Mới đây, Bloomberg đã công bố danh sách các gia tộc giàu nhất châu Á. Hãng tin này nhận định cả khi những cảnh báo về "bong bóng" trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng gia tăng, khối tài sản của nhiều gia tộc giàu nhất châu Á, vốn đầu tư mạnh vào công nghệ này, lại "phình to" nhanh chóng. Chưa dừng lại, vị thế của họ trong bức tranh kinh tế khu vực cũng trở nên quyền lực hơn.
Trên toàn cầu, các đế chế do những gia tộc này kiểm soát không trực tiếp xây dựng AI, mà kiếm lợi từ việc cung cấp "xương sống" cho công nghệ này, từ kim loại, chip đến hạ tầng, qua đó cho thấy làn sóng bùng nổ này không chỉ tạo ra tài sản mới mà còn tái định hình lại giá trị của những gia tộc lâu đời.
Những khoản đặt cược vào AI, cùng với sự phục hồi của bất động sản tại Hong Kong (Trung Quốc), đã giúp tổng tài sản của 20 gia tộc giàu nhất châu Á tăng 16% lên 647 tỷ USD, bất chấp việc thị trường chứng khoán toàn cầu rơi vào vùng điều chỉnh trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran ngày càng khó đoán.
Marleen Dieleman, Giáo sư tại IMD Business School ở Singapore, nhận định hiện nay, các chính phủ đang ngày càng chuộng xu hướng nội địa hóa. "Họ muốn các trung tâm dữ liệu và năng lực sản xuất được đặt trong nước. Những gia đình này đang ở vị thế rất thuận lợi để hưởng lợi từ xu hướng đó", bà nói.
1. Gia tộc Ambani (Ấn Độ) - 89,7 tỷ USD
 |
| Vị tỷ phú giàu nhất Ấn Độ cho biết tập đoàn của ông có thể đầu tư tới 120 tỷ USD trong vòng 7 năm tới vào AI. Ảnh: Bloomberg. |
Công ty: Reliance Industries
Thế hệ hiện tại: Thứ 3
Dhirubhai Ambani, cha của Mukesh Ambani và Anil Ambani, bắt đầu xây dựng doanh nghiệp tiền thân của Reliance Industries vào cuối những năm 1950. Sau khi ông qua đời năm 2002 mà không để lại di chúc, vợ ông đã đứng ra dàn xếp thỏa thuận giữa hai người con trai về quyền kiểm soát khối tài sản gia đình.
Hiện tại, Mukesh điều hành tập đoàn có trụ sở tại Mumbai (Ấn Độ), doanh nghiệp sở hữu khu liên hợp lọc dầu lớn nhất thế giới và đã mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ, bán lẻ, dịch vụ tài chính và năng lượng xanh. Các con của ông phụ trách những mảng kinh doanh khác nhau.
Với khối tài sản "kếch xù" hàng chục tỷ USD, ông cùng gia đình đang sống trong một dinh thự cao 27 tầng, được tạp chí Architectural Digest mô tả là ngôi nhà tư nhân đắt giá thứ 2 thế giới.
Vào tháng 2, vị tỷ phú giàu nhất Ấn Độ cho biết tập đoàn của ông có thể đầu tư tới 120 tỷ USD trong vòng 7 năm vào hạ tầng liên quan đến AI.
2. Gia tộc Kwok (Hong Kong, Trung Quốc) - 50,2 tỷ USD
 |
| Ông Walter Kwok (giữa), khi đó là Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của Sun Hung Kai Properties, bên cạnh là các em trai Raymond (trái) và Thomas (phải), trong một cuộc họp báo ở Hong Kong (Trung Quốc) vào năm 2007. Ảnh: Reuters. |
Công ty: Sun Hung Kai Properties
Thế hệ hiện tại: Thứ 3
Kwok Tak Seng (1911-1990) là một doanh nhân từ Quảng Đông đến Hong Kong khởi nghiệp. Ông và tỷ phú Lý Triệu Cơ đồng sáng lập Tập đoàn bất động sản Sun Hung Kai vào năm 1963. Lý Triệu Cơ sau đó rời khỏi Sun Hung Kai và thành lập Tập đoàn Henderson, trong khi ông Kwok tiếp tục ở lại phát triển công ty.
Sun Hung Kai sau này trở thành đế chế bất động sản lớn nhất Hong Kong. Nhờ đó, khối tài sản của gia tộc Kwok ngày càng "phình to", hiện ước tính đạt 38 tỷ USD.
Đây cũng là công ty bất động sản có ảnh hưởng lớn nhất tới hạ tầng Hong Kong, thành phố có giá nhà đắt đỏ nhất thế giới. Sun Hung Kai xây 2 tòa nhà chọc trời cao nhất tại Hong Kong cùng các khách sạn và chung cư lớn nhất thành phố.
Sau khi ông qua đời vào năm 1990, các con trai của ông là Walter Kwok, Thomas Kwok và Raymond Kwok tiếp quản quyền điều hành. Tuy nhiên, Walter đã mất chức chủ tịch vào năm 2008 sau mâu thuẫn với các em trai. Hiện nay, Raymond là người giữ chức chủ tịch công ty.
Vào tháng 3 năm nay, Sun Hung Kai cho biết JPMorgan đã đồng ý thuê dài hạn 10 năm tại dự án Artist Square Towers ở khu Tây Cửu Long của Hong Kong.
3. Gia tộc Lee (Hàn Quốc) - 45,5 tỷ USD
 |
| Chủ tịch Samsung Lee Jae-yong đã gặp CEO OpenAI, CEO Nvidia để chuẩn bị cho kế hoạch phát triển mạnh mảng AI trong thời gian tới. Ảnh: Forbes. |
Công ty: Tập đoàn Samsung
Thế hệ hiện tại: Thứ 3
Lee Byung-chul thành lập Samsung vào năm 1938 với xuất phát điểm là một công ty thương mại xuất khẩu trái cây, rau và cá. Ông bước vào lĩnh vực công nghệ bằng việc thành lập Samsung Electronics năm 1969, sau đó trở thành một trong những nhà sản xuất chip và điện thoại thông minh lớn nhất thế giới.
Khi ông qua đời năm 1987, con trai ông là Lee Kun-hee tiếp quản và sau đó chuyển giao quyền lãnh đạo cho Lee Jae-yong. Tuy nhiên vào năm 2017, ông Jae-yong bị kết án với các cáo buộc hối lộ liên quan đến nỗ lực giành được sự ủng hộ của chính phủ cho quá trình kế nhiệm. Ông được tạm tha vào năm 2021 và nhận được lệnh ân xá của tổng thống vào năm sau đó.
Chủ tịch Samsung Lee Jae-yong đang đóng vai trò tích cực trong chiến lược mở rộng của Samsung vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và robot.
4. Gia tộc Chearavanont (Thái Lan) - 44,8 tỷ USD
 |
| Hiện khối tài sản của gia tộc Chearavanont ở mức 44,8 tỷ USD và có thể tiếp tục tăng nhờ làn sóng AI. Ảnh: Bangkok Post. |
Công ty: Tập đoàn Charoen Pokphand
Thế hệ hiện tại: Thứ 4
Năm 1921, sau khi rời khỏi ngôi làng bị bão lụt ở miền Nam Trung Quốc, ông Chia Ek Chor cùng anh trai mở một cửa hàng hạt giống tại Bangkok (Thái Lan), cửa hàng sau này phát triển trở thành Charoen Pokphand Group. Một thế kỷ sau đó, con trai của ông Chia - Dhanin Chearavanont - trở thành Chủ tịch cấp cao của Charoen Pokphand Group - tập đoàn kinh doanh thực phẩm, bán lẻ và viễn thông.
Sau khi tiếp quản tập đoàn vào năm 1969, Chủ tịch Dhanin Chearavanont đã đưa C.P. Group bứt phá khỏi gốc gác nông nghiệp, mở rộng sang nhiều ngành nghề khác. Ngày nay, C.P. Group cung cấp cho người tiêu dùng gần như mọi thứ, từ bảo hiểm, thực phẩm, ôtô đến công nghệ điện toán đám mây và bất động sản.
Năm 2017, hai con trai của ông Dhanin lần lượt trở thành CEO và Chủ tịch của tập đoàn này. Đến năm 2020, cháu trai của ông Dhanin - Korawad, thành lập startup công nghệ Amity với khách hàng chính là công ty con của tập đoàn.
5. Gia tộc họ Trương (Trung Quốc) - 44,7 tỷ USD
 |
| Sau khi ông Trương Sĩ Bình qua đời, các con của ông tiếp tục vận hành tập đoàn nhôm và dệt may. Ảnh: Reuters. |
Công ty: China Hongqiao, Dệt may Shandong Weiqiao
Thế hệ hiện tại: Thứ 2
Hoạt động kinh doanh của gia tộc họ Trương được xây dựng trên 2 lĩnh vực chính là nhôm và dệt may.
Trương Sĩ Bình (Zhang Shiping), bắt đầu bước vào ngành dệt may từ những năm 1980, khi ông chuyển đổi một nhà máy tách bông thuộc sở hữu nhà nước quy mô nhỏ thành Công ty Dệt may Weiqiao, một trong những nhà sản xuất dệt bông lớn nhất thế giới.
Đến năm 1994, ông mở rộng sang lĩnh vực nhôm rồi thành lập Tập đoàn China Hongqiao. Sau khi ông qua đời vào năm 2019, con trai ông Trương Ba (Zhang Bo) hiện điều hành mảng nhôm, trong khi con gái Trương Hồng Hà (Zhang Hongxia) phụ trách lĩnh vực dệt may.
Hiện, công ty nhôm của Trương Ba cung cấp sản phẩm cho nhiều tập đoàn công nghệ lớn của Trung Quốc, bao gồm Huawei Technologies, Xiaomi và BYD.
6. Gia tộc Tsai (Đài Loan, Trung Quốc) - 34,3 tỷ USD
 |
| Richard Tsai (thứ 2 từ trái sang) và Daniel Tsai (thứ 3 từ trái sang) hiện là thành viên Hội đồng quản trị của Fubon. Ảnh: Forbes. |
Công ty: Cathay Financial, Fubon Financial
Thế hệ hiện tại: Thứ 3
Anh em nhà họ Tsai đã thành lập Cathay Life Insurance vào năm 1962. Đến năm 1979, gia đình tách hoạt động kinh doanh, với Tsai Wan-lin và Tsai Wan-tsai lần lượt nắm quyền kiểm soát Cathay Life Insurance và Cathay Insurance. Đến sau này, công ty được đổi tên thành Fubon Insurance.
Hiện nay, gia đình này sở hữu cổ phần tại 2 tập đoàn tài chính lớn nhất Đài Loan (Trung Quốc) và đa dạng hóa kinh doanh sang nhiều lĩnh vực, bao gồm bất động sản và viễn thông. Các con trai của Wan-tsai là Daniel Tsai và Richard Tsai hiện là thành viên Hội đồng quản trị của Fubon.
7. Gia tộc Yoovidhya (Thái Lan) - 32,9 tỷ USD
 |
| Năm ngoái, Chalerm Yoovidhya đã chuyển nhượng 2% cổ phần trong doanh nghiệp cho một công ty tín thác tại Thụy Sĩ. Ảnh: Reuters. |
Công ty: TCP Group
Thế hệ hiện tại: Thứ 2
Vào năm 1956, Chaleo Yoovidhya thành lập T.C. Pharmaceutical và tự phát triển các công thức thuốc đưa ra thị trường. Sau đó, ông mở rộng sang lĩnh vực hàng tiêu dùng và đến năm 1975 đã sáng tạo ra một loại nước tăng lực mang tên Krating Daeng, trong tiếng Thái có nghĩa là "bò tót đỏ".
Sau khi nhà tiếp thị người Áo Dietrich Mateschitz phát hiện ra loại đồ uống này trong một chuyến công tác tại châu Á, ông đã hợp tác với Chaleo để điều chỉnh công thức và đưa Red Bull ra thị trường toàn cầu. Tài sản của hai gia đình Yoovidhya và Mateschitz phần lớn gắn liền với thành công của loại nước tăng lực này.
Con trai cả của Chaleo là Chalerm Yoovidhya đã nhận 2% cổ phần trong công ty, trong khi em trai ông là Saravoot Yoovidhya đã điều hành TCP Group hơn một thập kỷ.
8. Gia tộc Hartono (Indonesia) - 30,2 tỷ USD
 |
| Sau khi ông Michael Bambang Hartono qua đời, em trai của ông Robert Budi Hartono và các con tiếp tục điều hành hoạt động kinh doanh của gia đình. Ảnh: Bloomberg. |
Công ty: Djarum, Bank Central Asia
Thế hệ hiện tại: Thứ 3
Năm 1950, Oei Wie Gwan mua lại một thương hiệu thuốc lá và đổi tên thành Djarum. Công ty này giờ đây đã phát triển thành một trong những nhà sản xuất xì gà lớn nhất tại Indonesia. Sau khi ông qua đời năm 1963, các con trai Michael Bambang Hartono và Robert Budi Hartono đã mở rộng kinh doanh bằng cách đầu tư vào Ngân hàng Trung ương Châu Á (BCA), hiện là nguồn tài sản chính của gia đình.
Ông Michael đã qua đời vào tháng 3 năm nay ở tuổi 86, trong khi ông Robert Budi Hartono vẫn tham gia điều hành hoạt động kinh doanh của gia đình cùng 3 người con trai: Victor Hartono điều hành Djarum, Armand Hartono phụ trách các hoạt động liên quan đến Bank Central Asia, và Martin Hartono là CEO của GDP Venture, một công ty đầu tư.
9. Gia tộc Mistry (Ấn Độ) - 29,5 tỷ USD
 |
| Cố tỷ phú Pallonji Mistry cùng với một doanh nhân người Anh đã khởi nghiệp từ năm 1865 bằng việc mở một công ty xây dựng. Ảnh: Bloomberg. |
Công ty: Shapoorji Pallonji Group
Thế hệ hiện tại: Thứ 7
Gia tộc Mistry khởi nghiệp tại Ấn Độ năm 1865 khi ông nội của Pallonji Mistry hợp tác với một doanh nhân Anh để mở công ty xây dựng. Ngày nay, Shapoorji Pallonji Group hoạt động trong nhiều lĩnh vực như kỹ thuật, hạ tầng, bất động sản và năng lượng, và được kiểm soát bởi chắt của ông là Shapoor Mistry.
Phần lớn tài sản của gia đình gắn liền với cổ phần tại Tata Sons, công ty mẹ của Tata Group, một trong những tập đoàn lớn nhất Ấn Độ với giá trị khoảng 400 tỷ USD. Dù các quy định trong điều lệ của Tata Sons không cho phép gia đình bán số cổ phần này, họ đã sử dụng chúng làm tài sản thế chấp để huy động vốn nhằm phục vụ các hoạt động kinh doanh hạ tầng và bất động sản.
10. Gia tộc Jindal (Ấn Độ) - 29,4 tỷ USD
 |
| Sajjan Jindal dẫn dắt JSW Group đẩy mạnh đầu tư vào xe điện, năng lượng tái tạo và có thể mở rộng sang sản xuất đồng, nhôm. Ảnh: Themorningcontext. |
Công ty: OP Jindal Group
Thế hệ hiện tại: Thứ 3
Om Prakash Jindal khởi đầu với một nhà máy thép nhỏ năm 1952 và phát triển thành OP Jindal Group, một tập đoàn đa ngành từ thép, năng lượng, xi măng đến thể thao. Khi qua đời trong tai nạn trực thăng năm 2005, ông đang giữ chức Bộ trưởng Năng lượng bang Haryana, Ấn Độ. Vợ ông, Savitri, sau đó tiếp quản vị trí Chủ tịch, trong khi 4 người con trai điều hành các mảng kinh doanh khác.
Sajjan Jindal dẫn dắt JSW Group đẩy mạnh đầu tư vào xe điện, năng lượng tái tạo và có thể mở rộng sang sản xuất đồng, nhôm. Trong khi đó, Naveen Jindal đang tập trung phát triển hydro xanh tại Jindal Steel.
Hiện, Sajjan Jindal đang có kế hoạch ra mắt mẫu ôtô du lịch đầu tiên do hãng tự phát triển trong năm nay.
Không phải ai cũng có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với những doanh nhân, tỷ phú, những nhà quản lý doanh nghiệp nổi tiếng thế giới. Tuy nhiên, vẫn có cách để chúng ta tiếp cận, tìm hiểu về câu chuyện kinh doanh, cuộc đời, kinh nghiệm của các doanh nhân, tỷ phú nổi tiếng thông qua sách.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách doanh nhân - nơi chia sẻ những cuốn sách, câu chuyện về cuộc đời và kinh nghiệm của các tỷ phú, nhà quản lý nổi tiếng thế giới. Tủ sách không chỉ bao gồm các cuốn sách, câu chuyện từ tác giả độc lập mà còn bao gồm những cuốn sách do chính các tỷ phú viết về cuộc đời mình. Tủ sách doanh nhân mong muốn gửi tới độc giả các câu chuyện, góc nhìn về những cá nhân thành công nhất trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời mong muốn lan tỏa tri thức, phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
