AI xâm chiếm chốn trú ẩn của người mê sách

Kindle tích hợp AI để hỗ trợ người đọc tìm hiểu nội dung sách. Ảnh: Amazon News.

Amazon đang đưa AI vào trải nghiệm đọc sách trên Kindle. Với tính năng Ask This Book, người đọc có thể đặt câu hỏi về cốt truyện, mối quan hệ giữa các nhân vật hoặc chủ đề của tác phẩm ngay trong lúc đọc.

Theo Amazon, tính năng này được triển khai trên ứng dụng Kindle dành cho iOS tại Mỹ từ tháng 12/2025, hỗ trợ hàng nghìn đầu sách tiếng Anh. Người dùng có thể đánh dấu một đoạn văn rồi đặt câu hỏi, thay vì phải chuyển sang công cụ tìm kiếm hoặc chatbot bên ngoài.

Một tính năng khác là Story So Far, giúp người đọc xem lại diễn biến câu chuyện đến vị trí đang đọc. Công cụ này hướng đến những người thường xuyên đọc sách theo bộ hoặc có thói quen ngắt quãng giữa các chương, khiến họ khó nhớ đầy đủ nhân vật và tình tiết.

Việc tích hợp AI trực tiếp vào thiết bị đọc sách cho thấy Amazon muốn biến Kindle thành công cụ hỗ trợ tiếp nhận nội dung, thay vì chỉ là một màn hình hiển thị văn bản. Tuy nhiên, lợi ích của cách tiếp cận này phụ thuộc vào độ chính xác của câu trả lời và khả năng duy trì sự tập trung của người đọc.

AI giúp hiểu sách, nhưng không thay thế việc đọc

Một trong những lợi ích rõ ràng của AI là giúp người đọc xử lý những nội dung khó hiểu mà không phải rời khỏi trang sách. Khi gặp một nhân vật đã lâu chưa xuất hiện, một mối quan hệ phức tạp hoặc một khái niệm chưa quen thuộc, người dùng có thể hỏi trực tiếp để nhận lời giải thích theo ngữ cảnh.

Với sách phi hư cấu, tính năng hỏi đáp có thể hỗ trợ người đọc làm rõ thuật ngữ, tìm lại luận điểm hoặc hiểu mối liên hệ giữa các ý tưởng. Với tiểu thuyết dài, công cụ tóm tắt giúp gợi nhớ diễn biến trước đó, giảm nhu cầu đọc lại nhiều chương để bắt kịp câu chuyện.

Tính năng Ask This Book cho phép người đọc đặt câu hỏi về nhân vật, tình tiết và chủ đề trong sách. Ảnh: The Verge.

Cách tích hợp này cũng có thể hữu ích với người đọc ngoại ngữ. Thay vì liên tục chuyển qua từ điển hoặc công cụ dịch, họ có thể yêu cầu giải thích ý nghĩa của một đoạn văn trong bối cảnh cụ thể. Điều đó giúp giảm thao tác và duy trì mạch đọc.

Dù vậy, AI chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ. Bản tóm tắt có thể truyền đạt sự kiện chính nhưng bỏ qua cách tác giả xây dựng nhân vật, nhịp kể hoặc những chi tiết mang ý nghĩa biểu tượng. Nếu thường xuyên dựa vào câu trả lời có sẵn, người đọc có thể tiếp nhận kết luận mà không tự phân tích văn bản.

Đối với sách học thuật hoặc tác phẩm có nhiều lớp nghĩa, câu trả lời ngắn gọn cũng không nhất thiết phản ánh đầy đủ quan điểm của tác giả. Người dùng cần xem lại đoạn văn gốc và đối chiếu thông tin khi nội dung ảnh hưởng đến việc học tập hoặc nghiên cứu.

Nguy cơ phá hỏng trải nghiệm đọc

Một rủi ro khác là tiết lộ tình tiết quan trọng, đặc biệt với truyện trinh thám, giả tưởng hoặc tiểu thuyết có nhiều nút thắt. Amazon cho biết Ask This Book được thiết kế để chỉ trả lời dựa trên phần sách người dùng đã đọc, nhằm hạn chế tiết lộ trước diễn biến. Tuy nhiên, đây vẫn là cơ chế do hệ thống thực hiện, không phải bảo đảm tuyệt đối rằng mọi câu trả lời đều không chứa thông tin ngoài mong muốn.

AI có thể vô tình tiết lộ những tình tiết quan trọng, làm giảm bất ngờ khi đọc sách. Ảnh: Digital Trend.

AI cũng có thể làm thay đổi cách người đọc tương tác với tác phẩm. Việc liên tục dừng lại để hỏi, yêu cầu giải thích hoặc kiểm tra thông tin khiến trải nghiệm đọc bị chia nhỏ. Với những người sử dụng Kindle để tránh thông báo và các ứng dụng gây xao nhãng trên điện thoại, việc bổ sung tính năng tương tác cần được cân nhắc để không làm mất đi ưu điểm đó.

Ngoài trải nghiệm người dùng, việc đưa AI vào sách điện tử còn đặt ra câu hỏi về quyền lợi của tác giả và nhà xuất bản. Publishers Weekly ghi nhận tranh luận trong ngành xuất bản về cách các nền tảng tích hợp tính năng hỏi đáp vào sách, đặc biệt liên quan đến quyền kiểm soát nội dung và việc tác giả không có lựa chọn từ chối tính năng này.