Những đứa trẻ được yêu thương sẽ học cách yêu thương người khác. Ảnh minh họa: M&C.

Chúng ta có thể khẳng định rằng cha mẹ và người chăm sóc đóng vai trò quan trọng trong việc đồng hành cùng trẻ, giúp trẻ điều chỉnh cảm xúc từ khi sinh ra cho đến khi có thể tự kiểm soát. Bốn nhiệm vụ cốt lõi của việc nuôi dạy con bao gồm thấu hiểu, công nhận, che chở và xoa dịu.

Tôi đề xuất sáu chữ C quan trọng theo trình tự như sau: “care” (quan tâm), “connect” (kết nối), “co-regulate” (đồng điều chỉnh), “calm” (trấn tĩnh), “comfort” (an ủi) và cuối cùng là “consider” (lưu tâm). Trong khi đó, Dan Siegel sử dụng bốn chữ S khi nói về việc nuôi dạy con cái, cụ thể là đảm bảo trẻ được: “seen” (nhìn nhận), “safe” (an toàn), “soothed” (xoa dịu) và “secure” (bảo vệ).

Khi người lớn duy trì sự gắn kết cảm xúc ổn định với trẻ, các em sẽ không cần phải dựa vào những cơ chế đối phó vô thức hay có ý thức để xoay xở với những trải nghiệm và cảm xúc mới mỗi ngày. Thay vào đó, chúng có thể yên tâm sà vào vòng tay an toàn và đáng tin cậy của cha mẹ.

Nếu sự kết nối này bị gián đoạn, cha mẹ hoàn toàn có thể khôi phục bằng những trải nghiệm tích cực lặp đi lặp lại, đồng thời tạo không gian để cùng nhìn nhận và điều chỉnh những điều chưa trọn vẹn.

Ngay từ khi trẻ sinh ra, cha mẹ đã đáp ứng những nhu cầu thiết yếu của con. Hầu hết mọi người đều nhận thức được rằng em bé rất non nớt và phản ứng bằng bản năng bảo vệ mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự gắn kết không chỉ dừng lại ở phản ứng bảo vệ mà còn đóng vai trò quan trọng: mang lại cảm giác an toàn cho trẻ; điều chỉnh cảm xúc bằng cách xoa dịu, đùa vui, giúp trẻ trở nên bình tĩnh; cũng như cung cấp một nền tảng an toàn để trẻ khám phá “thế giới”. (Theo de Thierry, 2019)

Một đứa trẻ sẽ nuôi dưỡng niềm tin tích cực về thế giới xung quanh trong vòng năm năm đầu đời khi được nuôi dưỡng trong những ánh mắt chan chứa yêu thương, những nụ cười dịu dàng đầy trìu mến.

Khi thường xuyên được đón nhận những trải nghiệm này, đứa trẻ đắm mình trong cảm giác được yêu thương, mong đợi và thấu hiểu. Từ đó, em dần hình thành niềm tin rằng những người xung quanh cũng sẽ dành cho mình sự quan tâm và trân trọng như vậy.

Khi một đứa trẻ chưa có “đủ” trải nghiệm mang tính nền tảng này để trí não phát triển một cách lành mạnh, em có thể lớn lên với cảm giác mơ hồ về bản thân, không biết mình thuộc về đâu hay làm sao để được công nhận. Điều này khiến trẻ thu mình để né tránh ánh mắt người khác, hoặc ngược lại, cố gắng kiểm soát mọi người xung quanh, thậm chí dao động giữa hai thái cực đó.