Ai sẽ là chủ nhân của giải Nobel Văn học 2026?

Cuộc đua tới giải Nobel Văn học 2026 đang trở nên hấp dẫn khi nhiều đơn vị bắt đầu đưa ra dự đoán về chủ nhân của giải thưởng danh giá trị giá 12 triệu kronor Thụy Điển (khoảng 1,2 triệu USD).

Theo thống kê từ Ladbrokes, 5 cái tên nhận được sự kỳ vọng lớn nhất hiện nay lần lượt là nhà văn siêu thực của Trung Quốc - Tàn Tuyết, tác giả ăn khách toàn cầu - Haruki Murakami, nhà văn độc đáo người Australia Gerald Murnane, cây bút bí ẩn Thomas Pynchon và nhà văn Mexico Cristina Rivera Garza.

Tàn Tuyết - Nhà văn tiên phong của dòng văn học siêu thực

Tàn Tuyết, tên thật là Đặng Tiểu Hoa, sinh năm 1953 tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc). Tuổi thơ trải qua nhiều biến động khiến con đường học vấn chính quy của bà phải khép lại sau khi hoàn thành cấp tiểu học.

Trước khi cầm bút sáng tác vào năm 1983, bà từng làm công nhân kim loại và thợ may. Bút danh "Tàn Tuyết" mang ý nghĩa dải tuyết chưa tan vào cuối mùa đông hoặc lớp tuyết kiên cường trên đỉnh núi cao.

Trước khi cầm bút sáng tác vào năm 1983, Tàn Tuyết từng làm công nhân kim loại và thợ may. Ảnh: adlibris.

Đoạn tuyệt với lối viết hiện thực truyền thống, Tàn Tuyết xây dựng những câu chuyện kỳ dị, thường không tuân theo cốt truyện tuyến tính hay logic quen thuộc. Tác phẩm của bà thường được đặt cạnh Franz Kafka và Jorge Luis Borges bởi những thế giới bất thường và cách kể chuyện khó đoán.

Sự nghiệp văn chương của Tàn Tuyết vươn tầm thế giới nhờ hàng loạt tác phẩm được dịch sang tiếng Anh. Tiểu thuyết The Last Lover (tạm dịch: Tình nhân cuối cùng) đã giúp bà đoạt giải Best Translated Book Award năm 2015.

Sau đó, hai tác phẩm Love in the New Millennium (Tình yêu trong thiên niên kỷ mới) và tập truyện ngắn I Live in the Slums (Tôi sống trong khu ổ chuột) lần lượt lọt vào danh sách đề cử International Booker Prize vào các năm 2019 và 2021.

Bên cạnh đó, các tiểu thuyết khác như Five Spice Street (Phố Ngũ Hương), Frontier (Biên giới) hay Barefoot Doctor (Bác sĩ chân đất) cũng góp phần khẳng định dấu ấn của bà.

Haruki Murakami - Tác giả 'bị réo tên' mỗi dịp Nobel Văn chương

Haruki Murakami sinh năm 1949 tại Kyoto (Nhật Bản). Sự nghiệp của Murakami bắt đầu được chú ý với tiểu thuyết Rừng Na Uy, tác phẩm bán được hàng triệu bản và nhanh chóng biến ông thành một hiện tượng văn hóa đại chúng.

Văn phong của ông là sự pha trộn độc đáo giữa chủ nghĩa hiện thực huyền ảo, say mê âm nhạc phương Tây và tư duy tự do.

Murakami vẫn luôn là cái tên thu hút mỗi mùa Nobel Văn chương. Ảnh: Ministerio Cultura y Patrimonio.

Kho tàng tác phẩm đồ sộ của ông ghi dấu ấn mạnh mẽ với những cuốn tiểu thuyết biểu tượng như Biên niên sử chim vặn dây cót đoạt giải Yomiuri, Kafka bên bờ biển thắng giải World Fantasy Award, cùng tiểu thuyết 1Q84 từng được bình chọn là tác phẩm văn học xuất sắc trong thời kỳ Bình Thành (Heisei) của Nhật Bản. Bên cạnh mảng hư cấu, cuốn hồi ký Tôi nói gì khi nói về chạy bộ cũng gặt hái thành công lớn khi chia sẻ về trải nghiệm chạy bộ đường dài và sáng tác.

Tác phẩm của Murakami hiện được dịch sang hơn 50 ngôn ngữ và tiêu thụ hàng triệu bản trên toàn thế giới. Ông từng nhận nhiều giải thưởng quốc tế danh giá như giải Franz Kafka (2006), giải Jerusalem (2009) và giải Công chúa xứ Asturias (2023).

Murakami vẫn luôn là cái tên thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới truyền thông mỗi khi mùa công bố giải Nobel Văn chương đến gần.

Gerald Murnane - Nhà văn xóa mờ ranh giới hư và thực

Gerald Murnane sinh năm 1939 tại Coburg, bang Victoria (Australia). Ông được giới phê bình đánh giá là một trong những nhà văn đương đại quan trọng nhất của văn học Australia với phong cách sáng tác xóa mờ ranh giới giữa hư cấu và tự thuật.

Murnane nổi tiếng với lối sống khép kín, ông chưa bao giờ ra khỏi Australia. Ảnh: New Yorker.

Sự nghiệp của Murnane kéo dài qua nhiều thập kỷ với 14 tác phẩm, nổi bật là tiểu thuyết The Plains (Đồng bằng) xuất bản năm 1982, Tamarisk Row (Hàng cây Tamarix), Inland (Nội địa), Border Districts (Các quận biên giới) và cuốn hồi ký Something for the Pain: A Memoir of the Turf (Xoa dịu nỗi đau: Hồi ký đua ngựa). Tác phẩm của ông đi sâu vào các chủ đề về ký ức, tự nhận thức, bản dạng và cảnh quan đặc trưng của Australia.

Murnane nổi tiếng với lối sống khép kín và những thói quen sáng tác đặc biệt. Ông chưa bao giờ rời khỏi Australia, cũng hiếm khi ra khỏi bang Victoria, không đi máy bay, không dùng TV, máy tính và chỉ sáng tác bằng máy đánh chữ.

Dù sống xa rời các hoạt động văn học truyền thống, tác phẩm của Murnane vẫn nhận được sự ngưỡng mộ từ nhiều tác giả đoạt giải Nobel như J. M. Coetzee hay Jon Fosse. Vào năm 2018, tờ New York Times gọi ông là "nhà văn tiếng Anh đương đại vĩ đại nhất mà đa số người chưa từng nghe tên".

Trong sự nghiệp của mình, ông đã được trao nhiều giải thưởng uy tín như giải Patrick White (1999), giải Văn học Melbourne (2009), giải thưởng Văn học của Thủ tướng Australia (2018) và Huân chương Order of Australia vào năm 2026.

Thomas Pynchon - Nhà văn ẩn sĩ

Thomas Pynchon sinh năm 1937 tại Glen Cove (New York). Ông được công nhận rộng rãi là một trong những tiểu thuyết gia vĩ đại nhất của nền văn học Mỹ đương đại và nổi tiếng với các tác phẩm thuộc chủ nghĩa hậu hiện đại có cấu trúc phức tạp, dung lượng đồ sộ và giọng văn giàu tính châm biếm.

Pynchon không có bức ảnh công khai nào sau thời sinh viên. Ảnh: Mr. DiLillo.

Sau khi phục vụ trong Hải quân Mỹ và tốt nghiệp Đại học Cornell, Pynchon bắt đầu sự nghiệp văn chương bằng hàng loạt tác phẩm như V. (Chữ V.) xuất bản năm 1963 - cuốn tiểu thuyết đầu tay đoạt giải William Faulkner Foundation Award, và The Crying of Lot 49 (Rao bán lô 49) năm 1966 .

Năm 1973, ông xuất bản kiệt tác Gravity's Rainbow (Cầu vồng trọng lực), tác phẩm giúp ông đoạt giải thưởng Sách Quốc gia Mỹ năm 1974 và được Time đưa vào danh sách 100 tiểu thuyết tiếng Anh hay nhất.

Văn phong của Pynchon là sự kết hợp giữa tri thức khoa học, toán học, lý thuyết thông tin với văn hóa đại chúng và những suy tưởng sâu sắc.

Bên cạnh những tác phẩm đồ sộ, Pynchon còn nổi tiếng với sự ẩn dật tuyệt đối. Ông từ chối mọi cuộc phỏng vấn, né tránh truyền thông suốt hơn 50 năm và hầu như không có bức ảnh công khai nào từ sau thời sinh viên.

Từng nhận học bổng MacArthur "Genius" năm 1988, Pynchon từ lâu đã luôn được giới chuyên môn coi là ứng viên nặng ký cho giải Nobel Văn học.

Cristina Rivera Garza - Nhà văn tiêu biểu của dòng văn học Latin

Cristina Rivera Garza sinh năm 1964 tại Matamoros, bang Tamaulipas, vùng biên giới phía bắc Mexico. Bà là nhà văn, nhà sử học và giáo sư tại Đại học Houston (Mỹ).

Sự nghiệp văn chương của Rivera Garza nổi bật nhờ tư duy thực nghiệm độc đáo. Bà coi việc sáng tác là quá trình hiện thực hóa tư duy và thường khám phá các chủ đề về ký ức, giới tính, bạo lực giới cùng những biến động xã hội.

Cristina Rivera Garza hiện là nhà sử học và giáo sư tại Đại học Houston (Mỹ). Ảnh: Larry D. Moore.

Cuốn tiểu thuyết mang lại danh tiếng quốc tế đầu tiên cho bà là Nadie me verá llorar (Không ai thấy tôi khóc) xuất bản năm 1999, tác phẩm đoạt giải Sor Juana Inés de la Cruz năm 2001 và được khen ngợi là một trong những tiểu thuyết gây chấn động, đẹp nhất của văn học Mexico.

Năm 2023, Rivera Garza gây xôn xao với hồi ký Liliana's Invincible Summer: A Sister's Search for Justice (Mùa hè bất diệt của Liliana: Cuộc tìm kiếm công lý của một người chị). Tác phẩm tái hiện cuộc đời và vụ án sát hại người em gái của bà năm 1990, đồng thời phân tích sâu sắc về vấn đề bạo lực gia đình, sự thờ ơ của xã hội.

Cuốn sách mang về cho bà giải Pulitzer cho mảng Hồi ký/Tự truyện vào năm 2024. Bên cạnh đó, bà còn sở hữu nhiều tác phẩm tiêu biểu như tiểu thuyết La cresta de Ilión (Mào xương chậu) hay tập truyện El mal de la taiga (Hội chứng Taiga) - tác phẩm đoạt giải Shirley Jackson năm 2018.

Là tác giả hiếm hoi hai lần đoạt giải Sor Juana Inés de la Cruz và được trao học bổng MacArthur năm 2020, Rivera Garza hiện là đại diện tiêu biểu của văn học Latin trên đường đua Nobel.