Tính cách được hình thành qua nhiều năm và có thể thay đổi dưới tác động của môi trường, các mối quan hệ và những trải nghiệm quan trọng trong đời. Ảnh: Phương Lâm.

Các nghiên cứu sau này chỉ ra rằng tính cách không thể chỉ hình thành trong thời thơ ấu - trừ những trường hợp bị lạm dụng hoặc trải qua những trải nghiệm quá bất thường, cha mẹ dường như không thể nhào nặn nên tính cách của con cái. Nếu cha mẹ thực sự có thể làm được điều đó, anh chị em ruột lớn lên cùng nhau hẳn sẽ giống nhau, nhưng thực tế là họ chẳng có mấy điểm chung, giống như một tập hợp những người lạ chọn ngẫu nhiên trên đường phố (Tôi biết điều này từ chính trải nghiệm của mình, là một đứa dị ứng lông mèo, nóng nảy, mê tắm nắng, trong khi anh chị em tôi lại yêu mèo, dễ chịu, thích ở trong nhà). Vậy rốt cuộc tính cách là gì? Nó là thói quen, nhưng cũng là phản xạ. “Tính cách là những gì bạn làm một cách thường xuyên, tự động, không cần suy nghĩ, dù đó là cách bạn suy nghĩ, cảm nhận, hay hành động”, trích lời của Brent Roberts, một nhà tâm lý học danh tiếng tại Đại học Illinois.

Tính cách ảnh hưởng đến cách bạn sống. Bạn có dễ dàng vượt qua những phiền toái nhỏ, hay bạn xem đó là sự xúc phạm cá nhân? Khi tiếp xúc với ý tưởng mới, bạn rút lui hay cảm thấy phấn khích? Tính cách được hình thành từ sở thích, tâm trạng, phong cách giao tiếp và bản chất sâu thẳm của tâm hồn bạn. Roberts so sánh tính cách giống như một tấm thảm dệt - đó là một cấu trúc phức tạp mà trong đó mỗi đường chỉ đều quan trọng, và kéo một sợi duy nhất không thể làm bung toàn bộ cấu trúc. Bạn bè, công việc, hôn nhân, quê hương, và gen di truyền đều góp phần tạo nên tính cách bạn, nhưng không yếu tố nào là tác động độc nhất.