ACB đẩy mạnh tuyên truyền, giúp khách hàng nhận diện 30 kịch bản lừa đảo trực tuyến phổ biến tại Việt Nam. Nổi bật là thủ đoạn lừa đảo thông qua AI, deepfake để tạo dựng niềm tin giả trong môi trường số. Bên cạnh cuộc gọi video dùng deepfake, deepvoice giả danh người thân cần chuyển tiền khẩn cấp, đối tượng còn giả mạo cơ quan nhà nước, ngân hàng để phát tán SMS Brandname giả, tạo lập website, ứng dụng giả mạo, gửi đường dẫn phishing đánh cắp thông tin, làm giả biên lai chuyển khoản hoặc chiếm quyền tài khoản mạng xã hội để nhắn tin vay tiền.
Cảnh giác với hình thức lừa đảo công nghệ cao
Một số thủ đoạn mới xuất hiện như cuộc gọi “không nói gì” nhằm thu thập mẫu giọng nói, tạo video giả danh giáo viên, nhân viên y tế thông báo người thân đang cấp cứu hoặc phát tán cuộc gọi, tin nhắn với nội dung khóa SIM, hoàn tiền học phí, tuyển cộng tác viên online nhằm chiếm đoạt tài sản.
Với các kịch bản sử dụng deepfake và deepvoice, hình ảnh và giọng nói có thể giống thật, khiến nạn nhân mất cảnh giác. Một số dấu hiệu nhận biết như thời lượng cuộc gọi ngắn, biểu cảm khuôn mặt thiếu tự nhiên, âm thanh không đồng bộ hình ảnh hoặc chất lượng cuộc gọi gián đoạn. Đối tượng thường viện lý do mất sóng, tín hiệu yếu và nhanh chóng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản lạ.
 |
| Người dân cần tăng cường cảnh giác với hình thức lừa đảo qua mạng. |
Nhằm giúp khách hàng nhận diện rủi ro trong quá trình giao dịch, ACB thường xuyên cập nhật kịch bản lừa đảo mới trên nền tảng ngân hàng số ACB One và ACB One Biz. Về mặt công nghệ, ACB liên tục cải tiến và là một trong những ngân hàng đầu tiên triển khai cơ chế cảnh báo tài khoản nhận tiền có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo. Cơ chế này dựa trên việc đối chiếu dữ liệu đa nguồn từ SIMO (Ngân hàng Nhà nước), Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an và Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), kết hợp hệ thống giám sát, phân tích rủi ro độc lập do ACB xây dựng và vận hành.
Ngân hàng tiếp tục mở rộng và bổ sung nguồn dữ liệu, qua đó nâng cao độ chính xác cũng như khả năng phát hiện rủi ro theo thời gian thực. Đáng chú ý, tùy mức độ rủi ro của tài khoản hoặc thẻ nhận tiền, hệ thống sẽ đưa ra cấp độ cảnh báo phù hợp. Với cảnh báo mức độ 1 (cảnh báo rủi ro) và mức độ 2 (cảnh báo rủi ro cao), khách hàng vẫn giữ quyền chủ động quyết định tiếp tục giao dịch hay không. Riêng với cảnh báo mức độ 3 (tài khoản nhận không an toàn), khi hệ thống có đủ cơ sở xác định nguy cơ gian lận rõ ràng, giao dịch được tự động chặn nhằm bảo vệ khách hàng trước nguy cơ mất tiền.
 |
| ACB liên tục cập nhật kịch bản lừa đảo mới trên nền tảng ngân hàng số. |
Giải pháp phòng chống lừa đảo AI và deepfake
Trước sự gia tăng hình thức lừa đảo sử dụng AI và deepfake, Bộ Công an đang triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm kịp thời điều chỉnh, xử lý hành vi mới phát sinh trên không gian số, đặc biệt là lợi dụng AI và công nghệ mới để lừa đảo, phát tán thông tin sai sự thật hoặc sử dụng dữ liệu trái quy định pháp luật.
Thứ hai là tăng cường giải pháp quản trị trí tuệ nhân tạo. Công tác quản trị này tập trung vào các nhóm lớn gồm kiểm soát thuật toán, gắn nhãn nội dung AI, triển khai xác định định danh người dùng trên mạng xã hội, công tác quản trị trong việc xây dựng không gian mạng an toàn lành mạnh.
Nhóm giải pháp thứ ba là đẩy mạnh đấu tranh, xử lý quyết liệt tội phạm mạng và tội phạm công nghệ cao, đồng thời xử lý nghiêm hành vi mua bán dữ liệu cá nhân, làm lộ lọt thông tin.
Cuối cùng, Bộ Công an tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực an ninh mạng, phòng chống tội phạm mạng và bảo vệ dữ liệu, trong đó thúc đẩy việc phê chuẩn Công ước Hà Nội về tội phạm mạng nhằm tăng cường phối hợp giữa các quốc gia trước thách thức mang tính toàn cầu.
Bên cạnh giải pháp từ cơ quan quản lý và hệ thống ngân hàng, việc nâng cao cảnh giác và chủ động xác minh thông tin trước khi chuyển tiền vẫn là yếu tố quan trọng giúp người dân hạn chế rủi ro, bảo vệ tài sản và giao dịch an toàn hơn trong môi trường số.
