|
|
Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật mới trước Quốc hội. Ảnh: Quochoi. |
Đây là nội dung mới tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, vừa được Quốc hội thông qua chiều 13/11. Luật gồm 6 Điều, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 5.
Kiểm soát hành vi tạo khan hiếm giả
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo luật.
Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý dự thảo theo hướng chỉ sửa đổi những vấn đề cấp thiết, có cơ sở thực tiễn, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và an toàn pháp lý.
Đối với Luật Cạnh tranh, một trong những nội dung được chỉnh lý là tiêu chí xác định thị trường liên quan. Theo đó, ngoài đặc tính, mục đích sử dụng và giá cả, cơ quan quản lý sẽ xem xét thêm các yếu tố cạnh tranh khác để phù hợp với dịch vụ có giá bằng không và các nền tảng số đa diện.
Việc đánh giá được thực hiện trên cơ sở từng vụ việc, không mặc nhiên xác định doanh nghiệp có công nghệ, dữ liệu hoặc hệ sinh thái là doanh nghiệp có sức mạnh thị trường đáng kể.
Luật quy định doanh nghiệp được coi là có vị trí thống lĩnh thị trường nếu có thị phần từ 30% trở lên trên thị trường liên quan, hoặc có thị phần từ 10% trở lên và có sức mạnh thị trường đáng kể.
Theo báo cáo giải trình, việc đánh giá hành vi lạm dụng phải gắn với cả vị thế của doanh nghiệp trên thị trường liên quan và hành vi cụ thể gây ra hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh.
Đáng chú ý, dự thảo cũng làm rõ các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên môi trường số, như sử dụng giao diện tạo thông tin sai lệch, tạo cảm giác khan hiếm hoặc cấp bách giả tạo; làm ẩn, làm mờ các lựa chọn; gây trở ngại bất hợp lý khi người tiêu dùng muốn từ chối hoặc hủy giao dịch, dịch vụ.
Về xử lý vi phạm, Chính phủ tiếp thu ý kiến theo hướng phân tầng thời hiệu xử phạt. Cụ thể, thời hiệu 5 năm áp dụng đối với các vi phạm về thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền, tập trung kinh tế, cạnh tranh không lành mạnh và vi phạm tại khoản 2 Điều 8. Các vi phạm còn lại có thời hiệu xử phạt một năm.
Dự thảo cũng bỏ một số hình thức xử lý có thể dẫn đến can thiệp vượt mức cần thiết, như thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc buộc cơ cấu lại doanh nghiệp. Biện pháp tịch thu lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm được chuyển thành biện pháp khắc phục hậu quả, đồng thời yêu cầu xác định rõ căn cứ và cách tính.
Người tiêu dùng được lựa chọn riêng từng mục đích thu thập thông tin
Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chính phủ chỉnh lý quy định về thu thập và sử dụng thông tin theo hướng tăng quyền lựa chọn cho người tiêu dùng.
Cụ thể, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải có phương thức rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn riêng từng mục đích, phạm vi thu thập và sử dụng thông tin; đồng thời chủ động thể hiện sự đồng ý hoặc không đồng ý.
Luật cũng giao Bộ trưởng Công Thương ban hành danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải đăng ký hợp đồng theo mẫu và điều kiện giao dịch chung. Việc điều chỉnh chỉ thay đổi cấp có thẩm quyền ban hành, không làm thay đổi các tiêu chí đã được quy định trong luật.
 |
| Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng báo cáo trước Quốc hội. Ảnh: Quochoi. |
Đối với Luật Quản lý ngoại thương, nội dung sửa đổi tập trung phân định rõ trách nhiệm chứng nhận xuất xứ hàng hóa giữa các cơ quan.
Theo đó, Bộ Công Thương thực hiện quản lý Nhà nước, làm đầu mối quốc gia về xuất xứ hàng hóa; quy định tiêu chí đối với cơ quan, tổ chức chứng nhận xuất xứ; xây dựng, duy trì và vận hành hệ thống quản lý, cấp chứng nhận xuất xứ điện tử trực tuyến tập trung.
Bộ Tài chính thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu theo điều ước quốc tế, trong khi UBND cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu.
Đối với hàng hóa đã có quyết định tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu, dự thảo làm rõ thẩm quyền cấp giấy phép của UBND cấp tỉnh trong những trường hợp luật định. Đồng thời, bỏ yêu cầu địa phương phải xin ý kiến từng bộ trước khi cấp phép, nhằm bảo đảm phân quyền thực chất và thống nhất trong quản lý.
Nhà nước độc quyền có thời hạn với một số hàng hóa, dịch vụ
Với Luật Thương mại, theo quy định mới, Nhà nước thực hiện độc quyền có thời hạn đối với một số hàng hóa, dịch vụ hoặc địa bàn nhằm bảo đảm lợi ích quốc gia theo quy định của pháp luật về ngành, lĩnh vực liên quan. Danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc phạm vi độc quyền Nhà nước phải được công bố công khai trên Cổng thông tin quốc gia về đầu tư.
Về hoạt động khuyến mại, luật giao Bộ trưởng Công Thương quy định cụ thể hạn mức tối đa về giá trị hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại và mức giảm giá tối đa. Việc xác định các hạn mức này căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội, yêu cầu thuận lợi hóa thương mại trong từng thời kỳ và phải phù hợp với chính sách cạnh tranh của Nhà nước.
Trường hợp việc áp dụng hạn mức có dấu hiệu vi phạm pháp luật cạnh tranh, hoạt động điều tra và xử lý sẽ được thực hiện theo quy định của pháp luật về cạnh tranh.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2027.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
