Tâm lý học về sự tái sinh

Sự tái sinh không phải là một quá trình mà chúng ta có thể quan sát bằng bất cứ cách nào. Chúng ta không thể cân đong đo đếm hay chụp ảnh nó. Nó hoàn toàn nằm ngoài khả năng nhận biết của các giác quan vật lý.

Ở đây, chúng ta đang đối diện với một thực tại thuần túy thuộc về tâm linh, thứ không hiển hiện trực tiếp mà chỉ được truyền tải đến chúng ta một cách gián tiếp thông qua những lời tự thuật, chia sẻ của các cá nhân về trải nghiệm của chính họ.

Tranh của William Blake (1757-1827).

Người ta nói về tái sinh; người ta tuyên xưng về tái sinh; thậm chí người ta thấy mình tràn đầy cảm giác được tái sinh. Chừng đó đã đủ để ta thừa nhận tái sinh như một thực tại hiển nhiên. Ở đây chúng ta không bàn đến câu hỏi: “Liệu tái sinh có phải là một quá trình hữu hình, cụ thể nào đó không?” Chúng ta hài lòng với chính thực tại tâm linh của nó.

Tôi xin được nói thêm rằng: tôi không hề ám chỉ đến quan niệm tầm thường cho rằng bất cứ gì thuộc về “tâm linh” thì hoặc đều là hư vô, hoặc cùng lắm cũng mong manh hơn cả một làn khói.

Hoàn toàn ngược lại; tôi cho rằng tâm trí là sự thật vĩ đại nhất trong đời sống con người. Thật vậy, tâm hồn chính là người mẹ sinh ra mọi sự kiện của nhân loại; từ nền văn minh lẫn kẻ hủy diệt nó là chiến tranh. Tất cả những điều đó ban đầu đều thuộc về tâm linh và vô hình. Chừng nào chúng vẫn “chỉ là” tâm linh, chúng không thể được cảm nhận trực tiếp bằng các giác quan, nhưng chúng vẫn là một thực tại không thể chối cãi.

Chỉ riêng việc con người nói về tái sinh, và việc có tồn tại một khái niệm như vậy, đồng nghĩa với việc phải có một kho tàng những trải nghiệm tâm linh thực tế được định danh bằng thuật ngữ đó. Những trải nghiệm này cụ thể ra sao, chúng ta chỉ có thể suy luận từ chính những gì người ta đã nói về chúng. Vì thế, nếu muốn tìm hiểu xem tái sinh thực sự là gì, chúng ta phải quay về với lịch sử để xác định xem “tái sinh” đã từng được hiểu như thế nào.

Sự tái sinh là một niềm tin xác tín phải được xếp vào hàng những khẳng định nguyên sơ nhất của nhân loại. Những niềm tin nguyên thủy này dựa trên cái mà tôi gọi là “Những nguyên mẫu” (Archetypes) - giống như những khuôn mẫu sẵn có trong tâm trí của tất cả mọi người, dù họ ở bất kỳ đâu hay thời đại nào.

Với thực tế là mọi xác tín liên quan đến cõi siêu cảm giác, xét cho cùng, luôn được định hình bởi những nguyên mẫu, thì không có gì ngạc nhiên khi ta tìm thấy sự đồng điệu về niềm tin tái sinh giữa những dân tộc khác biệt nhất.

Chắc chắn phải có những hiện tượng tâm linh ẩn sau những khẳng định này, và nhiệm vụ của tâm lý học là thảo luận về chúng - mà không cần sa đà vào tất cả những giả định siêu hình hay triết học về ý nghĩa của chúng. Để có cái nhìn tổng quát về hiện tượng học của chúng, cần phải phác họa toàn bộ phạm vi các trải nghiệm biến đổi một cách rõ nét hơn.

Có thể phân biệt hai nhóm trải nghiệm chính: một là sự vượt thoát/siêu việt của sự sống (Transcendence of life) và hai là sự biến đổi của chính cá nhân mình (One’s own transformation).