Để nhân viên gắn bó lâu dài, cần cho họ thấy được lợi ích mà doanh nghiệp mang lại. Ảnh minh họa: C.F.

Không có nỗ lực gắn bó nào hiệu quả trừ khi nó bắt đầu bằng một “lý do” đúng đắn. Hãy tưởng tượng một người đàn ông đang cầu hôn vị hôn thê của mình. Anh ta quỳ gối xuống, chìa ra một chiếc nhẫn đính hôn và hỏi: “Em sẽ lấy anh chứ?”. Cô gái hỏi lại: “Tại sao anh lại muốn cưới em?”. “Vì những người đàn ông đã lập gia đình có tuổi thọ cao hơn những người không lập gia đình”, anh ta trả lời.

Bạn sẽ cảm thấy thế nào nếu mình là người phụ nữ đó? Bạn sẽ làm gì? Khi tôi hỏi những người tham gia hội thảo của mình hai câu này, họ luôn nói rằng họ sẽ bực bội và không nhận lời cầu hôn với anh chàng kia. Câu trả lời của anh ta hoàn toàn ích kỷ và thể hiện sự nhẫn tâm, khiến anh ta không phù hợp làm bạn đời.

Anh ta không yêu vị hôn thê của mình, không quan tâm đến sức khỏe, cảm xúc hay niềm hạnh phúc của cô ấy. Cô ấy chỉ đơn giản là một thứ tài nguyên đối với anh ta, có giá trị chỉ như một phương tiện để thỏa mãn mục đích.

Câu trả lời của một người tham gia đã hằn sâu vào tâm trí tôi: “Nếu tôi là cô ấy, tôi sẽ nghĩ: Nếu anh có thể sống lâu hơn nhờ rời xa em trong tương lai thì sao? Anh sẽ vẫn bên em nếu mọi thứ trở nên bất tiện hơn với anh chứ? Thế còn lời thề ‘dù hạnh phúc hay khó khăn’ thì thế nào?”.

Và đây là một cách so sánh không mấy dễ chịu đối với tình hình của đại đa số các nhà lãnh đạo, những người cố gắng để cải thiện hiệu suất của tổ chức thông qua các chương trình gắn kết nhân viên. Mặc dù nhân viên hiếm khi hỏi người lãnh đạo của họ “Tại sao anh muốn tôi gắn bó?” một cách dứt khoát, nhưng hiển nhiên là họ hoàn toàn muốn hỏi câu ấy.

Thất vọng thay, câu trả lời mà họ xem chừng sẽ nhận được lại là: “Bởi vì việc đạt được điểm số cao trong Khảo sát Gắn bó Nhân viên của Gallup sẽ giúp công ty (và tôi) thành công hơn”.

Bạn sẽ cảm thấy như thế nào nếu bạn tin rằng công ty muốn tuyển dụng bạn chỉ để bóc lột bạn? Bạn sẽ phản ứng thế nào với một chương trình cố gắng tạo ra một môi trường tích cực để bạn sinh lợi nhiều hơn như một nguồn lực “con người”?

Bạn sẽ cảm thấy gắn bó hay phẫn nộ? Mọi người mà tôi hỏi đều thiên về vế sau. Kiểu lập luận như thế tạo cảm giác ích kỷ và rất khách sáo. Ngay cả trong bối cảnh kinh doanh, nó cũng giáng một đòn quỷ quyệt xuống người khác.

Những sự đánh đổi về vật chất, chẳng hạn như tiền lương cho một dịch vụ, mang lại không gì ngoài sự phục tùng. Sự gắn bó đòi hỏi cam kết; nó chỉ có thể nảy sinh từ sự trao đổi cảm xúc.

Có một bí mật công khai trong giới tư vấn rằng mặc dù các chương trình gắn kết thường mang lại nhiều lợi nhuận cho các công ty tư vấn, nhưng chúng lại hiếm khi sinh lợi cho các tổ chức là khách hàng của công ty tư vấn.

Tuy nhiên, giống như một điệu nhảy cầu mưa, bất cứ khi nào các cuộc khảo sát sự gắn bó của nhân viên cho thấy có một vấn đề cơ bản, thì phản ứng tự động là áp dụng một giải pháp mang tính chạy chữa triệu chứng. Điều này không bao giờ hiệu quả. Bạn không thể chữa ung thư bằng một liều nước đường được.