Khi chăm chú lắng nghe, con người dễ tạo được sự kết nối với nhau. Ảnh: TvN.

Để hòa vào dòng chảy tập thể, ta cần chăm chú lắng nghe người khác, không phải chỉ để đối đáp cho có, mà để thấu hiểu. Việc lắng nghe đòi hỏi nỗ lực và năng lượng, và là yếu tố quyết định chất lượng kết nối giữa con người. Có bao nhiêu lần ai đó bắt đầu nói, và trong đầu ta đã vội nghĩ cách trả lời khi họ còn chưa dứt câu? Khi làm thế, ta vô tình bỏ lỡ phần còn lại của thông tin và dồn năng lượng vào việc ghi nhớ nội dung phản hồi của mình.

Đồng nghĩa với chăm chú lắng nghe, sự lắng nghe chủ động bao gồm ba khía cạnh: nhận thức, cảm xúc, và hành vi (Jones và cộng sự, 2019, dẫn lại từ Abrahams và Groysberg, 2021).

Khía cạnh nhận thức có nghĩa là hoàn toàn tập trung vào những thông tin rõ ràng và ẩn ý của người nói, đảm bảo ta hiểu những điều mình đang nghe. Khía cạnh cảm xúc liên quan đến việc kiểm soát cảm xúc của bản thân trong lúc đối thoại, bình tĩnh, đồng cảm, không tỏ ra chán nản, bực bội hay bồn chồn. Khía cạnh hành vi có nghĩa là ta thể hiện sự quan tâm thông qua lời nói hoặc cử chỉ, giúp người kia cảm thấy được lắng nghe và thấu hiểu.

Có nhiều chiến lược để rèn luyện kỹ năng lắng nghe. Một trong những chiến lược ưa thích là lắng nghe với ý định đặt câu hỏi sau đó. Việc phải nghĩ ra câu hỏi buộc ta phải tập trung hơn vào nội dung người kia đang nói, và phản hồi của ta sẽ khuyến khích người nói diễn giải sâu hơn, từ đó ta có thêm cơ hội lắng nghe và hiểu biết nhiều hơn.

Một chiến lược hiệu quả và phổ biến khác là lặp lại đúng những ngôn từ của họ. Điều này có hai lợi ích: giúp ta tiếp thu nội dung, và khiến người đối diện cảm thấy thật sự được lắng nghe (Abrahams và Groysberg, 2021).