Bỏ mức phí 100.000 USD đối với thị thực H-1B vào Mỹ

Chính quyền ông Trump muốn triển khai các biện pháp nhằm hạn chế dòng người lao động nước ngoài vào Mỹ. Ảnh minh họa: Reuters.

Phán quyết được thẩm phán Leo T. Sorokin thuộc Tòa án Liên bang Quận Massachusetts đưa ra trong ngày 8/6 theo giờ địa phương. Ông Sorokin cho rằng chính sách của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump thực chất là một loại thuế trái luật áp lên doanh nghiệp và cần phải bị vô hiệu hóa.

Đây là một trong nhiều biện pháp mà chính quyền ông Trump muốn triển khai nhằm hạn chế lao động nước ngoài, kể cả trong các lĩnh vực vốn phụ thuộc vào nhân lực có tay nghề để bù đắp tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tại Mỹ.

Chính quyền ông Trump gặp thách thức

Trong văn bản dài 42 trang, thẩm phán Sorokin cho rằng chính sách được ban hành từ tháng 9/2025 đã xâm phạm "thẩm quyền độc quyền" của Quốc hội trong việc đánh thuế, chiếu theo quy định trong Hiến pháp Mỹ.

Ông bác bỏ lập luận của chính quyền ông Trump rằng khoản phí 100.000 USD chỉ là một "khoản thanh toán mang tính quản lý" thuộc thẩm quyền của nhánh hành pháp, chứ không phải đánh thuế doanh nghiệp.

Thẩm phán cho biết phía chính phủ không đưa ra định nghĩa nào cho khái niệm "khoản thanh toán mang tính quản lý", cũng không viện dẫn luật hay án lệ nào sử dụng thuật ngữ này. Đồng thời, chính phủ cũng không giải thích được vì sao khái niệm này lại khác với thuế hoặc hình phạt tài chính áp dụng đối với doanh nghiệp.

Ông Sorokin nhận định chính sách này được chính phủ xây dựng gấp gáp, không trải qua quy trình chính thức, không lấy ý kiến công chúng, bất chấp khả năng vấp phải sự phản đối rộng rãi từ nhiều ngành nghề vốn phụ thuộc vào chương trình thị thực H-1B để đáp ứng nhu cầu nhân lực.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu dục ở Nhà Trắng, Washington D.C., Mỹ, ngày 4/6. Ảnh: Reuters.

Trong hồ sơ gửi tòa, chính quyền ông Trump lập luận rằng chương trình H-1B "đã bị lợi dụng có chủ đích để thay thế lực lượng lao động bản địa tại Mỹ bằng lực lượng lao động được trả lương thấp hơn và có trình độ thấp hơn".

Ông Trump cho rằng khoản phí 100.000 USD sẽ khuyến khích doanh nghiệp tuyển dụng nhiều công dân Mỹ vào các vị trí có thu nhập cao.

Hiện khoảng 85.000 thị thực mới được Mỹ cấp mỗi năm thông qua hệ thống bốc thăm của chương trình H-1B dành cho lao động nước ngoài có tay nghề cao. Các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính, bệnh viện và trường đại học đều sử dụng rộng rãi loại thị thực này.

Nhiều doanh nghiệp cho biết khoản phí mới sẽ tạo gánh nặng quá lớn, đặc biệt đối với các công ty nhỏ và tổ chức phi lợi nhuận phụ thuộc vào nguồn nhân lực từ nước ngoài.

Tháng 12/2025, liên minh 20 bang đã khởi kiện chính phủ Mỹ nhằm chấm dứt chính sách này. Các bang cho rằng quy định này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt lao động tay nghề cao, bao gồm giáo viên, nhà nghiên cứu học thuật và nhân viên y tế.

"Mỗi ngày, hàng nghìn người sở hữu thị thực H-1B đang phục vụ người dân New York với vai trò bác sĩ, giáo viên và nhiều ngành nghề chuyên môn khác. Quyết định của tòa đã chấm dứt nỗ lực trái pháp luật của chính quyền nhằm phá hủy chương trình thị thực quan trọng này", Tổng chưởng lý bang New York Letitia James tuyên bố.

Quan điểm trái ngược giữa các thẩm phán

Phán quyết của thẩm phán Sorokin được đưa ra gần 6 tháng sau khi thẩm phán Beryl Howell đi đến kết luận ngược lại trong một vụ kiện khác.

Khi đó, bà Howell cho phép chính phủ Mỹ tiếp tục áp dụng khoản phí thị thực này, đồng thời cho rằng theo luật liên bang, Quốc hội đã trao cho Tổng thống Mỹ "thẩm quyền rộng rãi trong việc điều chỉnh hoạt động nhập cảnh vào Mỹ".

Tuy nhiên, thẩm phán Sorokin cho rằng Tòa án Tối cao Mỹ trong nhiều vụ việc khác nhau đều từng khẳng định Tổng thống Mỹ chỉ có thể áp đặt thuế hoặc hình phạt tài chính khi được Quốc hội trao quyền rõ ràng.

Chính sách yêu cầu doanh nghiệp nộp khoản phí 100.000 USD khi xin thị thực H-1B cho lao động nước ngoài gây bất đồng quan điểm giữa các thẩm phán tòa án quận liên bang tại Mỹ. Ảnh minh họa: Reuters.

Việc thay đổi chính sách thị thực là một trong nhiều biện pháp được chính quyền ông Trump tận dụng để hạn chế dòng người nước ngoài cư trú và làm việc tại Mỹ. Nhóm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là những lao động trình độ cao, vốn xem chương trình H-1B như một con đường tương đối ổn định để xây dựng cuộc sống.

Tháng 3 năm nay, một nhóm nghị sĩ thuộc cả hai đảng đã đề xuất dự luật miễn khoản phí này đối với các chuyên gia y tế nước ngoài. Đây là lực lượng đã góp phần đáng kể duy trì hoạt động của nhiều bệnh viện ở vùng nông thôn và khu vực thiếu dịch vụ y tế đang đối mặt tình trạng thiếu nhân sự.

Trước diễn biến mới, bà Taylor Rogers, người phát ngôn Nhà Trắng, cho biết Tổng thống Trump "có thẩm quyền pháp lý rõ ràng để hạn chế việc nhập cảnh của bất kỳ nhóm người nước ngoài nào mà ông cho rằng không phục vụ lợi ích tốt nhất của nước Mỹ".

Bà Rogers cũng khẳng định chính quyền "tin tưởng phán quyết này sẽ bị đảo ngược sau khi có đơn kháng cáo", đồng thời viện dẫn quyết định của thẩm phán Howell hồi tháng 12/2025 như một bằng chứng cho thấy phán quyết mới của thẩm phán Sorokin là thiếu thuyết phục.