‘Book-cation’: Lên đường và tìm niềm vui sống từ sách, tại sao không?

Theo New York Times, ngày càng xuất hiện nhiều thư viện sách, câu lạc bộ sách ngay trong các khách sạn và khu nghỉ dưỡng. Nhìn chung, dù thời gian của con người dành cho việc đọc sách đang ít hơn, nhưng tình yêu của con người dành cho những cuốn sách lại đang được quan tâm, chăm sóc theo cách cầu kỳ hơn.

Trải nghiệm sang chảnh mới: Đi du lịch chỉ để... đọc sách

Hiện tại, ngành du lịch chứng kiến sự nổi lên của xu hướng "book-cation", đó là những chuyến đi đến những địa điểm đã được nhắc đến trong các cuốn sách văn học, hoặc có thể du khách lên đường chỉ để tìm kiếm sự tĩnh lặng, đến một nơi thật xa, thật đẹp, chỉ để nằm dài đọc sách trong thư thái.

Theo báo cáo xu hướng du lịch năm 2026 của trang theo dõi chuyến bay Skyscanner, 55% du khách tham gia khảo sát cân nhắc điểm đến du lịch dựa trên cảm hứng từ sách văn học.

Trong khi đó, nền tảng cho thuê nhà nghỉ Vrbo cho biết 91% người tham gia khảo sát bày tỏ hứng thú với kỳ nghỉ kết hợp giữa trải nghiệm thư thái đọc sách và du lịch khám phá. Họ muốn cân bằng cả trải nghiệm tìm kiếm điều mới lạ và cảm giác có được sự thư thái tĩnh lặng trong chuyến đi.

Các câu lạc bộ sách nằm trong khu nghỉ dưỡng, thư viện sách ngay trong khách sạn mang đến nhiều trải nghiệm lý thú cho các vị khách vừa yêu thích xê dịch, vừa yêu thích đọc sách.

Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh tỷ lệ người đọc sách đều đặn vì sở thích đã sụt giảm mạnh trong hai thập kỷ trở lại đây. Cần phải hiểu việc duy trì thói quen đọc sách đều đặn có xu hướng sụt giảm không hẳn vì số đông công chúng không còn hứng thú với sách, mà phần nhiều do họ thiếu thời gian, chịu quá nhiều sự chi phối trong cuộc sống hiện đại ngày càng bận rộn.

Chính lúc này, những kỳ nghỉ mang lại khoảng thời gian hiếm hoi để du khách sống chậm lại, thư thái, tĩnh lặng bên trang sách, trong không gian đẹp mới lạ, bỗng trở thành trải nghiệm đẳng cấp, đáng thèm khát.

Bà Jane Ubell-Meyer, nhà sáng lập dịch vụ Bedside Reading, cho biết: "Đọc sách khi đi du lịch là lúc du khách không còn phải bận tâm tới máy tính và điện thoại. Du khách được sống chậm trong sự tĩnh lặng. Đọc sách là cách giúp họ nhanh lấy lại sự cân bằng nhất, đặt trong một khoảng thời gian giới hạn".

Bà Ubell-Meyer chuyên hợp tác với các khách sạn để cung cấp thư viện sách. Bà cho biết thêm: “Nhiều người không chỉ lên đường dựa theo cảm hứng có được từ sách văn học, mà còn muốn tìm đến không gian giúp họ có thể thực sự tạm quên mọi chuyện khác để có thể tĩnh lặng, thư giãn, tập trung đọc sách và làm mới tâm hồn sau chuyến đi”.

Hiện dịch vụ do Bedside Reading cung cấp đã có mặt tại hơn 60 khách sạn trên khắp nước Mỹ.

Câu lạc bộ du lịch văn học Ladies Who Lit có trụ sở tại Anh tổ chức một kỳ nghỉ kết hợp đọc sách tại Seville, Tây Ban Nha. Ảnh: New York Times.

Bà Sarah Moriarty, Giám đốc Festival Văn học Charleston ở thành phố Charleston, bang South Carolina, Mỹ, cũng chung quan điểm. "Sách mở ra cánh cửa tới những thế giới thú vị khác. Vì vậy, nhiều người khi có thời gian đi du lịch, họ muốn đến khám phá những vùng đất đã bắt gặp trong những cuốn sách".

Du lịch văn học không phải điều quá mới mẻ. Từ lâu đã có những du khách đến Pamplona (Tây Ban Nha) vì say mê cuốn The Sun Also Rises (Mặt trời vẫn mọc, xuất bản năm 1926) của tác giả người Mỹ Ernest Hemingway. Nhiều du khách vì hâm mộ nữ nhà văn người Anh Jane Austen mà tìm đến Anh du lịch.

"Một cuốn sách có thể tạo ra thêm tầng ý nghĩa sâu sắc cho một điểm đến", bà Amy Alipio, thành viên sáng lập câu lạc bộ Travel Book Club, nhận định.

Những chuyến đi lấy cảm hứng từ sách văn học mang đến góc nhìn mới lạ, thậm chí là chiều sâu cảm xúc cho du khách, khi họ đặt chân đến vùng đất mới.

"Văn học cho chúng ta cảm nhận rõ hơn ý nghĩa cuộc sống, thậm chí là có thêm mục đích sống. Tôi đã 84 tuổi và vẫn muốn đi du lịch để được ngắm nhìn tận mắt những điểm đến từng xuất hiện trong những cuốn sách tôi đã đọc", bà Renee Haight đến từ thành phố Phoenix, bang Arizona, Mỹ, chia sẻ.

Bà Haight đang lên kế hoạch sang Anh cùng Novel Travels, công ty chuyên tổ chức các chuyến du lịch dựa trên những tiểu thuyết văn học.

Bước sang năm thứ 10 tổ chức, Liên hoan Văn học Charleston ở Charleston, bang South Carolina, Mỹ, khai thác cả tiềm năng du lịch của địa phương với khoảng 50 sự kiện, bao gồm cả lễ hội ẩm thực và các tour tham quan. Ảnh: New York Times.

Hai năm trước, Novel Travels bắt đầu tổ chức các tour du lịch tại New York lấy cảm hứng từ những cuốn tiểu thuyết lịch sử của tác giả Fiona Davis, chẳng hạn như cuốn The Lions of Fifth Avenue (Những con sư tử trên Đại lộ 5, xuất bản năm 2020). Mỗi tour của Novel Travels giới hạn tối đa 14 du khách. Nhóm kết hợp tham quan, trải nghiệm, thảo luận sách, gặp gỡ và trò chuyện với tác giả.

Novel Travels dự kiến khởi hành tour đến Ai Cập trong năm 2027, lấy cảm hứng từ cuốn tiểu thuyết Death on the Nile (Án mạng trên sông Nile, xuất bản năm 1937) của Agatha Christie, cuốn Daughter of Egypt (Người con gái Ai Cập, xuất bản năm 2026) của Marie Benedict, cuốn The Stolen Queen (Nữ hoàng bị đánh cắp, xuất bản năm 2025) của Fiona Davis.

"Du lịch trở nên ý nghĩa hơn khi bạn có sự gắn kết tinh thần với điểm đến, những cuốn sách giúp mang lại sự gắn kết sâu sắc đó", bà Corinne Levine, nhà sáng lập Novel Travels, cho hay.

Nhu cầu du lịch văn học ngày càng được quan tâm

Để những trang sách trở thành trải nghiệm du lịch thú vị, đồng thời tạo điều kiện lý tưởng cho du khách đọc sách trong quá trình du lịch, nhiều khách sạn đang phát triển các chương trình đặc biệt.

Tháng này, Avani Hotels & Resorts bắt đầu triển khai câu lạc bộ sách tại 44 cơ sở lưu trú đặt tại nhiều quốc gia trên thế giới. Mỗi khách sạn thuộc hệ thống từ nay đều có góc sách để khách mượn đọc, các đầu sách xuất hiện trong góc sách đều viết về điểm đến mà du khách vừa đặt chân tới.

Chẳng hạn, cuốn The Miniaturist (Người vẽ tranh thu nhỏ, xuất bản năm 2014, tác giả Jessie Burton) chắc chắn sẽ xuất hiện trong tủ sách tại Avani Amsterdam. Avani Hotels & Resorts cũng lập website giới thiệu những cuốn sách phù hợp với từng điểm đến và sẽ tổ chức các buổi giao lưu với tác giả.

Tại khu Lake Austin Spa Resort ở Austin, bang Texas, Mỹ, các kỳ nghỉ dưỡng dành cho người yêu thích đọc sách sẽ kết hợp giữa thời gian đọc và các buổi tập yoga, thực hành chánh niệm, cũng như các buổi gặp gỡ, giao lưu cùng tác giả.

Khu nghỉ dưỡng Lake Austin Spa Resort đang thu hút người yêu đọc sách tại Mỹ bằng các chương trình đặc biệt, kết hợp giữa việc đọc sách và các hoạt động “chữa lành tâm hồn” trong quãng thời gian lưu lại khu resort. Ảnh: New York Times.

Mùa hè này, công ty du lịch EF Ultimate Break bắt đầu tổ chức tour 12 ngày đến Croatia, họ xây dựng trải nghiệm du lịch dựa trên cuốn tiểu thuyết People We Meet on Vacation (Người chúng ta gặp trong những chuyến đi, xuất bản năm 2021, tác giả người Mỹ Emily Henry).

Hành trình di chuyển sẽ bám theo cốt truyện với các điểm dừng giống như trong tác phẩm, đồng thời bổ sung thêm những điểm đến làm nổi bật thêm vẻ đẹp của Croatia, đúng theo tinh thần của cuốn tiểu thuyết.

"Bạn có thể tưởng tượng mình đang bước đi theo từng trang sách", bà Alyssa Sands, Giám đốc phát triển thị trường của EF Ultimate Break, cho biết.

Tại khách sạn Scribner's Catskill Lodge ở Hunter, bang New York, Mỹ, câu lạc bộ sách của khách sạn sẽ chọn một tác phẩm làm chủ điểm cho mỗi quý và mời độc giả lưu trú tại khách sạn gặp gỡ tác giả.

Một số khách sạn bây giờ còn tạo yếu tố bất ngờ bằng những đầu sách được lựa chọn dành riêng cho du khách. Khách đặt gói "kỳ nghỉ văn học" tại khách sạn Williams Inn ở vùng Berkshires, bang Massachusetts, Mỹ, sẽ nhận được cuốn sách dành riêng cho họ. Sách do một hiệu sách tại địa phương chọn lọc dựa trên sở thích cá nhân của vị khách.

4 cơ sở thuộc khu nghỉ dưỡng Kennebunkport nằm ở bang Maine, Mỹ, tặng khách những cuốn sách khi khách đến nhận phòng.

Tuyến đường sắt di sản Nickel Plate Express ở Noblesville, bang Indiana, Mỹ, hiện tổ chức các chuyến tham quan kéo dài hai giờ, cho phép những người yêu sách vừa đọc sách vừa ngắm cảnh vùng nông thôn Indiana. Ảnh: New York Times/Nobesville Train Ride.

Mùa thu năm ngoái, tuyến đường sắt di sản Nickel Plate Express ở Noblesville, bang Indiana, Mỹ, ra mắt chương trình Read & Rides. Trong chuyến tàu kéo dài hai giờ, hành khách có thể đọc sách trong không gian tĩnh lặng, khi tàu băng qua vùng nông thôn của bang Indiana.

Timbuktu Travel chuyên thiết kế tour theo yêu cầu đến Nam Phi dựa trên cuốn Long Walk to Freedom (Cuộc hành trình dài đến tự do, xuất bản năm 1994) của Nelson Mandela, đến Ấn Độ dựa theo cuốn Eat Pray Love (Ăn, cầu nguyện và yêu, xuất bản năm 2006) của Elizabeth Gilbert.

"Chúng tôi mong muốn người đọc dành thời gian cảm nhận một vùng đất thay vì chỉ lướt qua. Những khách hàng chọn đi tour theo cảm hứng từ sách văn học thường không tìm đến các điểm “check-in” nổi tiếng nhưng xô bồ, họ muốn có trải nghiệm sâu sắc", ông Johnny Prince, Giám đốc điều hành Timbuktu Travel, cho biết.