Từ thời cổ đại, chủ đề về sự thật và vẻ đẹp đã chiếm trọn suy nghĩ của những nhà tư tưởng sâu sắc nhất - đặc biệt là tâm trí của các nhà triết học, nhà thần học, và thỉnh thoảng là nhà thơ, như John Keats, người đã nhận xét trong bài thơ năm 1819 của mình "Ode on a Grecian Urn": Vẻ đẹp là sự thật, sự thật là vẻ đẹp, chỉ vậy thôi.

Mỹ học trong cuộc sống và vũ trụ

Liệu những chủ đề này sẽ như thế nào đối với những người ngoài hành tinh đã băng qua dải Ngân Hà đến thăm chúng ta? Họ sẽ không có bất kỳ định kiến nào của chúng ta.

Không có bất kỳ sự ưa thích nào của chúng ta. Không có bất kỳ quan niệm cố hữu nào của chúng ta. Họ mang đến một cái nhìn mới mẻ về những gì chúng ta coi trọng với tư cách là con người. Họ thậm chí có thể nhận thấy chính khái niệm về sự thật trên Trái đất lại đầy rẫy những tư tưởng đối lập, vô cùng cần đến sự khách quan khoa học.

Được trang bị các phương pháp và công cụ nghiên cứu được cải tiến qua nhiều thế kỷ, các nhà khoa học có thể là những nhà khám phá duy nhất về những điều thực sự khách quan trong vũ trụ. Những sự thật khách quan áp dụng cho mọi người, mọi nơi và mọi vật, cũng như tất cả loài động vật, thực vật, và khoáng vật. Một vài sự thật này áp dụng cho mọi không gian và thời gian. Chúng đúng ngay cả khi bạn không tin vào chúng.

Vũ trụ và khoa học mang vẻ đẹp chung của sự chinh phục và khám phá. Ảnh: BBC.

Sự thật khách quan không đến từ bất kỳ vị trí quyền lực nào, cũng như từ bất kỳ bài báo nghiên cứu nào. Báo chí, trong nỗ lực công bố một câu chuyện, có thể đánh lừa nhận thức của công chúng về cách khoa học hoạt động bằng việc giật tít một bài báo khoa học vừa được xuất bản như là sự thật, và có lẽ cũng rao giảng về tiểu sử học thuật của tác giả. Khi được rút ra từ biên giới của tư duy, sự thật này sẽ còn biến đổi.

Nghiên cứu có thể lạc lối cho đến khi các thí nghiệm hội tụ về hướng này hay hướng khác - hoặc không theo một hướng nào, tín hiệu cảnh báo không có hiện tượng nào cả. Những kiểm tra và cân nhắc quan trọng này thường mất nhiều năm, hầu như không bao giờ được coi là "tin tức nóng hổi".

Sự thật khách quan, được xác lập bởi các thí nghiệm lặp đi lặp lại và cho kết quả nhất quán, sẽ không bị phát hiện là sai lầm sau đó. Không cần phải xem xét lại câu hỏi liệu Trái đất có hình tròn hay không; Mặt trời có nóng không; con người và tinh tinh có chia sẻ hơn 98 phần trăm DNA giống hệt nhau không; hay không khí chúng ta hít thở có 78 phần trăm nitrogen không.

Kỷ nguyên "vật lý hiện đại", ra đời cùng với cuộc cách mạng lượng tử vào đầu thế kỷ 20 và cuộc cách mạng thuyết tương đối cùng thời điểm, đã không loại bỏ các định luật chuyển động và trọng lực của Newton.

Thay vào đó, nó mô tả những thực tế sâu sắc hơn của tự nhiên, được thể hiện rõ ràng bằng các phương pháp và công cụ nghiên cứu ngày càng tuyệt vời hơn. Giống như búp bê matryoshka, vật lý hiện đại đã bao bọc vật lý cổ điển trong những sự thật lớn hơn này.

Thời điểm duy nhất khoa học không thể đảm bảo sự thật khách quan là ở tiền đồn nghiên cứu trước khi có sự đồng thuận. Thời kỳ duy nhất mà khoa học không thể đảm bảo sự thật khách quan là trước thế kỷ 17, khi các giác quan của chúng ta - không đầy đủ và đầy định kiến - là công cụ duy nhất chúng ta có để thông báo cho bản thân về thế giới tự nhiên.

Sự thật khách quan tồn tại độc lập với nhận thức về thực tại thông qua năm giác quan đó. Với các công cụ phù hợp, chúng có thể được xác minh bởi bất kỳ ai, bất kỳ lúc nào, và bất kỳ nơi nào.

Sự thật khách quan của khoa học không dựa trên các hệ thống niềm tin. Chúng không được thiết lập bởi thẩm quyền của các nhà lãnh đạo hoặc sức mạnh của tín ngưỡng. Chúng cũng không được học hỏi từ sự lặp lại hoặc lượm lặt từ tư duy huyền bí. Phủ nhận sự thật khách quan là mù khoa học, chứ không phải là có lập trường tư tưởng vững chắc.

Sau tất cả điều đó, bạn có thể nghĩ chỉ có một định nghĩa về sự thật tồn tại trên thế giới này, nhưng không phải vậy. Ít nhất có hai loại khác phổ biến, thúc đẩy một số biểu hiện đẹp nhất và mãnh liệt nhất trong hành vi của con người. Chân lý cá nhân có sức mạnh để chỉ huy tâm trí, cơ thể, và tâm hồn của bạn, nhưng không dựa trên bằng chứng.

Chân lý cá nhân là những gì bạn chắc chắn là đúng, ngay cả khi bạn không thể - đặc biệt là nếu bạn không thể - chứng minh điều đó. Một số ý tưởng này bắt nguồn từ những gì bạn muốn là đúng. Những ý tưởng khác hình thành từ các nhà lãnh đạo có sức lôi cuốn hoặc các giáo lý thiêng liêng, dù là cổ xưa hay đương đại.