Ảnh minh họa: Pexels.

Nói ngắn gọn thì thế này: làm cha mẹ vô cùng khó. Một nghiên cứu gần đây đã tính toán rằng chỉ riêng trong năm đầu tiên của em bé, các bậc cha mẹ phải đối mặt với 1.750 quyết định khó khăn. Bao gồm những vấn đề như đặt tên cho bé, có nên cho bé bú mẹ hay không, cách rèn luyện giấc ngủ cho bé, chọn bác sĩ nhi khoa nào, và liệu có nên đăng ảnh bé lên mạng xã hội hay không.

Đó mới là trong năm đầu thôi! Làm cha mẹ trong những năm sau đó cũng không dễ dàng hơn chút nào. Thực ra, các bậc cha mẹ đã xếp hạng năm tám tuổi của con là năm khó khăn nhất với họ.

Làm thế nào để cha mẹ có thể đưa ra hàng nghìn quyết định khó khăn như vậy? Tất nhiên, họ có thể tìm đến Google, nơi có vô số câu trả lời cho hầu hết mọi thắc mắc về nuôi dạy con cái. Tuy nhiên, các lời khuyên nuôi dạy con cái truyền thống lại thường chia thành hai loại: hoặc là quá hiển nhiên, hoặc là đầy mâu thuẫn.

Ví dụ về những điều hiển nhiên: trang KidsHealth.org khuyến khích các bậc phụ huynh “Hãy làm gương tốt” và “Thể hiện rằng tình yêu của bạn là vô điều kiện.” Còn ví dụ về sự mâu thuẫn: gần đây, tờ New York Times đăng một bài viết gợi ý rằng cha mẹ nên áp dụng “Thời gian tạm ngưng” để kỷ luật con cái.

Trong khi đó, năm 2016, PBS NewsHour lại có một bài báo trực tuyến với tiêu đề “Tại sao bạn không bao giờ nên dùng thời gian tạm ngưng với con cái.”

Năm đầu làm cha mẹ mang lại nhiều trải nghiệm phong phú. Ảnh: Raising Children Network.

Ava Neyer, một bà mẹ trẻ tức tối kể lể sau khi đã đọc hàng loạt sách về việc làm cha mẹ, đặc biệt là về giấc ngủ của em bé và sự phát triển:

Quấn bé thật chặt, nhưng đừng chặt quá. Đặt bé nằm ngửa để ngủ, nhưng đừng để bé nằm ngửa quá lâu nếu không bé có thể bị chậm phát triển. Đưa bé một cái núm ti giả để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS). Nhưng cẩn thận với núm ti giả, vì chúng có thể gây ra vấn đề bú mẹ và làm giấc ngủ của bé không sâu. Nếu bé ngủ quá sâu, bé có thể chết vì SIDS.

Ava Neyer ạ, sẽ là nói dối nếu tôi bảo rằng tôi có thể đồng cảm. (Tôi không phải là một phụ huynh; tôi chỉ là một ông chú. Quy trình ra quyết định của tôi chủ yếu chỉ là hỏi mẹ tôi xem nên mua quà gì cho cháu trai, mẹ tôi bảo “Mua cho nó một chiếc xe tải đi”, thế là tôi mua cho cháu một chiếc xe tải, rồi trong bốn năm sau đó, cháu tôi sẽ cảm ơn tôi vì đã từng mua cho nó một chiếc xe tải.)

Dù vậy, tôi đã lục tìm trong các tài liệu về nuôi dạy con cái để hiểu xem dữ liệu có thể cho Ava và tất cả những bậc phụ huynh ngoài kia biết điều gì. Có điều gì để họ học được mà vừa không hiển nhiên vừa không mâu thuẫn thế không? Liệu khoa học có thể đưa ra lời khuyên nào cho hàng nghìn quyết định khó khăn mà các bậc cha mẹ phải đối mặt không?

Dù chưa có một câu trả lời mang tính khoa học thuyết phục với mọi vấn đề trong số 1.750 câu hỏi của năm đầu đời kia hay của mọi câu hỏi của những năm tiếp sau đó, có hai bài học cực kỳ quan trọng, đã được khoa học chứng minh và không hề hiển nhiên về việc nuôi dạy con cái.

• Bài học thứ nhất: Ảnh hưởng tổng thể của hầu hết các quyết định mà cha mẹ đưa ra nhỏ hơn rất nhiều so với những gì mọi người vẫn tưởng; điều này cho thấy cha mẹ lo lắng quá mức về phần lớn các quyết định mà họ phải đưa ra.

• Bài học thứ hai: Có một quyết định quan trọng nhất mà cha mẹ phải thực hiện - và rất nhiều bậc cha mẹ lại làm sai ở điểm này. Nếu một phụ huynh đưa ra quyết định lớn dựa trên dữ liệu, thì chỉ riêng điều đó thôi cũng đủ giúp họ vượt xa mức trung bình.