Ba nhà xuất bản hàng đầu thế giới ‘âm thầm’ dùng AI nội bộ

HarperCollins, Simon & Schuster và Hachette được cho là đã sử dụng AI trong quy trình xuất bản nội bộ. Ảnh: WSJ.

Theo trang Wired, ít nhất 3 trong số 5 nhà xuất bản lớn nhất tại Mỹ, bao gồm HarperCollins, Simon & Schuster và Hachette, đã âm thầm đưa các công cụ AI vào quy trình xuất bản mà không hề công khai hoặc xin phép tác giả.

Theo thông tin từ hơn 20 nhân viên, các nhà xuất bản này đang sử dụng các mô hình như Claude và ChatGPT để gửi email, soạn thảo nội dung quảng bá sách, thiết kế bìa, cũng như tạo tài liệu tiếp thị. Việc này thường được thực hiện theo chỉ đạo của cấp trên.

AI phổ biến trong quy trình xuất bản

Tài khoản Michael Parekh đã tóm lược cách AI đang được các nhà xuất bản này sử dụng rộng rãi trên Substack. Đầu tiên là mua sẵn giấy phép, rồi tìm cách sử dụng sau. Theo một nhân viên, các lãnh đạo tại HarperCollins đã mua giấy phép sử dụng Claude từ Anthropic từ nhiều tháng, nhưng sau đó lại không biết cách triển khai.

Hàng chục nhân viên bị “ép buộc tham gia” (theo kiểu “được chỉ định” dù không tự nguyện) để trở thành “chuyên gia tiên phong về AI”. Họ được giao nhiệm vụ tìm kiếm các phương thức ứng dụng AI thông qua các buổi thảo luận hàng tháng với nhân viên toàn công ty. HarperCollins cũng đã mua giấy phép sử dụng ChatGPT và Jasper. Khi một số nhân viên nêu lên những lo ngại về pháp lý, đạo đức và môi trường, họ nhận được câu trả lời rằng đó là “cái giá phải trả trong kinh doanh”.

Tiếp đó là việc sử dụng AI trong các cuộc thi và hội thảo. Vào tháng 5/2024, Simon & Schuster đã tổ chức một cuộc thi dành cho nhân viên nhằm tìm ra những cách ứng dụng AI hiệu quả nhất, với giải thưởng trị giá 10.000 USD. Tuy nhiên, sau khi vấp phải nhiều lời phàn nàn, họ đã thu hẹp những động thái này.

Ngoài ra, việc sử dụng AI để viết nội dung quảng bá và phần giới thiệu ở bìa sau của sách, soạn thảo email hay tạo một số hình ảnh bìa sách cũng khá phổ biến. Khi so sánh những lá thư từ chối từ cùng một biên tập viên, các đại diện văn học đã nhận ra nhiều dấu hiệu đặc trưng của văn bản AI.

Trang Martin Cid Magazine còn đề cập đến mảng sách dịch. Brian Murray, Giám đốc điều hành của HarperCollins, từng cho biết AI có thể giúp xuất bản nhiều sách dịch và sách nói hơn. Các biên tập viên chia sẻ rằng họ đã bắt gặp nhiều bản thảo được dịch bằng máy, với ghi chú rõ ràng là dịch bằng máy, được chào bán tại các hội sách ở Frankfurt và London.

Các biên tập viên cũng cho biết những cuốn sách bị hủy xuất bản do tác giả âm thầm sử dụng AI chỉ là “phần nổi của tảng băng chìm”. Một nguồn tin chia sẻ: "Tại mỗi chi nhánh xuất bản, đều có những trường hợp tác giả tên tuổi bị hủy hợp đồng sách vì sử dụng AI một cách lộ liễu", nhưng những sự việc này chưa từng xuất hiện trên mặt báo.

Sách mới được bày tại một hiệu sách. Ảnh: Pexels.

Thông điệp chính thức từ giới xuất bản

Người phát ngôn của Hachette cho biết công ty “ủng hộ việc sử dụng các công cụ AI cho mục đích vận hành, khi chúng giúp sách của các tác giả tiếp cận được nhiều độc giả hơn”, nhưng khẳng định “không ủng hộ việc sử dụng AI trong các hoạt động sáng tạo, bao gồm cả quá trình trao đổi với các tác giả và đối tác”.

Wibke Grutjen, Giám đốc tiếp thị và truyền thông toàn cầu của Simon & Schuster, nói “nhân viên ở tất cả bộ phận đều có quyền truy cập vào một số công cụ AI nhất định ở cấp độ doanh nghiệp”, nhưng việc sử dụng chúng là không bắt buộc. Grutjen cũng cho hay công ty cấm sử dụng bất kỳ công cụ AI nào “chưa được kiểm duyệt và chưa được phê duyệt” và “mục tiêu luôn là giúp nhân viên có thêm thời gian để tập trung sâu hơn vào công việc sáng tạo vì lợi ích của các tác giả”.

HarperCollins không phản hồi yêu cầu bình luận.

Tranh cãi về quyền lợi của tác giả, nhân viên và sự tiện dụng của AI

Một số nhân viên tại 5 nhà xuất bản lớn nhất thế giới cho biết họ miễn cưỡng thử nghiệm AI chỉ vì các CEO đã cắt giảm nhân sự mạnh tay, rồi sau đó tăng gấp 3 lần khối lượng công việc của họ.

Một nguồn tin cho biết: “Khắp nơi chỉ còn lại những nhóm nhân viên ít ỏi. Các nhóm nhân sự lớn đã bị thu hẹp chỉ còn 5 đến 6 người, và chúng tôi đang phải làm gấp đôi hoặc gấp ba số lượng sách. Chẳng trách mọi người phải làm tắt. Tôi không trách họ vì điều đó. Tôi trách công ty vì đã ép buộc chúng tôi làm tắt”.

Chỉ trong vài tuần qua, tin đồn lan truyền trong nội bộ Simon & Schuster rằng họ đang thử nghiệm Skan AI. Để phản ứng lại, các nhân viên đã thu thập chữ ký cho một bức thư ngỏ gửi tới CEO Greg Greeley, bày tỏ “sự phản đối mạnh mẽ”.

Về phía tác giả, các đại diện văn học đang lo ngại rằng giới xuất bản có thể đưa bản thảo của tác giả vào phần mềm AI để yêu cầu soạn thảo các văn bản như thư từ chối và mô tả quảng cáo. “Chúng tôi đã thêm điều khoản về AI vào hợp đồng của mình, nói rằng ‘”tài liệu này không thể

Một chuyên gia truyền thông tại một trong 5 nhà xuất bản lớn cũng nhấn mạnh: “Việc sử dụng AI để viết nội dung quảng bá là một cách làm thiển cận. Những người làm truyền thông có trách nhiệm phải tương tác một cách chân thành với độc giả và các đồng nghiệp trong giới truyền thông, những người mà tôi tin rằng sẽ chẳng mấy thiện cảm với các nội dung quảng bá do AI tạo ra”.

Nhiều người làm trong ngành cũng chia sẻ rằng họ đều mong muốn các nhà xuất bản đưa ra hướng dẫn và quy định công khai rõ ràng về việc sử dụng AI. Emma Dries, một đại diện văn học tại Triangle House Literary, người từng làm việc trong bộ phận biên tập tại HarperCollins và Penguin Random House, cho biết: “Chúng tôi cần các nhà xuất bản làm rõ công nghệ nào đang được sử dụng và được sử dụng vào thời điểm nào”.

Tuy nhiên, theo một nhân viên tại HarperCollins, công ty chưa đưa ra bất kỳ chỉ đạo nào, “… bởi tôi nghĩ họ biết rằng nếu khơi ra thì sẽ tạo nên một làn sóng phản đối dữ dội”.

Công thức thành công của nhà xuất bản có 14 tác giả đoạt Nobel văn học 14 tác giả làm việc cùng New Directions đã được giải Nobel Văn học, bao gồm cả người chiến thắng năm nay. Làm thế nào một nhà xuất bản nhỏ có thể tạo nên ảnh hưởng lớn như vậy? 26:1537 hôm qua

Cuộc cạnh tranh khốc liệt giành thính giả sách nói Thị trường sách nói tăng trưởng mạnh mẽ trong năm qua đang định hình lại các quyết định của nhà xuất bản và thử thách năng lực thương thảo của tác giả. 09:00 1/9/2026

Năm ông lớn ngành xuất bản kiện Meta Meta và Mark Zuckerberg bị các nhà xuất bản Mỹ kiện vì vi phạm bản quyền để phát triển AI, theo The Bookseller. 10:31 9/5/2026