Bị cha mẹ phớt lờ về cảm xúc, nhiều đứa trẻ trở nên lạnh lùng, ngại chia sẻ. Ảnh minh họa: M&C.

Chúng ta biết rằng những gì mình trải qua và cảm nhận khi còn nhỏ sẽ định hình cách ta hiểu về tình yêu. Vì vậy, nếu một đứa trẻ bị phớt lờ, bị bảo phải giữ im lặng và cư xử một cách hoàn hảo, bị chế giễu, hoặc phải gánh vác trách nhiệm, thì trẻ có thể sẽ tin rằng đó là tình yêu.

Điều này có nguy cơ gây ra một số thách thức dai dẳng trong các mối quan hệ, vì: Đôi khi, vấn đề không phải là sự vắng mặt của cha mẹ, mà là sự hiện diện của cha mẹ có chất lượng hay không. Ngay cả khi trẻ sống cùng cha mẹ ruột, chúng vẫn có thể rơi vào trạng thái bất ổn về cảm xúc.

Ví dụ, con của những bậc cha mẹ nghiện rượu sẽ có nồng độ cortisol cao, có lẽ vì cha mẹ ở bên cạnh trẻ nhưng lại không đủ tỉnh táo để chăm sóc trẻ một cách ổn định. (Theo Jackson và các cộng sự, 1999; theo Gerhardt, 2004).

Tình trạng thiếu hụt cảm xúc và nhu cầu tình cảm không được đáp ứng chủ yếu xuất phát từ việc trẻ cảm thấy mình không được nhìn nhận, lắng nghe, đồng thời những cảm xúc của các em cũng không được chú ý và công nhận. Khi đó, trẻ dần học cách che giấu cảm xúc, xa cách với người lớn hoặc tỏ ra mình vẫn ổn dù bên trong không phải vậy.

Thông thường, điều này xảy ra là do chính người lớn chưa biết cách lắng nghe và bày tỏ cảm xúc của bản thân một cách lành mạnh. Họ có xu hướng kìm nén hoặc phớt lờ cảm xúc tiêu cực, và điều đó vô tình trở thành nếp sống trong gia đình.

Một số cha mẹ không nhận ra rằng họ đang phớt lờ cảm xúc của con mình, vì họ cảm thấy việc này là bình thường. Họ có thể là những người cha, người mẹ tận tâm, luôn cố gắng đem lại cho con điều kiện sống tốt nhất, nhưng lại chưa thực sự hiểu được tầm quan trọng của việc nuôi dưỡng cảm xúc.

Nhìn bề ngoài, gia đình của họ trông có vẻ rất “tốt đẹp”: Con cái được chăm sóc chu đáo, tham gia nhiều hoạt động bổ ích, luôn vui vẻ và hoạt bát. Tuy nhiên, trong ngôi nhà đó, trẻ lại không thể chia sẻ một cách cởi mở về cảm giác của mình, về những gì thực sự đang diễn ra ở trường và điều khiến các em lo lắng. Lâu dần, việc bày tỏ cảm xúc tiêu cực, tìm thấy cảm giác an toàn và được vỗ về bên một người lớn trở thành điều xa lạ đối với trẻ.