt hè 2011 này sẽ mở thêm 2 lớp nữa tại CLB dạy hội họa cho người câm điếc và dạy ngôn ngữ ký hiệu để biểu đạt trên các chương trình truyền hình cho người bình thường. Dự định này của Khiêm đang gặp khó khăn vì chưa có đơn vị nào cho mượn cơ sở để giảng dạy, nhưng để được sự giúp đỡ của những người cùng hoàn cảnh với mình, hy vọng, anh sẽ thành công.

Hiện nay, CLB đã có những sinh viên của khoa Giáo dục đặc biệt, ĐH Sư phạm TP.HCM; sinh viên ĐH KHXH&NV; sinh viên ĐH Kinh tế - Luật TP.HCM đến giúp đỡ, đồng thời học ngôn ngữ ký hiệu. Bạn Dương, sinh viên năm 2, Khoa Giáo dục đặc biệt cho biết: “Gia đình em cũng có một người em bị chậm phát triển trí tuệ nên em rất đồng cảm với những thiệt thòi của người khiếm thính. Ngoài việc thực hành ngôn ngữ ký hiệu từ các buổi học của CLB để hỗ trợ cho công việc giảng dạy sau này, tụi em đến đây cũng là để hiểu biết, thông cảm, trân trọng hơn với họ”.

Lớp học cứ thế sôi nổi một cách im lặng giữa trưa hè oi ả. Ở lớp học đó, những tiếng nói không bao giờ xuất hiện nhưng người ta vẫn có thể cảm nhận được những thanh âm tốt đẹp của cuộc sống vang vọng giữa lòng Sài Gòn còn nhiều lắm những bộn bề.

ĐẶNG SINH

Theo Bưu Điện Việt Nam