Protein dư thừa không chuyển hết thành cơ bắp mà có thể được dùng làm năng lượng hoặc tích lũy thành mỡ. Việc chuyển hóa đạm cũng làm tăng khối lượng công việc của thận, đặc biệt ở người mắc bệnh thận, tăng huyết áp hoặc đái tháo đường.
Dù người khỏe mạnh không nhất thiết bị ảnh hưởng khi ăn nhiều protein, việc lạm dụng thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn hoặc bột protein trong thời gian dài có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng và ảnh hưởng sức khỏe.
Bao nhiêu protein được xem là quá nhiều?
Nhu cầu protein phụ thuộc vào tuổi tác, cân nặng, sức khỏe và mức độ vận động. Người ít vận động thường cần khoảng 0,8g protein/kg cân nặng/ngày, trong khi người tập luyện có thể cần 1,4-2g/kg/ngày. Các chuyên gia khuyến cáo thận trọng với chế độ ăn kéo dài có lượng protein vượt 2g/kg cân nặng/ngày. Khi tính lượng đạm, cần cộng tất cả nguồn protein từ thực phẩm và các sản phẩm bổ sung.
 |
| Protein đóng vai trò quan trọng đối với cơ thể. |
Những tác động có thể gặp khi ăn quá nhiều protein
Mức độ ảnh hưởng của việc tiêu thụ nhiều protein phụ thuộc vào nguồn đạm, tổng năng lượng ăn vào, lượng nước uống, chất xơ trong khẩu phần, mức độ vận động cũng như tình trạng sức khỏe nền. Nếu kéo dài trong thời gian dài, cơ thể có thể đối mặt với một số vấn đề sau:
Gia tăng áp lực cho thận
Thận là cơ quan đảm nhiệm việc loại bỏ các sản phẩm chuyển hóa từ protein. Khi lượng đạm nạp vào quá cao, thận phải hoạt động nhiều hơn để xử lý và đào thải chất thải chứa nitơ. Những người mắc bệnh thận mạn, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc có tiền sử sỏi thận cần đặc biệt thận trọng, không nên tự ý áp dụng các chế độ ăn giàu protein.
Gây rối loạn tiêu hóa
Nếu khẩu phần ăn tập trung quá nhiều vào protein nhưng thiếu rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, nguy cơ táo bón, đầy hơi và khó tiêu có thể gia tăng. Bên cạnh đó, một số người có thể gặp tình trạng tiêu chảy hoặc buồn nôn khi sử dụng quá nhiều whey protein, sữa tăng cơ hoặc các sản phẩm bổ sung không phù hợp với cơ địa.
Mất nước, hôi miệng và giảm năng lượng
Quá trình đào thải các sản phẩm chuyển hóa từ protein đòi hỏi cơ thể phải có đủ nước. Nếu không bổ sung đủ nước, người ăn nhiều đạm có thể gặp tình trạng khát nước kéo dài, nước tiểu sẫm màu hoặc đau đầu. Ngoài ra, chế độ ăn giàu protein nhưng cắt giảm quá mức carbohydrate còn có thể gây hôi miệng, cảm giác mệt mỏi, giảm khả năng tập trung và suy giảm hiệu suất làm việc.
Tăng cân ngoài mong muốn
Nhiều người cho rằng, ăn nhiều protein sẽ không gây tăng cân. Tuy nhiên, protein vẫn cung cấp năng lượng cho cơ thể. Khi tổng lượng calo nạp vào vượt nhu cầu sử dụng, phần năng lượng dư thừa vẫn có thể được tích lũy dưới dạng mỡ.
Nguy cơ này càng cao nếu nguồn protein đến từ các loại thịt nhiều mỡ, thực phẩm chiên rán, xúc xích, sữa tăng cơ hoặc thanh protein chứa nhiều đường.
Tăng nguy cơ ảnh hưởng tim mạch khi lựa chọn nguồn đạm không phù hợp
Không phải mọi nguồn protein đều mang lại lợi ích như nhau. Việc tiêu thụ thường xuyên thịt đỏ, thịt chế biến sẵn hoặc các thực phẩm giàu chất béo bão hòa và natri có thể ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe tim mạch. Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên những nguồn đạm lành mạnh như cá, thịt gia cầm bỏ da, trứng với lượng hợp lý, sữa ít đường, đậu phụ, đậu nành, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt.
Dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang ăn quá nhiều protein
Các dấu hiệu có thể cho thấy cơ thể đang nạp quá nhiều protein gồm: thường xuyên khát nước, nước tiểu sẫm màu, táo bón, đầy bụng, buồn nôn, hơi thở có mùi, tăng cân, mệt mỏi hoặc giảm sức bền khi vận động. Trường hợp xuất hiện nước tiểu có bọt kéo dài, phù chân, tiểu ít hoặc huyết áp tăng cao, cần đi khám để kiểm tra chức năng thận và sức khỏe tổng thể.
Làm thế nào để bổ sung protein an toàn?
Bổ sung protein cần phù hợp với nhu cầu của từng người. Để tránh nạp quá nhiều đạm, nên ưu tiên thực phẩm tự nhiên như cá, trứng, thịt nạc, đậu và các loại hạt; phân bổ đều trong các bữa ăn; ăn đủ rau xanh, uống đủ nước và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn.
Bột protein chỉ là lựa chọn hỗ trợ, không bắt buộc nếu khẩu phần ăn đã đáp ứng đủ nhu cầu. Người mắc bệnh thận, gout, bệnh gan, tim mạch, đái tháo đường hoặc phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng chế độ ăn giàu protein.
Những loại vi khuẩn mang bộ mặt của cừu non
Trong cơ thể người có một hệ thống vi sinh vật rất phong phú. Chúng có công rất lớn trong việc xây dựng hàng rào miễn dịch và đề kháng cho cơ thể. Thế nhưng, việc lạm dụng kháng sinh đã gây ảnh hưởng xấu đến hệ vi sinh vật trong cơ thể. Cuốn sách "Siêu tổ chức con người" của tác giả Rodney Dietert đem tới cho bạn đọc những kiến thức hữu ích để bảo vệ hàng rào đề kháng tự nhiên của cơ thể và xây dựng lối sống lành mạnh.
