Warren Buffett đọc sách về đầu tư từ khi còn nhỏ. Năm 19 tuổi, ông tìm thấy The Intelligent Investor (tựa việt: Nhà đầu tư thông minh) của Benjamin Graham và sau này gọi đây là cuốn sách đầu tư hay nhất từng được viết.
Trong lời tựa cho một phiên bản của The Intelligent Investor, Buffett viết rằng cuốn sách đã cho ông một nền tảng để hiểu thị trường và ra quyết định đầu tư. Theo ông, thành công trong đầu tư không đòi hỏi chỉ số IQ đặc biệt, thông tin nội bộ hay những phương pháp phức tạp. Nhà đầu tư cần một khung tư duy phù hợp và khả năng kiểm soát cảm xúc.
 |
| Warren Buffett dành 5-6 tiếng để đọc sách báo mỗi ngày. Ảnh: Noteworthy. |
Buffett đặc biệt chịu ảnh hưởng từ quan điểm của Graham về việc xem cổ phiếu như một phần sở hữu trong doanh nghiệp. Giá thị trường có thể biến động mạnh trong ngắn hạn, nhưng giá trị của một khoản đầu tư cuối cùng vẫn phụ thuộc vào hoạt động của doanh nghiệp.
Quan điểm này xuất hiện nhiều lần trong các lá thư Buffett gửi cổ đông Berkshire Hathaway. Ông từng viết rằng nếu một nhà đầu tư không sẵn sàng sở hữu một cổ phiếu trong 10 năm thì không nên nghĩ đến việc sở hữu nó trong 10 phút.
Từ một cuốn sách, Buffett có thêm một cách nhìn để phân tích những doanh nghiệp mà ông muốn bỏ tiền vào.
Buffett tìm khung tư duy, Bill Gates tìm bài học từ những câu chuyện cũ
Năm 1991, Warren Buffett đưa Bill Gates một cuốn sách mà ông cho rằng Gates nên đọc. Đó là Business Adventures (tựa Việt: Những cuộc phiêu lưu trong kinh doanh) của nhà báo John Brooks, tập hợp những câu chuyện về các doanh nghiệp Mỹ từng được đăng trên The New Yorker.
Gates đọc cuốn sách và nhiều năm sau vẫn nhắc lại nó. Năm 2014, ông viết trên Gates Notes rằng đây là cuốn sách kinh doanh yêu thích của mình.
Các câu chuyện trong sách diễn ra từ nhiều thập kỷ trước, khi Microsoft còn chưa trở thành tập đoàn công nghệ lớn. Nhiều sản phẩm và doanh nghiệp được nhắc đến cũng đã thay đổi hoặc biến mất. Nhưng Gates quan tâm đến những vấn đề nằm phía sau các câu chuyện đó.
Ông viết về những bài học liên quan đến việc xây dựng doanh nghiệp, quản lý con người và xử lý khủng hoảng. Theo Gates, những vấn đề này vẫn xuất hiện trong các công ty hiện đại dù công nghệ và thị trường đã thay đổi rất nhiều.
 |
| Bill Gates đọc khoảng 50 cuốn sách mỗi năm. Ảnh: ST. |
Gates cũng quay lại đọc cuốn sách sau nhiều năm. Có những chương ông đọc lại vì muốn xem những câu chuyện cũ có còn phù hợp với cách ông nhìn doanh nghiệp ở thời điểm đó hay không. Cách đọc này giúp Gates sử dụng sách như một tập hợp các tình huống kinh doanh.
Một doanh nghiệp gặp khủng hoảng sẽ xử lý thế nào? Nhà quản lý mắc sai lầm ở đâu? Một công ty lớn có thể bỏ qua dấu hiệu nào trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng?
Những câu hỏi như vậy xuất hiện trong nhiều câu chuyện của Business Adventures và cũng là những vấn đề Gates gặp trong quá trình điều hành Microsoft và sau này là các hoạt động kinh doanh, từ thiện.
Charlie Munger đi xa hơn theo hướng khác. Ông đọc rất rộng và thường kết hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực khi phân tích một vấn đề.
Tại cuộc họp cổ đông Berkshire Hathaway năm 1996, Munger nhắc đến The Selfish Gene (tựa Việt: Gen vị kỷ) của nhà sinh học Richard Dawkins. Ông nói mình phải đọc cuốn sách hai lần mới thực sự hiểu và đánh giá cao những điều tác giả trình bày.
Munger từng nói việc đọc của ông không giới hạn trong kinh tế hay tài chính. Ông tìm đến tâm lý học, sinh học, toán học, lịch sử và nhiều lĩnh vực khác. Mục đích là có thêm những “mô hình tư duy” để sử dụng khi đánh giá một vấn đề.
 |
| Charlie Munger là nhà đầu tư huyền thoại người Mỹ, phó chủ tịch lâu năm và là "cánh tay phải" đắc lực của tỷ phú Warren Buffett tại tập đoàn Berkshire Hathaway. Ảnh: Bloomberg. |
Chẳng hạn, kiến thức về tâm lý học có thể giúp nhà đầu tư hiểu vì sao con người đưa ra những quyết định thiếu lý trí. Kiến thức về sinh học có thể cung cấp một cách nhìn khác về cạnh tranh và sự thích nghi.
Munger cho rằng một người có thể cải thiện khả năng phán đoán bằng cách sở hữu nhiều mô hình tư duy và biết khi nào nên sử dụng chúng.
Khi một ý tưởng trong sách đi vào quyết định đầu tư
Buffett, Gates và Munger đọc những cuốn sách rất khác nhau, nhưng cả 3 đều có điểm chung trong cách sử dụng kiến thức.
Buffett lấy những nguyên tắc từ Graham để xây dựng cách đánh giá doanh nghiệp. Gates đọc những câu chuyện cũ để quan sát các vấn đề trong quản trị. Munger gom kiến thức từ nhiều ngành thành những công cụ phục vụ việc phân tích.
Trong trường hợp của Buffett, ảnh hưởng của Graham còn thể hiện qua mối quan hệ giữa hai người.
Sau khi đọc The Intelligent Investor, Buffett theo học Graham tại Columbia Business School và sau đó làm việc cho Graham-Newman Corporation. Graham trở thành một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất đến sự nghiệp đầu tư của Buffett.
Buffett sau này điều chỉnh một số quan điểm của Graham. Ông từng cho biết Charlie Munger đã giúp mình chuyển từ việc tìm những doanh nghiệp “giá rẻ” sang tìm những doanh nghiệp có chất lượng cao với mức giá hợp lý.
Berkshire Hathaway là ví dụ tiêu biểu cho quá trình thay đổi đó. Ban đầu, Buffett bị thu hút bởi những doanh nghiệp có giá thị trường thấp hơn đáng kể so với giá trị tài sản. Sau này, ông ngày càng chú trọng những doanh nghiệp có thương hiệu mạnh, lợi thế cạnh tranh và khả năng tạo lợi nhuận trong thời gian dài.
Cuốn sách không thể tự tạo ra sự thay đổi này. Buffett tiếp nhận những gì học được từ Graham, sau đó điều chỉnh qua hàng chục năm đầu tư.
Gates cũng sử dụng cách tiếp cận tương tự với những cuốn sách ông đọc. Ông thường ghi chú, viết lại suy nghĩ và quay lại những cuốn sách cũ. Trên Gates Notes, ông nhiều lần giới thiệu sách cùng với những câu hỏi hoặc vấn đề mà cuốn sách khiến ông suy nghĩ.
Một ví dụ khác là Business Adventures. Gates đọc cuốn sách vào đầu những năm 1990 nhưng đến năm 2014 vẫn viết bài giới thiệu và cho rằng những câu chuyện trong đó còn hữu ích.
Munger thì duy trì thói quen đọc hàng ngày trong phần lớn cuộc đời. Buffett từng nói Munger đọc rất nhiều và dành phần lớn thời gian để đọc và suy nghĩ. Tại các cuộc họp cổ đông Berkshire, hai người nhiều lần khuyên nhà đầu tư dành thời gian đọc báo cáo doanh nghiệp, sách và các tài liệu liên quan trước khi đưa ra quyết định.
Không phải ai cũng có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với những doanh nhân, tỷ phú, những nhà quản lý doanh nghiệp nổi tiếng. Vì vậy, sách trở thành phương thức hiệu quả để người đọc tiếp cận, tìm hiểu về câu chuyện kinh doanh, cuộc đời, kinh nghiệm của các doanh nhân, tỷ phú này.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách doanh nhân - là những cuốn sách, câu chuyện về cuộc đời và kinh nghiệm của các tỷ phú, nhà quản lý nổi tiếng. Tủ sách không chỉ bao gồm các cuốn sách, câu chuyện từ tác giả độc lập mà còn bao gồm những cuốn sách do chính các tỷ phú viết về cuộc đời mình.
