Xét xử vụ Z Holding: Giám định sữa giả thế nào

Ngày 7/1, phiên tòa sơ thẩm xét xử các bị cáo liên quan đến vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, xảy ra tại Công ty cổ phần Z Holding (Z Holding), Công ty cổ phần Thương mại và Sản xuất Nature Made (Nature Made) và các đơn vị liên quan.

Đề nghị xử phạt nghiêm khắc các bị cáo cầm đầu

Sau khi kết thúc phần xét hỏi, đại diện VKSND TP Hà Nội đã công bố bản luận tội, đề nghị mức án đối với các bị cáo và đưa ra quan điểm giải quyết vụ án.

Theo bản luận tội, bị cáo Hoàng Quang Thịnh là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, trực tiếp quản lý điều hành Công ty Z Holding, đã bàn bạc, thống nhất với Nguyễn Văn Minh, La Khắc Minh thành lập Công ty, Nhà máy Nature Made để sản xuất sản phẩm là thực phẩm bổ sung, thực phẩm dinh dưỡng.

Cùng với đó, tổ chức, thành lập các công ty chủ nhãn, hộ kinh doanh, hệ thống bán hàng để buôn bán các thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, trong đó có 26 sản phẩm là giả có tổng giá trị hơn 2.122 tỷ đồng.

Đại diện VKSND TP Hà Nội công bố bản luận tội và đề nghị mức án với các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm.

Qua đó, bị cáo Thịnh được chia số tiền hơn 63 tỷ đồng, bị cáo Văn Minh được chia số tiền hơn 46 tỷ đồng, bị cáo Khắc Minh hưởng lợi số tiền hơn 40 tỷ đồng.

Hành vi của các bị cáo này đã phạm vào 3 tội: "Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm", "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" và "Rửa tiền" với vai trò chính, chủ mưu, chỉ đạo xuyên suốt vụ án, dẫn đến nhiều cá nhân thực hiện hành vi sai phạm bị xử lý hình sự, làm ảnh hưởng đến niềm tin của người tiêu dùng.

Do đó, các bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự cao nhất trong vụ án tương ứng theo vị trí, vai trò chỉ đạo, điều hành và theo tỷ lệ góp vốn, tỷ lệ được phân chia lợi nhuận.

Tuy nhiên, quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, các bị cáo trong vụ án đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình và đồng phạm. Lời khai của các bị cáo phù hợp với nhau, với tài liệu, chứng cứ đã thu thập được trong quá trình điều tra vụ án.

Theo đại diện Viện Kiểm sát, việc áp dụng hình phạt cần bảo đảm nghiêm trị đối với các bị cáo giữ vai trò cầm đầu, chủ mưu, là lãnh đạo doanh nghiệp, trực tiếp chỉ đạo, tổ chức thực hiện hành vi phạm tội. Đồng thời, thực hiện phân hóa trách nhiệm hình sự giữa các bị cáo trong cùng vụ án, căn cứ vào vị trí, chức vụ, vai trò, tính chất, mức độ tham gia, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và hậu quả thiệt hại do từng bị cáo gây ra.

Đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị HĐXX tuyên phạt bị cáo Hoàng Quang Thịnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc Z Holding 15-16 năm tù về tội "Sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm", 7-8 năm tù về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng", 3-4 năm tù về tội "Rửa tiền". Tổng hợp hình phạt chung 25-28 năm tù.

Cùng 3 tội danh trên, bị cáo Nguyễn Văn Minh bị đề nghị tuyên phạt 23-26 năm tù; La Khắc Minh 21-24 năm tù. Các bị cáo còn lại bị đề nghị phạt từ 18 tháng đến 24 tháng tù và cao nhất là 7-8 năm tù.

Chỉ 1 thành phần không đạt 70% thì được xác định là hàng giả

Trình bày quan điểm bào chữa cho bị cáo Hoàng Quang Thịnh, Nguyễn Văn Minh, luật sư Giang Hồng Thanh nêu quan điểm, sữa giả trong vụ án này, đối chiếu với quy định của pháp luật thì là hàng giả, nhưng về bản chất chỉ là sữa có một vài thành phần không đạt chỉ tiêu so với bản công bố sản phẩm.

Đáng nói, qua các bản kết luận giám định của Viện khoa học hình sự Bộ Công an đối với 38 sản phẩm, đều kết luận không có chất cấm như melamine, độc tố vi nấm, kim loại nặng (asen, chì, thủy ngân…)

Theo luật sư Giang Hồng Thanh, nếu chiếu theo quy định về khái niệm hàng giả thì đúng, nhưng về mặt bản chất liệu có phù hợp hay không, khi đây chỉ là hàng kém chất lượng, một số ít chỉ tiêu không đạt được chất lượng theo như công bố.

Các bị cáo trong vụ án sản xuất sữa giả liên quan các doanh nghiệp Z Holding, Nature Made.

Dẫn chứng quan điểm trên, luật sư Giang Hồng Thanh cho biết tại Kết luận giám định ngày 18/7/2025, đối với sản phẩm dinh dưỡng Hiup 27 (loại 650gr, NSX 5/3/2025), có 32 chỉ tiêu thì chỉ có một chỉ tiêu là Vitamin B9 đạt 50% (dưới 70%). Trong khi đó, có 25 chỉ tiêu đều vượt ngưỡng 100% và 5 chỉ tiêu trên 90% và 1 chỉ tiêu không giám định do không đủ điều kiện. Kết luận giám định đã xác định đây là hàng giả.

Còn theo cáo trạng, sản phẩm "Dinh dưỡng Hiup 27 hương vani" có 32 chỉ tiêu, thì có 4 chỉ tiêu dưới 70% so với công bố là Iron, Zinc, Omega 6 và EPA, nên bị coi là hàng giả. Thế nhưng lại có tới 14 chỉ tiêu cao hơn 100%. Sản phẩm này cũng bị coi là hàng giả.

Cũng theo luật sư Thanh, trong 38 sản phẩm được giám định, có 12 sản phẩm đảm bảo chất lượng theo công bố; còn đối với 26 sản phẩm bị xác định là hàng giả thì bên cạnh một số ít chỉ tiêu dưới 70%, đa số các chỉ tiêu còn lại đều đủ hoặc trên 100%.

Không những thế, quá trình giám định xác định sản phẩm sữa ISOWHEY do Z Holding nhập khẩu nguyên hộp từ Australia về Việt Nam cũng là hàng giả do có tới 15 chỉ tiêu dưới 70%.

Đối với thiệt hại mà các bị cáo gây ra, luật sư Giang Hồng Thanh nêu quan điểm, trong kết luận điều tra và cáo trạng đã xác định, doanh thu hàng giả là 2.408 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế TNDN là 319 tỷ đồng. Như vậy tỉ suất lợi nhuận chỉ là 13%.

Hơn nữa, trong phần thẩm vấn, đã thấy rõ việc lập hai hệ thống số sách kế toán là nhằm mục đích trốn thuế. Vậy liệu hành vi này có phải là tội “Trốn thuế” theo quy định tại Điều 200 Bộ luật hình sự, hay bắt buộc phải là tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 221 Bộ luật hình sự, với mức hình phạt cao hơn gấp 3 lần.

Kết thúc phần trình bày, luật sư cho rằng các bị cáo đã có ý chí xây dựng một thương hiệu Việt Nam lớn mạnh. Sản phẩm sữa HiUp có những thời điểm đánh bại sữa ngoại trên thị trường. Việc sản phẩm của họ bị coi là giả chỉ vì một vài chỉ tiêu chất lượng thấp hơn 70% so với chỉ tiêu công bố là nằm ngoài mong muốn của họ.

Hơn nữa, khi phát hiện ra điều này, các bị cáo đã có ý thức khắc phục bằng việc làm lại công thức chuẩn và thực tế là từ tháng 3/2025 cho đến khi bị bắt, các loại sữa của Z Holding đã đảm bảo đúng chất lượng công bố.

Bào chữa cho bị cáo Hoàng Thị Hiền, bị VKSND truy tố về tội "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" quy định tại khoản 3, Điều 221 - BLHS, luật sư Trịnh Văn Tuyến (Văn phòng luật sư Giang Thanh, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho rằng bên cạnh vấn đề số tiền thuế TNDN mà bị cáo Hiền đang bị quy kết là gây thất thoát cho Nhà nước, lời khai của bị cáo và hồ sơ vụ án cho thấy, bị cáo Hiền không có hành vi vi phạm quy định về kế toán tại Hệ thống bán hàng FG thuộc Công ty TNHH sữa Wemee Việt Nam do Nguyễn Thị Kim Cúc làm giám đốc và Vũ Mạnh Kiêm là người đại diện theo pháp luật, trong các giai đoạn là cả năm 2023 và từ tháng 10/2024 đến tháng 3/2025.

Theo Luật sư Trịnh Văn Tuyến, trong thời gian làm việc tại Z Holding cũng như trong việc giúp sức trong hành vi "Vi phạm quy định về kế toán", bị cáo Hiền luộn phải chấp hành, tuân theo sự chỉ đạo, yêu cầu của lãnh đạo cao nhất trong Công ty Z Holding và lãnh đạo cấp trên trực tiếp.

Từ khi được nhận vào làm việc đến tháng 5/2022, bị cáo phải chấp hành chỉ đạo, yêu cầu của bị cáo Hoàng Quang Thịnh cùng nhóm lãnh đạo cấp cao. Từ tháng 5/2022 đến tháng 6/2024, bị cáo phải chịu sự chỉ đạo, yêu cầu của nhóm lãnh đạo cấp cao và sự tác động, điều hành của Trưởng Ban Tài chính - Kế toán.

Từ tháng 6/2024 đến khi vụ án bị phát hiện, khởi tố thì ngoài phải chịu sự lãnh đạo và chấp hành yêu cầu của nhóm lãnh đạo cấp cao, bị cáo Hiền còn phải chịu sự chỉ đạo, đôn đốc trực tiếp của Trưởng Ban tài chính và Phó tổng giám đốc Công ty Z.Hoilding Phụ trách mảng Tài chính - Kế toán.

Việc bị cáo Hiền chỉ là người làm công ăn lương, người làm thuê, bị chi phối, tác động bởi các cá nhân lãnh đạo cấp trên và không được hưởng bất kỳ lợi ích vật chất nào khác ngoài tiền công, tiền lương được thể hiện rõ tại lời khai của bị cáo, lời khai của các bị cáo khác và các tài liệu, chứng cứ liên quan.