Dù không thể "thải độc gan" tức thì, lối sống khoa học mỗi ngày là nền tảng quan trọng để bảo vệ sức khỏe gan lâu dài.
Những việc nên làm buổi sáng để gan khỏe và hoạt động tốt hơn
Uống một cốc nước sau khi thức dậy
Sau một đêm ngủ, cơ thể cần được bổ sung nước. Một cốc nước lọc hoặc nước ấm giúp bù nước, hỗ trợ hệ tiêu hóa và tạo cảm giác dễ chịu trước bữa sáng.
Không nhất thiết phải pha thêm chanh, mật ong, muối hay các nguyên liệu được quảng cáo là có tác dụng "mát gan". Với người mắc bệnh dạ dày, trào ngược, bệnh thận hoặc cần kiểm soát đường huyết, việc sử dụng các loại nước pha chế này càng cần thận trọng.
Vận động nhẹ từ 10-30 phút
Dành khoảng 10-30 phút cho các hoạt động như đi bộ, tập yoga, giãn cơ, leo cầu thang hoặc đạp xe chậm giúp cơ thể khởi động nhẹ nhàng. Duy trì vận động đều đặn còn góp phần kiểm soát cân nặng, cải thiện chuyển hóa đường huyết và mỡ máu, từ đó giảm nguy cơ tích tụ mỡ trong gan.
 |
| Vận động nhẹ, ăn sáng, uống nước... là những cách để gan khỏe và hoạt động tốt hơn. |
Ăn sáng đầy đủ và cân bằng
Một bữa sáng tốt cho gan nên kết hợp hài hòa giữa tinh bột lành mạnh, chất đạm, rau củ và chất béo tốt. Bạn có thể lựa chọn yến mạch ăn cùng sữa chua không đường, bánh mì nguyên cám với trứng và rau xanh, khoai lang kết hợp đậu phụ hoặc cơm với lượng vừa phải cùng cá và rau.
Uống cà phê đúng cách
Nhiều người có thói quen uống cà phê vào buổi sáng. Tuy nhiên, không nên coi cà phê là thức uống có tác dụng "bổ gan". Nếu sử dụng, nên ưu tiên cà phê ít đường, hạn chế sữa đặc và kem béo, đồng thời không dùng cà phê để thay thế bữa sáng.
Duy trì giờ giấc sinh hoạt ổn định
Thức khuya, ngủ không đủ giấc hoặc thức dậy thất thường dễ khiến cơ thể mệt mỏi, từ đó ảnh hưởng đến việc ăn uống và vận động trong ngày. Việc duy trì thời gian đi ngủ và thức dậy tương đối cố định sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với nhịp sinh học, tạo khởi đầu thuận lợi cho ngày mới.
Đối với người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, người bị mất ngủ, hồi hộp, đau dạ dày hoặc đang sử dụng thuốc điều trị, nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi thay đổi chế độ ăn uống, luyện tập hoặc lượng caffeine tiêu thụ mỗi ngày.
Vì sao thói quen buổi sáng có thể hỗ trợ gan khỏe?
Gan có vai trò chuyển hóa đường, chất béo, protein, dự trữ năng lượng và xử lý nhiều chất đưa vào cơ thể. Vì vậy, sức khỏe của gan chịu ảnh hưởng lớn từ chế độ ăn uống, cân nặng, mức độ vận động, rượu bia và bệnh lý nền. Thường xuyên ăn nhiều đường, chất béo, dư thừa năng lượng hoặc ít vận động sẽ làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan.
Những yếu tố làm tăng gánh nặng cho gan gồm ăn nhiều đồ ngọt, nước ngọt, thực phẩm chiên rán và chế biến sẵn; ít vận động; thừa cân, béo phì, đái tháo đường; thường xuyên uống rượu bia hoặc tự ý dùng thuốc, thực phẩm bổ sung. Để bảo vệ gan, hãy bắt đầu ngày mới bằng những thay đổi đơn giản như ăn sáng hợp lý, uống đủ nước, đi bộ ngắn và hạn chế đồ uống nhiều đường.
Buổi sáng nên ăn uống như thế nào để tốt hơn cho gan?
Bữa sáng đầy đủ giúp kiểm soát cơn đói và năng lượng trong ngày. Để tốt cho gan, nên ưu tiên thực phẩm tươi, ít chế biến như yến mạch, bánh mì nguyên cám, trứng, cá, đậu phụ, sữa chua không đường, rau xanh và trái cây; kết hợp chất đạm với chất xơ, hạn chế đồ uống nhiều đường, thực phẩm chiên rán, chế biến sẵn và không uống rượu bia vào buổi sáng. Người mắc bệnh gan, đang dùng thuốc hoặc phụ nữ mang thai nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế khi cần điều chỉnh chế độ ăn.
Những thói quen buổi sáng có thể âm thầm gây hại cho gan
Bên cạnh việc duy trì thói quen tốt, bạn cũng cần tránh những hành vi làm tăng gánh nặng cho gan như bỏ bữa sáng rồi ăn bù quá nhiều, tin vào các công thức "thải độc gan" truyền miệng hoặc tự ý dùng thuốc, thảo dược và thực phẩm bổ sung.
Thói quen lành mạnh không thể thay thế việc khám sức khỏe. Người thừa cân, béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, ít vận động, thường xuyên uống rượu bia, có tiền sử viêm gan hoặc dùng thuốc dài ngày nên kiểm tra chức năng gan định kỳ. Cần đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, đau hạ sườn phải kéo dài, mệt mỏi, chán ăn, sụt cân bất thường, bụng to nhanh hoặc phù chân.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
